THE EFFECTS OF FREE TRADE AGREEMENT BETWEEN TURKEY AND EGYPT INTO THE FOREIGN TRADE OF TURKEY: THE MODEL OF EXPORT SPECIALIZATION INDEX (ES)

Öz

In today's globalizing world, many countries sign bilateral Free Trade Agreements (FTAs) in order to expand their foreign trade volumes, achieve economic growth, and remove trade barriers. Accordingly, the aim of this study is to investigate the effects of the Free Trade Agreement between Turkey and Egypt into the Turkey's foreign trade and, determine the fluctuation in Turkey’s exporting to Egypt upon this agreement. As a conclusion, by using the Specialization Index in Export (ES), this study is considered as an innovative approach in the literature. This context, by considering the import and export figures between Turkey and Egypt covering the years 2006-2021, the top five products that Turkey's exports to Egypt the most were selected according to the Harmonized Commodity Description and Coding System and Turkey's exports to Egypt and imports from Egypt were analyzed. According to the findings of this study, Turkey's exports has increased significantly after the agreement between Turkey-Egypt. In addition, according to the calculated index, it is concluded that Turkey specializes in exports to Egypt in four of the five product groups examined, and in imports from Egypt in one product group. Although the specialization in Turkey's exports to Egypt increased in the five product groups examined between 2006-2021, this increase was not large as there was an increase in the exports of both countries.

Anahtar Kelimeler

• Free Trade Agreement
• Export Specialization Index (ES)
• Foreign Trade
• Export
• Import

TÜRKİYE İLE MISIR SERBEST TİCARET ANLAŞMASININ TÜRKİYE’NİN DIŞ TİCARETİNE ETKİLERİ: İHRACATTA UZMANLAŞMA (ES) ENDEKSİ UYGULAMASI

Öz

Günümüzün küreselleşen dünyasında birçok ülke dış ticaret hacimlerini genişletmek, ekonomik büyüme sağlayabilmek ve ticari engellerini kaldırabilmek amacıyla ikili Serbest Ticaret Anlaşmaları (STA) imzalamaktadır. Buradan hareketle, bu çalışmanın amacı Türkiye ile Mısır arasındaki Serbest Ticaret Anlaşması’nın Türkiye’nin dış ticaretine etkilerini ve Türkiye’nin bu anlaşma sonrasında Mısır’a olan ihracatının ne yönde değiştiğini araştırmaktır. Bu çalışmada İhracatta Uzmanlaşma Endeksi kullanılarak literatüre katkı sağlanması beklenmektedir. Bu bağlamda, Türkiye ile Mısır arasındaki 2006-2021 yıllarını kapsayan ithalat ve ihracat rakamları ele alınarak Türkiye’nin Mısır’a ihracatının en fazla olduğu ilk beş ürün Armonize Mal Tanımı ve Kodlama Sistemine göre seçilmiş ve Türkiye’nin Mısır’a olan ihracatı ve Mısır’dan olan ithalatı analiz edilmiştir. Çalışmada elde edilen bulgulara göre, Türkiye-Mısır arasında STA imzalandıktan sonra Türkiye’nin ihracatında ciddi artışlar yaşandığı görülmüştür. Buna ilave olarak, hesaplanan endekse göre, Türkiye’nin incelenen beş ürün grubunun dördünde Mısır’a ihracatta uzmanlaştığı bir ürün grubunda ise Mısır’dan ithalatında uzmanlaştığı sonucu ortaya çıkmıştır. İncelenen beş ürün grubunda 2006-2021 arası dönemde Türkiye’nin Mısır’a ihracatında uzmanlaşma her ne kadar artmış olsa da genellikle her iki ülkenin ihracatında da artış olduğu için bu artış büyük boyutlarda olmamıştır.

Anahtar Kelimeler

• İhracatta Uzmanlaşma Endeksi (ES)
• Dış Ticaret
• Serbest Ticaret Anlaşması
• İhracat
• İthalat

Kaynakça

1. Bozkurt, O. (2017), Vaka Çalışması: Türkiye-Ürdün Serbest Ticaret Anlaşması ve İkili Ticarete Etkileri. İstanbul Ticaret Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 16(31), ss. 613-630.
2. Büyüköztürk, Ş. ve Çakmak, E. ve Akgün, Ö. ve Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2009), Bilimsel Araştırma Yöntemleri (Dördüncü baskı). Ankara: Pegem Yayınları.
3. Doğan, A. ve Uzun, A. (2014), Serbest Ticaret Anlaşmalarının Türkiye’nin Dış Ticaretine Etkileri. C.Ü. İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 15(1), ss. 325-344
4. Egypt Today. (2018, 19 Mart), Egypt Condemns Turkey’s ‘Occupation’ of Afrin Retrieved from Erişim Adresi: https://www.egypttoday.com/Article/2/45677/EgyptcondemnsTurkey%E2%80%99s-%E2%80%98 occupation%E2%80%99-of-Afrin (Erişim Tarihi: 10.04.2022).
5. Eren, T. M. (2013), Türkiye’nin Serbest Ticaret Anlaşmaları’nın Dış Ticaretine Etkileri ve Sorunlar. Maliye Finans Yazıları, 27(98) ss. 28-47.
6. Greenaway, D. and C. Milner, 1993. Trade and industrial policy in developing countries: A manual for policy analysis. The Macmillan Press, esp. Part IV Evaluating Comparative Advantage. ss. 181-208.
7. Gültekin, R. ve Üyümez, M. (2015), Türkiye ile Rusya Federasyonu Serbest Ticaret Anlaşmasının İki Ülke Ticaretine Olası Etkileri ve Vergisel Yansımaları, International Conference On Eurasian Economies Session 3C, ss. 406-415.
8. International Trade Center (ITC) (2021), https://www.trademap.org/Bilateral_TS.aspx?nvpm= 1%7c792%7c%7c818%7c%7cTOTAL%7c%7c%7c2%7c1%7c1%7c1%7c2%7c1%7c1%7c1%7c1%7c1, (Erişim Tarihi: 08.01.2021). İncenacar, T. ve Koç Konu A. (2018), Türkiye’nin Dış Ticareti Üzerinde Serbest Ticaret Anlaşmalarının Etkileri, IV. International Caucasus-Central Asia Foreign Trade and Logistics Congress.

9. İstanbul Kimyevi Maddeler ve Mamulleri İhracatçıları Birliği (İKMİB) (Ocak-Ağustos 2020) MADENİ YAĞLAR VE MİNERAL YAKITLAR SEKTÖR RAPORU Erişim Adresi: https://www.ikmib.org.tr/ files/images/SEKT%C3%96R%20RAPORLARI/M.Ya%C4%9Flar%20ve%20M.Yak%C4%B1tlar%20Sekt%C3%B6r%20Raporu-A%C4%9Fustos%202020.pdf (Erişim Tarihi: 14.07.2022).
10. Kalaycı, C. (2017), Serbest Ticaret Anlaşmalarının Türkiye’nin Dış Ticaretine Etkileri: Açıklanmış Karşılaştırmalı Üstünlükler Endeksi Uygulaması. Uluslararası Ekonomi ve Yenilik Dergisi, 3(2), ss. 133-147.
11. Özgiray, A. (1996), Türkiye Mısır Siyasi İlişkileri (1920-1938), Tarih İncelemeleri Dergisi, (11) 1, ss. 1-7.
12. Sarıarslan, F., (2019), Türkiye-Mısır İlişkilerinde Ekonomik Dinamiklerin Etkisi: Erciyes Üniversitesi İİBF Dergisi, 53, ss. 526-559.
13. Seymen, D. (2009), Türkiye’nin Dış Ticaret Yapısı ve Rekabet Gücü, Dokuz Eylül Üniversitesi Yayınları, İzmir.
14. Sputniknews. (2015, 5 Kasım), Türkiye-Mısır ilişkileri neden normalleşemiyor? Erişim Adresi: https://tr.sputniknews.com/20150805/1016952244.html (Erişim Tarihi: 14.07.2022).
15. Türkcan, K. ve Pişkin E. (2016), Ticaret Anlaşmalarının Türkiye’nin İhracat Dinamiğine Etkisi: Yaygın ve Yoğun Ticaret” Ekonomik Yaklaşım Derneği, 27(99), ss. 17-55.
16. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı (2022), https://www.mfa.gov.tr/turkiye-misir_siyasi-iliskileri, (Erişim Tarihi: 10.04.2022).
17. Türkiye Cumhuriyeti Ekonomi Bakanlığı (2012), http://www.iso.org.tr demircelik-DEMIR_ESYA-560, (Erişim Tarihi: 14.07.2022).
18. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı (2021), https://ticaret.gov.tr/data/5bfbf99213b8762fa4955c9b/M%C 4%B1s%C4%B1r%20STA%20Bilgi%20Notu.pdf, (Erişim Tarihi: 07.01.2021).
19. Türkiye Cumhuriyeti Ticaret Bakanlığı (2021), https://ticaret.gov.tr/dis-iliskiler/serbest-ticaret-anlasmalari/yururlukte-bulunan-stalar/misir, (Erişim Tarihi: 08.04.2022).
20. Waterbury, J. (1983), The Egypt of Nasser and Sadat: The Political Economy of Two Regimes, New Jersey: Princeton University Press.