Vergi Politikalarının Siyasal Söylemde Kullanımı: Alkollü İçecek Vergisine Twitter Üzerinden Verilen Tepkiler

Öz

Hükümetler gelir sağlamak; vatandaşları zararlı ürünlerin aşırı tüketiminden korumak adına vergi politikalarını kullanmaktadırlar. Sağlığa zararlı olarak nitelendirilen gazlı ve alkollü içeceklerle tütün mamulleri gibi ürünlere uygulanan vergilerle, diğer adıyla Pigoucu vergilerle, hem bu malların tüketimini azaltmak; hem de bunların tüketimi neticesinde ortaya çıkması muhtemel sağlık giderlerini düşürmek amaçlanmaktadır. Öte yandan Müslüman yoğun coğrafyalarda bulunan hükümetler bu vergileri uygularken “vatandaşlarını alkol gibi günah sayılan ürünlerin zararlı etkilerinden koruduklarını” dile getirerek, muhafazakar seçmenlerin desteğini kazanmayı da hedeflemektedirler. Hükümetler tarafından uygulanan ekonomi politikalarının uzantısı olarak dönem dönem bu vergilerin oranlarının aşırı artırıldığı görülmektedir. Bu dönemlerde vatandaşlar ürünleri eskiye kıyasla daha yüksek fiyatlarla aldıklarından bu vergi artışı toplumsal tepkilere neden olabilmekte ve vergiler muhalif siyasal söylemlerde kullanılabilmektedir. Çalışmada Türkiye’de alkollü içeceklerden alınan verginin siyasal söylemde kullanımı ve Twitter kullanıcılarının verdikleri tepkiler içerik analiziyle incelenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Pigoucu vergiler
• alkollü içecek vergisi
• siyasal söylem
• Twitter.

The Use of Tax Policies in Political Discourse: Reactions to the Alcoholic Beverage Tax on Twitter

Öz

Governments use tax policies to generate revenue; to protect citizens from excessive consumption of harmful products. With the taxes applied to products such as carbonated and alcoholic beverages and tobacco products that are considered harmful to health, also known as Pigouvian taxes, it is aimed both to reduce the consumption of these goods and to reduce the health expenses that may arise as a result of their consumption. In addition, while imposing such taxes, governments in Muslim-intensive geographies aim to gain the support of conservative voters by expressing that they “protect their citizens from the harmful effects of sinful products such as alcohol”. As a result of the economic policies implemented by governments, the rates of these taxes are increased excessively from time to time. In such periods, this tax increase may cause social reactions, as the citizens can obtain products at higher prices compared to the past and taxes can be used in oppositional political discourses. Within the scope of the study, the use of the tax on alcoholic beverages in political discourse in Turkey and the reactions of Twitter users were examined using the content analysis.

Anahtar Kelimeler

• Pigouvian taxes
• alcoholic beverage tax
• political discourse
• Twitter

Kaynakça

1. Akdoğan, A. (2006), Kamu Maliyesi, 11. Baskı, Ankara: Gazi Kitabevi.
2. Aksoy, Ş. (2011), Kamu Maliyesi, 4. Baskı, İstanbul: Filiz Kitabevi.
3. Avcı, O. ve Demirci Çakıroğlu, Z. (2017), Türkiye’de Günah Vergisi Olarak ÖTV III Sayılı Listenin Değerlendirilmesi, (Ed.:, A. Gerçek ve Ö. Çetinkaya), Maliye Araştırmaları I, s.47-60, Bursa: Ekin Yayınevi.
4. Ayrangöl, Z. ve Yelman, E. (2017), Türk Vergi Sisteminde Yer Alan Günah Vergilerinin Ekonomik ve Sosyal Etkileri, (Ed.:, H. Çeştepe ve E. Yıldırım), International Congress on Managemenet Economics Business, s.26, Zonguldak: Bülent Ecevit Üniversitesi.
5. Balcı, A. (2006), Sosyal Bilimlerde Araştırma: Yöntem, Teknik ve İlkeler, Ankara: Pegem Yayıncılık.
6. Bektaş, N.B. ve Çetinkaya, Ö. (2021), Bütçe Yönetimi Kavramı ve Türkiye’de Bütçe Yönetiminin Başarısının Değerlendirilmesi, International Journal of Public Finance, 6,(2), s.233-262.
7. Bilgin, N. (2006), Sosyal Bilimlerde İçerik Analizi: Teknikler ve Örnek Çalışmalar, 2. Baskı, Ankara: Siyasal Kitabevi.
8. Black, P. ve Mohamed, A. (2006), Sin Taxes and Poor Households: Unanticipated Effects, South African Journal of Economics, 74(1), s.131-136.

9. Cordes, J. J., Cordes, J., Nicholson, E. M. ve Sammartino, F. (1990), Raising Revenue by Taxing Activities with Social Costs, National Tax Journal, 43(3), s.343-356.
10. Çelikkaya, A. (2011). Bazı Ürünlerden (Alkollü İçecekler- Madeni Yağlar ve Tütün Mamulleri) Alınan Özel Tüketim Vergisinin Ülke Bazında Karşılaştırmalı Analizi, Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 29.
11. Dikmen, M. O. (1955), Liberal, Bitaraf ve Müdahaleci Vergi Politikaları, Maliye Araştırma Merkezi Konferansları, 1, s.23-39.
12. Ebejer, J. M. ve Morden, M. J. (1988), Paternalism in the marketplace: Should a salesman be his buyer's keeper?, Journal of Business Ethics, 7(5), s.337-339.
13. Edizdoğan, N. (1981), Teoride ve Uygulamada Özel Tüketim Vergileri, Bursa: Bursa İktisadi ve Ticari İlimler Akademisi.
14. Edizdoğan, N. ve Çelikkaya, A. (2022), Vergilerin Ekonomik Analizi, 3. Baskı, Bursa: Dora Yayınları.
15. Edizdoğan, N., Çetinkaya, Ö. ve Gümüş, E. (2021), Kamu Maliyesi, 12. Baskı, Bursa: Ekin Yayınevi.
16. Emniyet Genel Müdürlüğü KOM Daire Başkanlığı. (2021), Kaçakçılık ve Organize Suçlarla Mücadele 2021 Raporu, https://www.egm.gov.tr/kurumlar/egm.gov.tr/IcSite/kom/YAYINLARIMIZ/T%C3%9CRK%C3%87E/2021-KOM-Raporu-Turkce.pdf (Erişim Tarihi: 02.02.2022).
17. Eroğlu, A. ve Egeli, H. (2018), Günah Vergilerinin Şiddet Olayları Üzerindeki Etkisi, Optimum Ekonomi ve Yönetim Bilimleri Dergisi, 5(1), s.69-80.
18. Hyman, D.N. (1999), Public Finance: A Contemporary Application of Theory to Policy, Fort Worth: Dryden Press.
19. İyidoğan, P.V., Balıkçıoğlu, E. ve Yılmaz, H.H. (2017), The Tax Effects of Health Expenditures on Aging Economies: Empirical Evidence on Selected OECD Countries, Journal for Economic Forecasting, Institute for Economic Forecasting, 1, s.116-127.
20. Kılıçdaroğlu, K., [@kilicdarogluk]. (2023), Tweets & replies [Twitter profili], https://twitter.com/kilicdarogluk /status/1612165796125368323 (Erişim Tarihi: 15.01.2023).
21. Macunluoğlu, Ö.U. (2022), Pigoucu Bir Vergi Türü Olarak Yeşil Vergiler ve Türkiye’deki Yeşil Vergi Uygulamaları, (Ed.:, B. Tunçsiper), V. Uluslararası Sosyal Bilimlerde Kritik Tartışmalar Kongresi Bildiri Özetleri Kitabı, s.8, İzmir: İzmir Demokrasi Üniversitesi.
22. Musgrave, R.A. ve Musgrave, P.B. (1984), Public Finance in Theory and Practice, 4. Baskı, New York: McGraw- Hill.
23. Nadaroğlu, H. (1992), Kamu Maliyesi Teorisi, İstanbul: Beta Yayıncılık.
24. Oktar, K. (2008), Özel Tüketim Vergisi, Ankara: Savaş Yayınevi.
25. Organisation for Economic Co-Operation and Development [OECD]. (2021), Alcohol consumption, https://data.oecd.org/healthrisk/alcohol-consumption.htm (Erişim Tarihi: 23.02.2023).
26. Özgür, E. (2020), Kemal Kılıçdaroğlu'nun uyuşturucu ticareti ve organ kaçakçılığı yasallaştırılsın dediği iddiası, Teyit, https://teyit.org/analiz-kemal-kilicdaroglunun-uyusturucu-ticaretinden-vergi-alinmasini-soyledigi-iddiasi (Erişim Tarihi: 03.01.2022).
27. Petit, P. ve Nagy, M.J. (2016), Piscal Policy: How to Design and Enforce Tobacco Excises?, Washington: International Monetary Fund.
28. Pigou, A.C. (1952), The Economics of Welfare, New Brunswick: Transaction Publishers.
29. Shughart, W.F. II. (1997), The Economics of the Nanny State. (Ed.:, W.F. Shughart II), Taxing Choice: The Predatory Politics of Fiscal Discrimination, s.13-30, New Brunswick, NJ: Transaction Publishers.
30. Simaku, X. (2022), Ageism Against Women Celebrities in Social Media, (Ed.:, S. Komut Bakınç), Aging and Ageism: Contemporary Approaches, s. 141-166, Çanakkale: Paradigma Akademi.
31. Şen, H. ve Sağbaş, İ. (2017), Vergi Teorisi ve Politikası, Ankara: Barış Arıkan Yayınları.
32. Şener, O. (2007), Teori ve Uygulamada Kamu Ekonomisi, İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım A.Ş.
33. T.C. Hazine ve Maliye Bakanlığı Verileri Muhasebat Genel Müdürlüğü. (2023), 2023 Merkezi Yönetim Konsolide Bütçe İstatistikleri, https://muhasebat.hmb.gov.tr/merkezi-yonetim-butce-istatistikleri (Erişim Tarihi: 23.03.2023).
34. Torun, N. K. ve Şengül, A. (2022), Kripto Para Birimlerinin Twitter Verileri ile Metin Madenciliği Kapsamında İncelenmesi, Uluslararası Yönetim Bilişim Sistemleri ve Bilgisayar Bilimleri Dergisi, 6(1), s.54-65.
35. Torun, T. ve Ekinci, F., (2014), Sigara ve Benzer Nitelikli Alışkanlık Yaratan Ürünlerin Tüketiminin Azaltılmasına Yönelik Sosyal Pazarlama Uygulamalarında Vergilerin Etkinliği, Sakarya İktisat Dergisi, 3(2), s.19-39.
36. Uluatam, Ö. (2005), Kamu Maliyesi, 9. Baskı, Ankara: İmaj Yayınevi.
37. World Health Organization [WHO]. (2014), Raising Tax on Tobacco, http://apps.who.int/iris/bitstream/handle /10665/112841 /WHO_NMH_PND_14.2_eng.pdf%20;jsessionid=C83D41E96535BD53C5E2A146DFE8CDF3?sequence=1 (Erişim Tarihi: 02.02.2023).
38. World Health Organization [WHO]. (2018), Global status report on alcohol and health 2018, https://www.who.int/publications/i/item/9789241565639 (Erişim Tarihi: 02.02.2023).
39. World Health Organization [WHO]. (2022), “World health statistics 2022: monitoring health for the SDGs, sustainable development goals”, https://www.who.int/publications/i/item/9789240051157 (Erişim Tarihi: 02.02.2023).
40. Yılmaz, C.M. (2021), Görselin DSÖ'nun içkinin hangi suçlara sebep olduğunu gösteren araştırmasını yansıttığı iddiası, Teyit, https://teyit.org/analiz-gorselin-dsonun-ickinin-hangi-suclara-sebep-oldugunu-gosteren- arastirmasini-yansittigi-iddiasi (Erişim Tarihi: 30.12.2022).
41. 4760 Sayılı Özel Tüketim Vergisi Kanunu. (2022, 6 Haziran), Resmi Gazete (Sayı:24783), https://www.mevzuat.gov.tr/mevzuatmetin/1.5.4760.pdf (Erişim Tarihi: 07.02.2023).