Türkiye'de Gastronomi ve Mutfak Sanatları Lisansüstü Eğitim Programlarında Ortak Zorunlu Derslerin İncelenmesi

Öz

Bu çalışma, Türkiye’deki Gastronomi ve Mutfak Sanatları lisansüstü programlarında yer alan ortak zorunlu derslerin dönem, haftalık ders saati ve AKTS kredisi açısından karşılaştırmalı analizini amaçlamaktadır. Araştırma, 2024-2025 akademik yılı itibarıyla aktif öğrenci kabul eden devlet ve vakıf üniversitelerinin yüksek lisans ve doktora programlarını kapsamaktadır. Çalışmada doküman analizi yöntemi kullanılmış ve veriler YÖK Atlas ile üniversitelerin resmi web sitelerinden elde edilmiştir. Bulgular, ortak derslerin dönem, ders saati ve AKTS kredisi açısından farklılık gösterdiğini ortaya koymaktadır. Çalışma, lisansüstü gastronomi eğitimindeki mevcut durumu görünür kılmakta ve müfredat standardizasyonuna bilimsel bir temel sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomi ve Mutfak Sanatları
• Lisansüstü Eğitim
• AKTS
• Müfredat

A Comparative Analysis of Core Compulsory Courses in Graduate Programs of Gastronomy and Culinary Arts in Turkey

Öz

This study aims to conduct a comparative analysis of the compulsory core courses in postgraduate programs of Gastronomy and Culinary Arts in Turkey, focusing on the semester, weekly course hours, and ECTS credits. The research covers master’s and doctoral programs of state and foundation universities that were actively admitting students in the 2024–2025 academic year. Document analysis was employed as the research method, and data were collected from the YÖK Atlas and the official websites of the universities. The findings reveal variations in semester, weekly hours, and ECTS credits of the core courses. The study highlights the current state of postgraduate gastronomy education and provides a scientific basis for curriculum standardization.

Anahtar Kelimeler

• Gastronomy and Culinary Arts
• Graduate Education
• ECTS
• Curriculum

Kaynakça

1. Albayrak, A. (2022), Evaluation of Gastronomy Education Quality in Turkey in terms of Faculty Members, International Journal of Gastronomy and Food Science, 28, 100498, s.1-8.
2. Aslan, S. C. ve Yenipınar, U. (2025). Turizm Rehberliği Lisansüstü Programlarının Müfredat Yapılarının İncelenmesi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 36(2), s.25-44.
3. Batu, A. (2024), Türk Tarihinde Gastronomi Kültürü, Gastro-World, (4), s.1-9.
4. Bowen, G. A. (2009), Document Analysis as a Qualitative Research Method, Qualitative Research Journal, 9(2), s.27‑40.
5. Çalışkan, O. (2013), Destinasyon Rekabetçiliği ve Seyahat Motivasyonu Bakımından Gastronomik Kimlik, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 1(2), s.39-51.
6. Çarbuğa, Ü., Aydın, M., Sormaz, Ü. ve Yılmaz, M. (2018), Gastronomi Eğitimi Veren Yükseköğretim Kurumlarının Uygulamalı Meslek Derslerinin Değerlendirilmesi, Çatalhöyük Uluslararası Turizm ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, (3), s.1-9.
7. Çuhadar, M. ve Morçin, İ. (2020), Türkiye’de Gastronomi Turizmi ile İlgili Çalışmaların Bibliyometrik Analizi, Journal of Recreation and Tourism Research, 7 (1), s. 92-106.
8. Demir, Ö. ve Seyhan, M. (2024), Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Müfredatlarında Yer Alan Sanat İçerikli Derslerin Değerlendirilmesi, Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 24(3), s.1003-1014.

9. Derinalp, S., Çanakçı, T. ve Turan, B. (2021), A Situation Analysis on Graduate Gastronomy and Culinary Arts Education in Turkey, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 9(4), s.2462-2477.
10. Duman, H. ve Avcıkurt, C. (2023), Evaluation of Local Dishes as an Intangible Cultural Heritage Value in Terms of Gastronomy Tourism: The case of Ayvalık, Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(2), s. 548‑557.
11. Girgin, G. K. ve Demir, Ö. (2023), Türkiye’deki Gastronomi ve Mutfak Sanatları Eğitimine Genel Bir Bakış [An Overview Of Gastronomy and Culinary Arts Education in Turkey], Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(1), s.266‑275.
12. Güdek, M. ve Boylu, Y. (2017), Türkiye’de Yükseköğretim Düzeyinde Gastronomi Eğitimi Alan Öğrencilerin Beklenti ve Değerlendirmelerine Yönelik Bir Araştırma, Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 5(4), s.489-503.
13. Hegarty, J. A. (2011). Achieving Excellence by means of Critical Reflection and Cultural Imagination in Culinary Arts and Gastronomy, Journal of Culinary Science & Technology, 9(1), s.55-65.
14. Hu, M., Chen, L. ve Lin, L. (2006), The Comparative Study of the Culinary Curriculum Between Taiwan and USA, Journal of Culinary Science & Technology, 5(2-3), s.93-107.
15. Jiménez‑Beltrán, F. J., López‑Guzmán, T. ve González Santa Cruz, F. (2016), Analysis of the Relationship between Tourism and Food Culture, Sustainability, 8(5), 418.
16. Kapelari, S., Alexopoulos, G., Moussouri, T., Sagmeister, K. J. ve Stampfer, F. (2020), Food Heritage Makes A Difference: The Importance of Cultural Knowledge for Improving Education for Sustainable Food Choices, Sustainability, 12(4), 1509.
17. Kasaroğlu, K., Sarıbaş, Ö. ve Güler, M. E. (2024). Gastronomi ve Mutfak Sanatları Eğitim Programlarının İncelenmesine Yönelik Bir Araştırma, Balıkesir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 27(51), s.213-225.
18. Kayran, M. F. ve Atçı, D. (2024), Geçmişten Günümüze Gastronomi Akımlarının Toplumsal Değişimler Açısından Değerlendirilmesi, Toros University Journal of Food, Nutrition and Gastronomy, 3(1), s.69‑81.
19. Meydan Uygur, S., Silik, C. E., Şimşek, E., Şen Küpeli, T., Kurt, S., Dülger, A. S. ve Hatırnaz, B. (2022). Uluslararası Turizm İşletmeciliği Öğretim Programlarının Lisansüstü Seviyede İncelenmesi ve Müfredat İçin Ders Önerisi. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Turizm Fakültesi Dergisi, 25(1), s.40-67.
20. Motaal, K. A. ve El Deghaidy, H. (2023). A Proposed Curriculum Framework for a Bachelor’s Degree in Culinary Arts in Egypt, Journal of Research in Curriculum, Instruction and Educational Technology, 9(2), s.193‑223.
21. Okumuş, B., Köseoğlu, M. A. ve Ma, F. (2018). Food and Gastronomy Research in Tourism and Hospitality: A Bibliometric Analysis, International Journal of Hospitality Management, 73, s.64-74.
22. Öney, H. (2016), Gastronomi Eğitimi Üzerine Bir Değerlendirme, Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (35), s.193‑203.
23. Özdemir, G. ve Dülger Altıner, D. (2019), Gastronomi Kavramları ve Gastronomi Turizmi Üzerine Bir İnceleme, Erzincan Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 12(1), s.1-14.
24. Şat, R., Sezen, T. S. ve Doğdubay, M. (2023), Türkiye’de Gastronomi Eğitiminin Tarihi ve Gelişimi, Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 34(3), s. 318-334.
25. Yaşlı, F. ve Yüncü, H. R. (2023), A New Curriculum Evaluation Model for Gastronomy Education in Turkey, Journal of Hospitality, Leisure, Sport & Tourism Education, 32, 100420.
26. Yiğit, S. (2023), Türkiye’de Gastronomi ve Mutfak Sanatları Bölüm Müfredatları Ne Kadar Sürdürülebilirdir? (How Sustainable are Gastronomy and Culinary Arts Departments’ Curriculums in Türkiye?), Journal of Gastronomy, Hospitality and Travel, 6(2), s.780‑786.