Yeni Medyada İtiraf Söylemi: YouTube’daki Dijital İtirafların Sosyobilişsel Söylem Analizi

Öz

İtiraf, insanların gizledikleri konuları bir başkasının huzurunda yaptıkları açıklama yöntemidir. İtiraf, iletişim tarihi açısından oldukça eski bir temadır. Medyanın biçimsel ve teknik olarak değişmesiyle itirafın geleneksel formatı değişmiş ve itiraf içerikleri yeni medya alanlarına kaymıştır. Bu çalışma, Türkiye’deki itiraf anlatılarının YouTube platformundaki çerçevesini konu edinmektedir. Çalışmanın amacı itirafların söylemsel olarak nasıl inşa edildiğini ortaya koymak ve itirafın bağlamını analiz etmektir. Bu amaçla YouTube’da itiraf temalı yayın yapan kanallardaki yüksek görüntüleme alan videolar, Van Dijk’ın (2019) sosyo-bilişsel söylem analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Çalışmanın bulguları bilişsel yansımalar, itirafın meşrulaştırılması, kader kurbanı ve pişmanlık söylemi başlıkları altında dört kategori olarak detaylandırılmıştır. Çalışmanın sonucu, itirafların daha çok müstehcen, mahrem içerikleri, ensest ilişkileri ve yasak aşk hikâyelerini içerdiğini göstermiştir. Bu durum popüler itiraf içeriklerinde itirafın metalaşması ve anlatıların mantık dışı unsurlarla resmedildiğini kanıtlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• İtiraf
• Michel Foucault
• Sosyo-Bilişsel Söylem Analizi
• Söylem
• YouTube.

Confession Discourse in New Media: The Sociocognitive Discourse Analysis of Digital Confessions on YouTube

Öz

Confession is a method through which individuals disclose their concealed matters in the presence of another person. Confession is an old theme in the history of communication. With the formal and technical transformation of media, the traditional format of confession has evolved, shifting toward new media. This study focuses on the framework of confession narratives in Turkey on the YouTube platform. Its aim is to reveal how confessions are discursively constructed and to explore their contextual dynamics. For this purpose, highly viewed confession-themed videos on YouTube channels were analyzed using van Dijk’s (2019) socio-cognitive discourse analysis method. The findings are discussed under four categories: cognitive reflections, legitimization, the discourse of fatalism, and the rhetoric of remorse. The results indicate that confessions predominantly involve obscene or intimate content, including incestuous and forbidden relationships. This demonstrates that in popular confession narratives, confession itself becomes commodified, and the storytelling process tends to rely on irrational or sensational elements.

Anahtar Kelimeler

• Confession
• Discourse
• Michel Foucault
• Socio-Cognitive Discourse Analysis
• Youtube.

Kaynakça

1. Acar, Z., Başar, E. ve Pazarbaş, M. (2015), Facebook İtiraf Sitelerinin Üniversite Öğrencileri Tarafından Kullanımına Yönelik Bir Çalışma, E-Gifder, 1(3), s. 62-80.
2. Augustinus (2010), İtiraflar, (Çev.: Ç. Dürüşken), İstanbul: Kabalcı.
3. Aydın, M. (2016), Günah ve İtiraf, İstanbul: Doğu Batı Yayınları.
4. Bauman, Z. (2013), Modernite, Kapitalizm, Sosyalizm, İstanbul: Say Yayınları.
5. Bayram, P. (2016), Kentteki Yabancıların Sosyal Medya Aracılığıyla Bir Araya Gelişi: “Muğla İtiraf” Adlı Facebook Sayfası Üzerine Bir Örnek Olay Analizi, İnsan&İnsan Dergisi, (7), s.5-23.
6. Belsey, A. (2011), Mahremiyet, Aleniyet, Siyaset, (Der.: A. Belsey ve R. Chadwick), Medya ve Gazetecilikte Etik Sorunlar, s. 102-119, 2. Baskı, (Çev.: N. Türkoğlu), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
7. Birchall, C. (2013), Bize Bir Sır Ver, (Der.: G. Hall ve C. Birchall), Yeni Kültürel Çalışmalar: Kuramsal Serüvenler, s. 427-453, 1. Baskı, (Çev.: O. Kartal), İstanbul: Say Yayınları.
8. Blanchot, M. (1997), İtiraf Edilemeyen Cemaat, 1.Basım, İstanbul: Ayrıntı Yayınları.

9. Boyne, R. (2011), Foucault ve Derrida’da Feminizm ve Ayırım, 2. Baskı, (Çev.: A. B. Karadağ), İstanbul: Sel Yayıncılık.
10. Cornell Law School Legal Information Institute (2022), Confession, https://www.law.cornell.edu/wex/confession (Erişim tarihi: 12.09.2025).
11. Croes, A.J.E, Antheunis, M, van der Lee, C. ve de Wit, J. (2024), Digital Confessions: The Willingness to Disclose Intimate Information to a Chatbot and its Impact on Emotional Well-Being, Interacting with Computers, 36(5), s.279-292.
12. Elliott, A. ve Lemert, C. (2011), Yeni Bireycilik. Küreselleşmenin Duygusal Bedelleri, (Çev.: B. Kıcır), İstanbul: Sel Yayıncılık.
13. Fejes, A. ve Dahlstedt, M. (2013), The Confessing Society, Foucault, Confession and Practices of Lifelong Learning, New York: Routledge.
14. Farkında mısın (2021), F1, https://www.youtube.com/watch?v=xh3G7WVEXDI (Erişim Tarihi: 11.10.2025).
15. Farkında mısın (2022), F2, https://www.youtube.com/watch?v=WUlS7w5RMwI (Erişim Tarihi: 11.10.2025).
16. Foucault, M. (2007), Cinselliğin Tarihi, 2. Basım, (Çev.: H. U. Tanrıöver), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
17. Foucault, M. (2012), Bilme İstenci Üzerine Dersler, (Çev.: K. Eksen), İstanbul: İstanbul Bilgi Üniversitesi Yayınları.
18. Foucault, M. (2014), Doğruyu Söylemek. 4. Basım, (Çev.: K. Eksen), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
19. Giddens, A. (2010), Mahremiyetin Dönüşümü. Modern Toplumlarda Cinsellik, Aşk ve Erotizm. 2. Baskı, (Çev.: İ. Şahin), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
20. Gürsoy, İ. (2001), ‘Tanrım, bu siteyi ben mi yarattım?’, https://www.milliyet.com.tr/pazar/tanrim-bu-siteyi-ben-mi-yarattim-5271207 (Erişim Tarihi: 20.09.2025).
21. Gutman, H. (2001), Bir Benlik Teknolojisi: Rousseau'nun İtirafları, (Der. M. Foucault, H. Gutman, P. H. Hutton), (Çev.: G. Ç Güven), Kendini Bilmek, 3. Baskı s. 76-101, İstanbul: Om Yayınevi.
22. Hall, K. (2015), Selfies and Self-Writing: Cue Card Confessions as Social Media Technologies of the Self: Cue Card Confessions as Social Media Technologies of the Self. Television & New Media, 17(3), s.228-242.
23. Hood, B. (2019), Benlik Yanılsaması, 2. Basım, (Çev.: E. Özdemir), İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
24. Humphrey, M. (2018), Confession Narratives and Mass Kinship of YouTube Celebrities: A Narrative Rationality Analysis, Interactions: Studies in Communication & Culture, 9:2, s.225-237.
25. İtiraf Penceresi (2023), İP, https://www.youtube.com/watch?v=wwEchfHpPrA (Erişim Tarihi: 12.10.2025).
26. Kalbimdeki Sözler (2025), KS, https://www.youtube.com/watch?v=87fBileUWU8&t=37s (Erişim Tarihi: 11.10.2025).
27. Keşke Yapmasaydım (2023), KY1, https://www.youtube.com/watch?v=FhIwyrc10Zo (Erişim Tarihi: 11.10.2025).
28. Keşke Yapmasaydım (2024), KY2, https://www.youtube.com/watch?v=PzAu9md-Hzo (Erişim Tarihi: 11.10.2025).
29. Keşke Yapmasaydım (2023), KY3, https://www.youtube.com/watch?v=DcUkVO2rGrs, (Erişim Tarihi: 11.10.2025).
30. Kubbealtı Lugatı (t.y.), İtiraf, https://lugatim.com/s/itiraf (Erişim Tarihi: 10.09.2025).
31. Lale, B., Uğur, Ş. ve Canbulut, T. (2025), Z Kuşağında İletişim ve İlişkilenme Biçimi Olarak İtiraf Sayfalarının Nitel Değerlendirilmesi, Education & Youth Research, 5(1), s. 56-91.
32. Laor, T. (2025), Anonymity, Community, and Expression: Unveiling the Dynamics of Confession Pages on Facebook, Journalism and Media, 6(4), s.172-192, https://doi.org/10.3390/journalmedia6040172
33. Miles, M.B., Huberman, A.M. ve Saldaña, J. (2014), Qualitative Data Analysis. USA: Sage.
34. Orçin, G. (2023), Dijitalin Karanlığında Metalaşan Kimlikler ve Yıkılan Mahremiyet: Soramazsın Programına Eleştirel Bir Bakış, Turkish Studies, 18(4), s.1615-1632. https://dx.doi.org/10.7827/TurkishStudies.72026.
35. Poster, M. (2012), Foucault, Deleuze ve Yeni Medya, Cogito 70-71, s.536-551, İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
36. Ross, A.S. ve Bhatia, A. (2025), @Fesshole and The Discourse of Confession on X: A Study of Online Sharing and Community Building, Discourse, Context & Media, (63), s.1-8.
37. Saldaña, J. (2021), The Coding Manual For Qualitative Researchers. UK: Sage.
38. Sezer, A. (t.y.), Türkiye’nin İlk İtiraf Sitesi: İtiraf.com’a Ne Oldu?, https://5mid.com/genel-tr/turkiyenin-ilk-itirafsitesi-itiraf-coma-ne-oldu (Erişim Tarihi: 15.09.2025).
39. Sıcak İtiraflar (2025), Sİ, https://www.youtube.com/watch?v=WG3s33EaqEk&t=8s, (Erişim Tarihi: 12.10.2025).
40. Simmel, G. (1906), The Sociology of Secrecy and of Secret Societies, American Journal of Sociology, (11), 4, s.441-498. https://www.jstor.org/stable/2762562
41. Susma Paylaş Benimle (2023), SPB, https://www.youtube.com/watch?v=WrUh-SHVovQ (Erişim Tarihi: 12.10.2025).
42. Susmayanlar (2021), S1, https://www.youtube.com/watch?v=ntZc6uGXGig (Erişim Tarihi: 12.10.2025).
43. Susmayanlar (2021), S2, https://www.youtube.com/watch?v=hMrW9DVU8yI (Erişim Tarihi: 12.10.2025).
44. Susmayanlar (2020), S3, https://www.youtube.com/watch?v=IgAadVDePTo (Erişim Tarihi: 12.10.2025).
45. Tell, D. (2010), Rhetoric and Power: An Inquiry into Foucault’s Critique of Confession. Philosophy & Rhetoric, 43(2), s.95–117. https://doi.org/10.5325/philrhet.43.2.0095.
46. The Law Dictionary (t.y.), Confession, https://thelawdictionary.org/confession/ (Erişim tarihi: 14.09.2025).
47. Türk Dil Kurumu (t.y.), İtiraf, https://sozluk.gov.tr/?ara=itiraf (Erişim Tarihi: 10.09.2025).
48. Ünlü, A. ve Aykanat, R. (2018), Kampüsteki Yabancıların Sosyal Medya Aracılığıyla Bir Araya Gelişi: “KTU İtiraf” Adlı İnternet Sitesi Üzerine Bir İçerik Analizi, İmgelem, (2), s.77-94.
49. Wolff, K.H. (1950), The Sociology of Georg Simmel, (Trans. and Ed. K. H. Wolff), Illinois: The Free Press.
50. Van Dijk, T. A. (1998), Ideology, A Multidisciplinary Approach, London: Sage.
51. Van Dijk, T. A. (2009), Critical Discourse Studies: A Sociocognitive Approach, (Ed. R.Wodak, M.Meyer), Methods of Critical Discourse Analysis, 2nd Edition, s.62-86, London: Sage.
52. Vickery, J. R. (2014), The Curious Case of Confession Bear: The Reappropriation of Online Macro-Image Memes, Information, Communication & Society, 17(3), s.301–325, https://doi.org/10.1080/1369118x.2013.871056.
53. Zdanowicz-Cyganiak, K. (2023), Trust in Digital Confessions on Social Media, (Ed. J. Paliszkiewicz, J. L. Cusumano, J. Gołuchowski), Trust, Digital Business and Technology, s.96-106, New York: Routledge.