Araştırma Makalesi

Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi

Cilt: 4 Sayı: 2 8 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi

Öz

Yaşadığımız çağda çevre kirliliği tüm canlıların hayatının tehdit eden, küresel bir sorun olarak öne çıkmaktadır. Ekonomik ve sosyal faaliyetlerin beklenmedik boyutta artışı sera gazı salınımının arasında en yüksek payı olan CO2 salınımını da hızlıca arttırmaktadır. Dolaysıyla çevre faktörü iklim değişikliği ve kirlilik gibi sorunlara maruz kalmaktadır. Uluslararası Enerji Ajansı raporlarına göre yeryüzünde CO2 salınımı 1990-2019 döneminde %65 artarak kişi başına CO2 emisyonu 3,9 tondan 4,38 tona çıkmışken Türkiye`de ise %184,58 artarak kişi başına düşen CO2 salınımı 2,3 tondan 4,7 tona çıkmış ve bu konuda Türkiye dünya genelinde kişi başına düşen CO2 salınımı seviyesini geçmiştir. Bu çalışmada, Türkiye’nin CO2 emisyonunun sürekli artışı dikkate alınarak hem emisyonu etkileyen faktörlerin tespit edilmesi hem de son yıllarda çevre kirliliği mücadelesinde ekonomik araç olarak kullanılan teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevresel etkisinin incelenmesi amacıyla 1990-2019 dönemine ait CO2 salınımı, yenilenebilir enerji tüketimi, yenilenemez enerji tüketimi, teknolojik inovasyon, ekonomik büyüme, ticaret ve doğrudan yabancı yatırım değişkenlerinin yıllık verileri kullanılarak dinamik ARDL simülasyon yöntemiyle analiz edilmiş ve bu yöntemin avantajı olarak geliştirilen algoritmayla bağımsız değişkenlerde yaşanan bir şoka karşı bağımlı değişkenin tepkisi grafikler ile görselleştirilmiştir. Sonuç olarak, yenilenemez enerji tüketimi ve teknolojik inovasyon CO2 emisyonunu pozitif, yenilenebilir enerji tüketimi ise negatif ancak istatistiksel olarak anlamsız etkilemiştir.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Abbasi, K. R., Adedoyin, F. F., Abbas, J., & Hussain, K. (2021). The impact of energy depletion and renewable energy on CO2 emissions in Thailand: Fresh evidence from the novel dynamic ARDL simulation. Renewable Energy, 180, 1439-1450.
  2. Akbulut Bekar, S., & Terzi, H. (2018). The relationship between CO2 emission and trade openness in Turkey. Ataturk University Journal of Economics & Administrative Sciences, 32(1), 83-98.
  3. Aytun, C., & Akın, C. S. (2015). Türkiye’de karbondioksit emisyonu, enerji tüketimi ve eğitim ilişkisi: bootstrap nedensellik analizi. I. International Symposium on Eurasia Energy Issues, İzmir.
  4. Bayar, Y., & Şaşmaz, M. Ü. (2016). Karbon vergisi, ekonomik büyüme ve CO2 emisyonu arasındaki nedensellik ilişkisi: Danimarka, Finlandiya, Hollanda, İsveç ve Norveç örneği. International Journal of Applied Economic and Finance Studies, 1(1), 32-41.
  5. Büyükyilmaz, A., & Mert, M. (2015). CO2 emisyonu, yenilenebilir enerji tüketimi ve ekonomik büyüme arasındaki ilişkinin MS-VAR yaklaşımı ile modellenmesi: Türkiye örneği. Zeitschrift für die Welt der Türken/Journal of World of Turks, 7(3), 103-117.
  6. Chen, W., & Lei, Y. (2018). The impacts of renewable energy and technological innovation on environment-energy-growth nexus: New evidence from a panel quantile regression. Renewable Energy, 123, 1-14.
  7. Cheng, C., Ren, X., Dong, K., Dong, X., & Wang, Z. (2021). How does technological innovation mitigate CO2 emissions in OECD countries? Heterogeneous analysis using panel quantile regression. Journal of Environmental Management, 280, 111818.
  8. Chien, F., Ajaz, T., Andlib, Z., Chau, K. Y., Ahmad, P., & Sharif, A. (2021). The role of technology innovation, renewable energy and globalization in reducing environmental degradation in Pakistan: A step towards sustainable environment. Renewable Energy. 177, 308-317.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonomi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

8 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

17 Haziran 2022

Kabul Tarihi

23 Haziran 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Qoyash, F. K., & Eren, M. (2022). Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 4(2), 110-118. https://izlik.org/JA76KM94WX
AMA
1.Qoyash FK, Eren M. Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi. ARÜ İİBFD. 2022;4(2):110-118. https://izlik.org/JA76KM94WX
Chicago
Qoyash, Fazel Karim, ve Miraç Eren. 2022. “Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi”. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 4 (2): 110-18. https://izlik.org/JA76KM94WX.
EndNote
Qoyash FK, Eren M (01 Aralık 2022) Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 4 2 110–118.
IEEE
[1]F. K. Qoyash ve M. Eren, “Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi”, ARÜ İİBFD, c. 4, sy 2, ss. 110–118, Ara. 2022, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76KM94WX
ISNAD
Qoyash, Fazel Karim - Eren, Miraç. “Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi”. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi 4/2 (01 Aralık 2022): 110-118. https://izlik.org/JA76KM94WX.
JAMA
1.Qoyash FK, Eren M. Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi. ARÜ İİBFD. 2022;4:110–118.
MLA
Qoyash, Fazel Karim, ve Miraç Eren. “Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi”. Ardahan Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, c. 4, sy 2, Aralık 2022, ss. 110-8, https://izlik.org/JA76KM94WX.
Vancouver
1.Fazel Karim Qoyash, Miraç Eren. Türkiye’de teknolojik inovasyon ve yenilenebilir enerji tüketiminin çevre kirliliği üzerine etkisi. ARÜ İİBFD [Internet]. 01 Aralık 2022;4(2):110-8. Erişim adresi: https://izlik.org/JA76KM94WX