ETİK İLKELER VE YAYIN POLİTİKALARI
1. Açık Erişim Politikası
Dergimiz açık erişimli bir dergi olarak yayımlanacaktır. Yayınlanacak makaleler ticari olmamak koşulu ile paylaşıma açık olacak şekilde araştırmaların yayılmasını ve kullanılmasını teşvik edecektir.
2. Telif Hakkı Politikası
Dergimizde her bir yayının bir Telif Hakkı Sözleşmesi ve Yazarlık Katkı Formu ile tarafımıza sunulması gerekmektedir. Her iki formun imzalanarak sisteme yüklenmesi gerekmektedir. Bu sayede yazarlar eserlerinin telif haklarını korular. Daha önce yayımlanan içeriklerin (şekil, tablo, resim, fotoğraf, figür vb.) kullanımından telif sahibi kişiden izin almakla yazalar sorumludur. Bu konuda tüm yasal, mali ve cezai sorumluluklar yazarlara aittir.
3. Yayın Ücreti Politikası
Dergimiz yazarlardan, değerlendirme ve yayınlama sürecinde herhangi bir ücret talep etmeyecektir.
4. Yayın Etiği
Dergimiz yayımlayacağı eserlerde COPE yönergelerini ve Uluslararası Yayın Etiği İlkelerine uymayı hedeflemektedir. Bu yönergeler bilimsel yayıncılığın şeffaf ve kapsayıcılığını koruması açısından oldukça önemlidir. Dergimiz, bu standartlara uyarak yayınladığı araştırmaların yüksek kalitede olduğunu ve bilimsel toplumun etik standartlarını karşıladığını sağlamayı amaçlamaktadır.
Dergimize değerlendirilmek üzere gönderilen çalışmalarda, EASE (The European Association of Science Editors) tavsiyeleri ile COPE (Committee on Publication Ethics)’un Editör ve Yazarlar için Uluslararası Standartları dikkate alınmaktadır. Yayın Etiği Komitesi’nin (Committee on Publication Ethics, COPE) açık erişimde yayınladığı kılavuzlar ve politikalar doğrultusunda (Örneğin “Yayın Etiği Komitesi (COPE) Davranış Kuralları ve Dergi Editörleri İçin En İyi Uygulama Kılavuzları; “Code of Conduct and Best Practice Guidelines for Journal Editors” ve “COPE Best Practice Guidelines for Journal Editors”)’un Editör ve Yazarlar yayınlanan kılavuzları esas alınır.
5. İntihal ve Etik Dışı Davranışlar
Gönderilen çalışmalar hakem değerlendirme ve/veya üretim süreçlerinde benzerlik tespit yazılımı programları ile taranmaktadır. Bu nedenle yazarlar çalışmalarını yaparken araştırma ve yayın eğiti kurallarına doğal olarak uyması beklenmektedir. Tüm yazarlara aşağıdaki hususlara dikkat etmeleri ve intihale girebilecek etik dışı davranıştan kaçınmaları tavsiye edilmektedir.
İntihale sebep olabilecek etik dışı davranışlar:
1-Bir yazarın, bir derginin veya diğer yayınların alıntı sayısını, kendi alıntıları gibi göstererek veya alıntı yığınları dahil etmek gibi çeşitli yollarla manipüle etmeye çalışması.
2-Yazarın kendine ait daha önceki yayınlarının bir bölümünü ya da bölümleri uygun şekilde alıntı yapmaksızın kullanması.
3-Yazarın bir araştırma çalışmasındaki aynı verileri birkaç farklı makalede kullanarak dilimleme yapması.
4-Yazarın yanıltıcı ya da yanlış bilgiyi araştırmaya ekleyerek yayın kurulunu yanıltması.
Yukarı belirtilen davranış biçimine ek olarak araştırmacıların tüm uluslararası yayın etiği ve intihal kurallarına uyması beklenmektedir.
İddia edilen veya şüphelenilen intihal, alıntı manipülasyonu veya veri sahteciliği/üretimi gibi araştırma kabahatleri durumunda, Editör ve Yayın Kurulu, iddiaların veya şüphelerin adil, şeffaf ve tutarlı bir şekilde ele alınmasını sağlamak için ilgili COPE akış şemalarını takip edecektir.
6. Etik Kurul Onayı
İnsan denekleri, tıbbi kayıtlar veya insan dokularını içeren tüm araştırmalar, gerçekleştirilmeden önce etik kurul tarafından incelenmeli ve onaylanmalıdır. Araştırmayı inceleyen ve onaylayan etik kurulun adı, etik kurul onay numarası ve tarihi, yayınlanmak üzere gönderildiğinde makalenin Etik Kurul Onayı bölümüne eklenmelidir. Ayrıca dergimiz, makale gönderim sürecinin bir parçası olarak yazarlardan etik kurul onayının bir kopyasını sunmalarını isteyebilir. Bunun amacı, araştırmanın uygun şekilde incelenip onaylandığından emin olmak ve derginin araştırmanın yayın için gerekli etik standartları karşıladığını doğrulamasını sağlamaktır. Eğer bir makale etik kurul onayından muaf tutulmuşsa, yazarlar etik kuruldan muafiyetin nedenini Etik Kurul Beyanı bölümünde belirtmelidir.
Dergimiz, etik kurul onayının eksikliğinin önemli bir endişe kaynağı olduğunu tespit ederse, makale editöryal incelemeden sonra reddedilebilir. Bu, derginin yüksek etik standartları sürdürmesini ve yalnızca bir etik kurul tarafından uygun şekilde incelenmiş ve onaylanmış araştırmaları yayınlamasını sağlamak içindir.
7. Tarafsızlık Politikası
Editörler, gönderilen makaleleri yazarların ırkı, cinsiyeti, cinsel yönelimi, etnik kökeni, vatandaşlığı, dini inancı, siyaset felsefesi veya kurumsal bağlantısı dikkate alınmaksızın, yalnızca akademik değerlerine (önem, özgünlük, çalışmanın geçerliliği, netlik) ve derginin kapsamına uygunluğu temelinde değerlendirir. Editör, derginin tüm editoryal içeriği ve bu içeriğin yayınlanma zamanlaması üzerinde tam yetkiye sahiptir.
Editörler ve yayın kurulu üyeleri, gönderilen bir makalede yer alan yayınlanmamış bilgiyi, yazarların açık yazılı izni olmadan kendi araştırma amaçları için kullanamaz. Yazının ele alınması sonucunda editörler tarafından elde edilen ayrıcalıklı bilgi veya fikirler gizli tutulur ve kişisel menfaatler için kullanılamaz.
8. Çıkar Çatışması Beyanı
Yazarlar, çalışmalarında uygunsuz etki veya önyargıya yol açabilecek herhangi bir ilişki veya çıkarı açığa çıkarmak zorundadır. Bu, çıkar çatışmalarını mümkün olduğunca çevrimiçi başvuru sistemi aracılığıyla gönderdikleri makalelerini sunarken yapılmalıdır.
9. Finansal Destek Beyanı
Dergimiz yazarlardan araştırmalarını gerçekleştirmek için aldıkları herhangi bir mali destek hakkında bilgi vermesini istemektedir. Bu bilginin, makalenin dergiye sunulduğu sırada sağlanması gereken finansal destek beyanı kısmındaki bölümde belirtilmesi gerekmektedir. Finansal destek beyanı, destekleyici kurumların adını, hibe numaralarını ve her destekleyicinin araştırmadaki rolünün bir açıklamasını içermelidir. Eğer destekleyici kurumun araştırmadaki bir rolü olmadıysa, bu da finansman beyanında belirtilmelidir. Bu bilgi, okuyucuların araştırmada olası önyargılar ve çıkar çatışmalarını anlamaları açısından önemlidir.
10. Benzerlik Oranı (İntihal Raporu)
Makale gönderim aşamasında yazarlar, benzerlik tarama raporunu (iThenticate, Turnitin, İntihal.net) çalışmalarıyla birlikte sisteme yüklemelidir. Benzerlik tarama raporunu göndermeyen yazarların çalışmaları değerlendirmeye alınmaz. Çalışmalarda intihal ya da yüksek oranda benzerlik tespit edilmesi durumunda çalışma reddedilir. Benzerlik oranı en fazla %20'dir.
11. Değerlendirme Süreçleri
ARÜ Sanat Tarihi Araştırmaları Dergisi’ne gönderilen makaleler çift kör hakem değerlendirme sürecinden geçer. Hakemler arasında görüş ayrılığı yaşandığı durumlarda makale üçüncü bir hakeme gönderilir. Hakemin uygun görüşü ve editörün oluru ile yayınlanan makalelere ilişkin süreçler etik, açık, anlaşılabilir ve hesap verebilir olması yönüyle dergipark üzerinden takip edilebilir.
Hakemler değerlendirme formunu doldurarak dergiye gönderilen hakem değerlendirmeleri tam bir gizlilik içinde yürütülmek zorundadır. Hakemler kendilerine gönderilen çalışmalardaki bilgileri kısmen dahi olsa herhangi bir yerde yayımlayamaz. Hakem raporlarından sonra eğer makale yayımlanması için kabul edilmişse, yazarlar çalışmalarını hakem eleştirilerine uygun hale getirmekle yükümlüdür. Eğer yazarlar çalışmaları üzerinde değişiklik yapmayı uygun görmüyorsa bunun nedenlerini açıklar. Bu durumda nihai karar yeni bir hakeme gönderilebilir veya editörlerce karar verilebilir.
12. Revizyon Süreci ve Düzeltmeler
Hakemler inceledikleri çalışmalarda kesin olarak tarafsız bir dille makalelerde minör ya da majör düzeltme isteyebilir. Hakemlerden gelen karar mektupları doğrultusunda durum editör tarafından yazara bildirilir. Karar mektubu, hakemler ve editörlerin önerilerini, makalenin gözden geçirilmiş ve güncellenmiş versiyonunu göndermek için belirlenen son teslim tarihini içerecektir. Yazar gereken düzeltmeyi yaptıktan sonra yeniden düzenlenmiş halini sisteme belirtilen süre içerisinde yüklemelidir. Minör düzeltme veren hakemler gerekli gördükleri durumlarda makalenin düzeltme sonrasındaki hallerini görme ve kontrol etme hakkına sahiptir. Bu noktada minör düzeltme durumunda bile yazarların hakem önerilerini dikkatli bir şekilde okuması tavsiye edilmektedir. Eğer makalenin gözden geçirilmiş versiyonu ayrılan süre içinde gönderilmezse, düzeltme seçeneği iptal edilebilir. Gönderen yazar ek süre gerektiğine inanıyorsa, ilk süre dolmadan önce uzatma talep etmelidirler.
13. Geri Çekme Talepleri ve Makalenin Reddedilmesi
Makale sisteme yüklendiği zaman editör incelemesi aşamasında, eğer çalışma genel kurallara ve yazım kurallarına uygun değilse editör tarafından reddedilebilir ya da düzeltme isteği yapılabilir.
Yazar hakem değerlendirmesi aşamasına gelinceye kadar çalışmasını geri çekme hakkına sahiptir. Ancak hakem değerlendirmesi sonrasında karar ya da revizyon aşamasına geçmişse geri çekme isteği talebinde bulunması gerekmektedir. Editör kurulunun incelemesi ve baş editörün onayı sonrasında geri çekme isteği kabul edilebilir. Yayım sürecine girmiş bir çalışmanın geri çekilmesi istemi yazarın talebi üzerine editör ve yayın kurulunun onayı ile gerçekleştirilebilmektedir.
Geri çekme talepleri ile ilgili şemaya buradan (şema linki eklenecek) bakabilirsiniz
14. Yapay Zekâ (AI) Uygulamalarının Makale Yazım Sürecindeki Rolü
Dergimiz makale yazımına dair süreçlerde yapay zekâ kullanımına dair süreçle ilgili olarak uluslararası yayın etiği kurallarını ve yayın etiği kurulu tarafından belirlenen yönergeleri izlemektedir. Yapay zekâ uygulamaları yalnızca dil düzeltmelerinde kullanılabilir. Ancak tüm sorumluluk yazarlara aittir. Dil düzeltmesi yapay zekâ tarafından yapıldıysa bunun çalışma içerisinde açık bir şekilde belirtilmesi gerekmektedir. Günümüzde yapay zekanın akademi çevresinde kullanımına dair belirsizliklerin sürmesi nedeni ile yazarlara yapay zekâ kullanımı tavsiye edilmemektedir.
Editörler gerekli gördüğü durumda makaleleri yapay zekâ tespit programları ile inceleme hakkına sahiptir. Bu nedenle yazarların çalışmaların yazım aşamasında yapay zekâ kullanımına dikkat etmesi gerekmektedir.