Afet Yönetiminde Kamuoyunun Bilgilendirilmesi: Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) Basın Açıklamalarının Değerlendirilmesi

Öz

Türkiye'de meydana gelen Kahramanmaraş merkezli depremler sonrasında kamuoyunun şeffaf ve doğru bilgiye ulaşması için AFAD tarafından oluşturulan basın bültenlerindeki verilerin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. 06.02.2023 - 01.03.2023 tarihleri arasında kamuoyu ile paylaşılan AFAD basın açıklamaları çalışmanın verilerini oluşturmuştur. Çalışmada Arama Kurtarma, sağlık, barınma, defin ve kimlik tespiti, yaralı ve ölü sayısı ile ilgili değerlendirmeler yapılmıştır. Basın açıklamalarında bölgeye gönderilen arama-kurtarma personeli sayısından barınma ihtiyacının karşılanmasına, ölü sayısından yaralı sayısına kadar bilgilere düzenli olarak yer verildiği belirlenmiştir. Afet ve Acil Durum Başkanlığı'nın afetlerde halkın bilgilendirilmesinde doğru ve güvenilir bilgi paylaşması, kamu düzeninin sağlanmasında önemli bir role sahiptir.

Anahtar Kelimeler

• Deprem
• AFAD Basın Bülteni
• Bilgi Paylaşımı
• TAMP
• Kamuoyu Bilgilendirmesi

Informing the Public on Disaster Management: Evaluation of the Disaster and Emergency Management Presidency (AFAD) Press Releases

Abstract

It is aimed to evaluate the data in the press releases created by AFAD in order for the public to reach transparent and accurate information after the Kahramanmaraş-centered earthquakes in Turkey. AFAD press releases shared with the public between 06.02.2023 and 01.03.2023 formed the data of the study. In the study, evaluations were made on Search and Rescue, health, shelter, burial and identification, number of injured and deceased. It has been determined that information is provided regularly in the press releases, from the number of search-and-rescue personnel sent to the region, to meeting the shelter needs, from the number of deaths to the number of injured. The Disaster and Emergency Presidency's sharing of accurate and reliable information in informing the public in disasters plays an important role in ensuring public order.

Keywords

• Earthquake
• AFAD Press Release
• Information Sharing
• TAMP
• Public Disclosure

Kaynakça

1. AFAD. (2014). Açıklamalı Afet Yönetimi Terimleri Sözlüğü. AFAD, https://www.afad.gov.tr/aciklamali-afet-yonetimi-terimleri-sozlugu (Erişim Tarihi: 08.01.2024).
2. AFAD. (2015). Geçici Barınma Merkezlerinin Kurulması, Yönetimi ve İşletilmesi Hakkında Yönerge. https://www.afad.gov.tr/yonerge (Erişim Tarihi: 03.05.2024).
3. AFAD. (2020). Basin Duyurusu - 2 Elazığ’da Meydana Gelen 6,8 Büyüklüğündeki Deprem Hakkında. https://www.afad.gov.tr/basin-duyurusu---2-elazigda-meydana-gelen-68-buyuklugundeki-deprem- hakkinda-24-ocak-2020-2300-itibariyle (Erişim Tarihi: 03.07.2024).
4. AFAD. (2023a). 06 Şubat 2023 Pazarcık (Kahramanmaraş) MW 7.7, Elbistan (Kahramanmaraş) MW 7.6, Depremlerine İlişkin, Ön Değerlendirme Raporu, https://deprem.afad.gov.tr/assets/pdf/Kahramanmaras %20%20Depremleri_%20On%20Degerlendirme%20Raporu.pdf (Erişim Tarihi: 08.01.2024).
5. AFAD. (2023b). Duyurular: Basın Bültenleri-2 https://www.afad.gov.tr/kahramanmaras-pazarcikta- meydana-gelen-deprem-hk-basin-bulteni-2 (Erişim Tarihi: 09.01.2024).
6. AFAD. (2023c). Kahramanmaraş’ta Meydana Gelen Depremler Hk Basın Bülteni-35, https://www.afad.gov.tr /kahramanmarasta-meydana-gelen-depremler-hk-basin-bulteni-35 (Erişim Tarihi: 08.01.2024).
7. AFAD. (2023d). Duyurular: Basın Bültenleri https://www.afad.gov.tr/duyurular (Erişim Tarihi: 08.01.2024).
8. AFAD. (n.d.). Van için 7 Gün 24 Saat Yapılanlar, https://www.afad.gov.tr/van-icin-7-gun-24-saat-yapilanlar (Erişim Tarihi: 08.05.2024).

9. Akdemir, A. and Günaydın, T. İ. (2024). Türkiye’nin Depremselliği ve Burulma Düzensizliği. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 11(104), 301-309. https://doi.org/10.5281 /zenodo.10731964
10. Arslan, H. (2007). Re-Design, Re-Use and Recycle Of Temporary Houses. Building and Environment, 42(1), 400-406. https://doi.org/10.1016/j.buildenv.2005.07.032
11. Aslan, R. and Şahinöz, S. (2023). The Experiences of People with Disabilities in the 2020 İzmir Earthquake: A Phenomenological Research. International Journal of Disaster Risk Reduction, 95, 103868. https://doi.org /10.1016/j.ijdrr.2023.103868
12. Avila, B. E., Pamungkas, A. and Wahyuni, S. (2021). Concept Of Emergency Health Infrastructure Provision In Minimizing The Impact Of Earthquakes. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science (Vol. 799, No. 1, p. 012009). IOP Publishing. https://doi.org/10.1088/1755-1315/799/1/012009
13. Bashawri, A., Garrity, S. and Moodleya, K., (2014). "An Overview of the Design of Disaster Relief Shelters." 4th International Conference on Building Resilience, Incorporating the 3rd Annual Conference of the Android Disaster Resilience Network 18: 924-931. https://doi.org/10.1016/S2212-5671(14)01019-3
14. Bertoglio, B., Grignani, P., Di Simone, P., Polizzi, N., De Angelis, D., Cattaneo, C. and Previderè, C. (2020). Disaster Victim Identification by Kinship Analysis: The Lampedusa October 3rd, 2013 shipwreck. Forensic Science International: Genetics, 44, 102156. https://doi.org/10.1016/j.fsigen.2019.102156
15. Bowman, Z., Daniel, R., Gerostamoulos, D., Woodford, N. and Hartman, D. (2022). Rapid DNA from a Disaster Victim Identification Perspective: Is It a Game Changer? Forensic Science International: Genetics, 58, 102684. https://doi.org/10.1016/j.fsigen.2022.102684
16. Broby, N., Lassetter, J. H., Williams, M. and Winters, B. A. (2018). Effective International Medical Disaster Relief: A Qualitative Descriptive Study. Prehospital and Disaster Medicine, 33(2), pp.119–126. https://doi.org/10.1017 /S1049023X18000225
17. Buszta, J., Wójcik, K., Guimarães Santos, C. A., Kozioł, K. and Maciuk, K. (2023). Historical Analysis and Prediction of The Magnitude and Scale of Natural Disasters Globally. Resources, 12(9), 106. https://doi.org /10.3390/resources12090106
18. Caldera, H. J. and Wirasinghe, S. C. (2022). A Universal Severity Classification for Natural Disasters. Natural Hazards, 111(2), 1533-1573. https://doi.org/10.1007/s11069-021-05106-9
19. Çınar, A. K., Akgün, Y. and Maral, H. (2018). Afet Sonrası Acil Toplanma ve Geçici Barınma Alanlarının Planlanmasındaki Faktörlerin İncelenmesi: İzmir-Karşıyaka Örneği. Planlama, 28(2), pp.179–200.
20. CRED. (2022). Centre for Research on the Epidemiology of Disasters | Centre for Research on the Epidemiology of Disasters. Centre for Research on the Epidemiology of Disasters, https://www.cred.be/ (Erişim Tarihi: 08.01.2024).
21. Dursun, R., Görmeli, C. A. and Görmeli, G. (2012). 2011 Van Depremi Sonrası Van Bölgesi Eğitim ve Araştırma Hastanesine Başvuran Olguların Değerlendirilmesi. Ulusal Travma ve Acil Cerrahi Dergisi, 18(3), pp.260–264. https://doi.org/10.5505/tjtes.2012.05863
22. Ekşi, A. (2016). Afetlerden Sonra Ortaya Çıkabilecek Çevresel Risklerin Yönetimi. Hastane Öncesi Dergisi, 1(2), pp.15–25.
23. EM-DAT. (2023). EM-DAT- The international disaster database, https://www.emdat.be/ (Erişim Tarihi: 08.01.2024).
24. Eyler, Y., Kılıç, T. Y., Duman Atilla, Ö. and Berksoy, E., (2022). 30 Ekim 2020 İzmir Depremi Sonrası Sağlık Bilimleri Üniversitesi Tepecik Eğitim ve Araştırma Hastanesi Acil Tıp Kliniklerine Başvuran Hastaların Analizi. J Tepecik Educ Res Hosp, 32(3), pp.372–379.
25. Genç, F. N. (2013). Kriz İletişimi: Marmara Depremi Örneği. Journal of Selcuk Communication, 5(3), pp.161–175.
26. Glade, T. and Alexander, D.E. (2013). Classification of Natural Disasters. In: Bobrowsky, P.T. (eds) Encyclopedia of Natural Hazards. Encyclopedia of Earth Sciences Series. Springer, Dordrecht. https://doi.org/10.1007 /978-1-4020-4399-4_61
27. Gök, Y., Altaş, N. T. and Zaman, S. (2011). Aşkale Depremleri ve Etkileri. Eastern Geographical Review, 12(17), pp.161–184.
28. Gündüz, F. (2022). Bütünleşik Afet Yönetiminde Kadınların Afet Deneyimi ve Öğrenilmiş Dersler (Tez No. 772231) [Doktora tezi, Dokuz Eylül Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Tez Merkezi.
29. Güner, B. (2020). Türkiye’deki Deprem Hasarlarına Dönemsel Bir Yaklaşım; 3 Dönem 3 Deprem. Doğu Coğrafya Dergisi. 25(43), 139-152. https://doi.org/10.17295/ataunidcd.730289
30. İbiş, E. and Kesgin, B. (2015). Türkiye’de Sosyal Hizmet ve Medikal Kurtarma Açısından Yalova, Van ve Simav Depremlerinin İncelenmesi. Dumlupınar Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi(41).
31. Ibrion, M., Parsizadeh, F., Naeini, M. P., Mokhtari, M., and Nadim, F. (2015). Handling of dead people after two large earthquake disasters in Iran: Tabas 1978 and Bam 2003–Survivors' perspectives, beliefs, funerary rituals, resilience and risk. International Journal of Disaster Risk Reduction, 11, 60-77. https://doi.org/10.1016 /j.ijdrr.2014.11.006
32. Işık, M. (2007). Facia Kurbanlarının Kimliklendirilmesinde Karşılaşılan Sorunlar ve Uluslararası İş Birliği (Tez No. 203103) [Yüksek Lisans tezi, Dokuz Ankara Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Tez Merkezi.
33. Kıral, B. (2020). Nitel Bir Veri Analizi Yöntemi Olarak Doküman Analizi. Siirt Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 8(15), 170-189.
34. Kreimer, A. (2010). Social and Economic Impacts of Natural Disasters. International Geology Review, 43(5), pp. 401–405. https://doi.org/10.1080/00206810109465021
35. Kuloğlu M., (2023). Depremlerde Afetzedelerin Kimliklendirilmesi Çalışmaları, Güvenlik Bilimleri Dergisi, 13(1), ss 151-172. https://doi.org/10.28956/gbd.1383344
36. Kurt, N., Küçük, H. F., Çelik, G., Demirhan, R., Gül, Ö. and Altaca, G. (2001). Depremde Yaralanan Hastalara Yaklaşım: 17 Ağustos 1999 Marmara Depremi Deneyimimiz. Ulusal Travma Dergisi, 7(1), pp.49–51.
37. Mavi, E. E. (2020). Afet Kriz Yönetiminde Medya: 30 Ekim 2020 İzmir Depremi. Karadeniz Teknik Üniversitesi İletişim Araştırmaları Dergisi, 10(2), pp.31–53.
38. Olgun, C. K. (2008). Nitel Araştirmalarda İçerik Analizi Tekniği. Sosyoloji Notları, 66.
39. Orak, Y., Orak, F., Göçer, S. and Doganay, M. (2023). Earthquake in Türkiye: impact on health services and infection threats. J Clin Pract Res, 45(6), 549-57. https://doi.org/10.14744/cpr.2023.59244
40. Özdemir, H. (2011). Determination of Temporary Shelter Areas in Disaster Preparedness Studies. Doğu Coğrafya Dergisi, 9(12).
41. Pampal, S. and Özmen, B. (2009). Depremler Doğal Afet midir? Depremlerle Baş Edebilmek. Eflatun Yayınevi.
42. Şengül, M. and Turan, M. (2012). Erciş Depremi Örneğinde Afet Sonrası Geçici Yerleşim Alanlarında Yönetim Uygulamaları ve Sorunları. Mülkiye Dergisi, 36(1–274), pp.113–148.
43. Suppasri, A., Kitamura, M., Alexander, D., Seto, S. and Imamura, F. (2024). The 2024 Noto Peninsula Earthquake: Preliminary Observations and Lessons to be Learned. International Journal of Disaster Risk Reduction, 104611. https://doi.org/10.1016/j.ijdrr.2024.104611
44. TAMP. (2022). Türkiye Afet Müdahale Planı, https://www.afad.gov.tr/turkiye-afet-mudahale-plani (Erişim Tarihi: 01.07.2024).
45. Karaman, Z. T. (2018). Afetlerde Erken Uyarı ve Toplumsal Farkındalık Yaratmada Etkili Kamu Politikaları. Bitlis Eren Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 7(2), pp.493–517.
46. Torpuş, K. and Bostan, S. (2022). Sel afetlerinde acil sağlık hizmetlerinin organizasyonu ve yaşanan sorunlar: Hopa örneği. Doğal Afetler ve Çevre Dergisi, 8(2), 396-407. https://doi.org/10.21324/dacd.977594
47. Usta, E. and Yükseler, M. (2021). Afetlerde Sosyal Medya Kullanımı ve Etik İkilemler: İzmir Seferihisar Depremi Örneği. Journal of Disaster and Risk, 4(2), pp.249–269. https://doi.org/10.35341/afet.981246
48. Usta, G. (2021). Türkiye’de Meydana Gelen Deprem Afetlerinde Sunulan Hizmetlerin Değerlendirilmesi (1999-2020): Nitel Bir Araştırma (Tez No. 688294) [Doktora tezi, Gümüşhane Üniversitesi]. Yükseköğretim Kurulu Başkanlığı, Tez Merkezi.
49. Usta, G., Aslan, R., Gündüz, F., Atalay, E. and Pala, E. T. (2023). On-Site Evaluation of Emergency Response Carried Out After Earthquakes with Epicentral Base Kahramanmaraş/ Pazarcık-Elbistan in Türkiye: An Observational Study. Türk Coğrafya Dergisi(83), 145-154. https://doi.org/10.17211/tcd.1360428
50. Vigeland, M. D. and Egeland, T. (2021). Joint DNA-based disaster victim identification. Scientific Reports, 11(1), 13661. https://doi.org/10.1038/s41598-021-93071-5
51. Wach, E. and Ward, R. (2013). Learning About Qualitative Document Analysis. IDS Practice Paper in Brief, ILT Brief 13 August 2013.
52. WHO. (2024). Earthquakes in Türkiye and Syria – how WHO continues to address health needs one year on. https://www.who.int/news-room/feature-stories/detail/earthquakes-in-t-rkiye-and-syria------how-who- continues-to-address-health-needs-one-year-on (Erişim Tarihi: 08.05.2024).
53. Zikir, A. and Manica, S. (2021). Forensic dentistry and disaster victim identification (DVI) in Indonesia. Australian Journal of Forensic Sciences, 53(1), 75-83. https://doi.org/10.1080/00450618.2019.1661513