Araştırma Makalesi

Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi

Cilt: 26 Sayı: 1 27 Mart 2026
PDF İndir
TR EN

Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi

Öz

Keşmir sorunu, II. Dünya Savaşı’ndan sonra Güney Asya’daki güç dengesini belirleyen en önemli etkenlerden biri olmuştur. Günümüzde Keşmir toprakları Hindistan, Pakistan ve Çin’in kontrolü altındadır ve bu üç ülke nükleer güce sahiptir. İngiliz sömürge döneminde prens devleti olan Keşmir, 1947’deki bölünmeden sonra Hindistan’a katılmasıyla, farklı anlaşmazlıklara yol açmıştır. Bu çalışma, ABD’nin Keşmir sorununa yönelik politikalarının “tarafsızlık” söylemi altında nasıl şekillendiğini, Neo-klasik realizm ve çıkar dengesi yaklaşımı bakış açısıyla analiz etmektedir. Çalışma, Keşmir sorununun başlangıcından itibaren günümüze kadar uzanan süreçte ABD’nin iddia ettiği tarafsızlığın aslında çıkar temelli bir dış politika stratejisinin yansıması olduğunu ortaya koymaktadır. Bu bağlamda Neo-klasik realizm, ABD’nin Hindistan ve Pakistan arasındaki denge arayışını hem sistemik hem de devlet düzeyi etkenleriyle açıklama imkânı sunmaktadır. Çalışma kapsamında yapılan tarihsel incelemede, sorunun başlangıcından Soğuk Savaş dönemi SSCB yayılmacılığına karşı çıkar dengesi arayışı dönemi, 1971 sonrası dönemde bölgenin yaşadığı kırılganlıklar ve güç değişimleri, 90’lı yıllarda çıkar dengesinin yeniden yorumlanması, 2001’den itibaren terörle mücadele temelli güvenlik temelli politika süreci ve günümüzde yaşanan çok kutupluluk gibi farklı aşamalar detaylandırılmıştır. Süreç boyunca ABD, Pakistan ve Hindistan arasında denge kurmaya çalışmış, fakat tarafsızlık adı altında bölgesel çıkarlarını pragmatik anlayışla yönettiği bir dış politika ortaya koymuştur.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Alperen, Ü. (2024). Çin’in Keşmir Politikası: Pakistan ve Hindistan Arasında Dengeli Tarafsızlık, Yönetim Bilimleri Dergisi, 22(54), s.2423-2448.
  2. Balcı, A. (2020). “Realizm”. (Editör: Ş. Kardaş ve A. Balcı). Uluslararası İlişkilere Giriş. 12. Basım. İstanbul: Küre Yayınları, 119-147.
  3. Ballhaus, R. & Shah, S. (2023), Trump Offers to Mediate Kashmir Conflict, but India Demurs, https://www.wsj.com/articles/trump-to-meetpakistanileader-khan-as-u-s presses-to-end-afghan-war-11563809042 , (Erişim Tarihi: 15.02.2023).
  4. Bose, S. (2021). Kashmir at the Crossroads Inside a 21st-Century Conflict, New Haven: Yale University Press.
  5. Cooper, K. (2023). Hindu Party’s Agenda Raises Troubling Issues for Many Indians, https://www.washingtonpost.com/archive/politics/1998/05/18/hindu-partys agendaraises-troubling-issues-for-many-indians/e81b602a-54dd-470e-a2ef b3a995490323/ , (Erişim Tarihi: 11.03.2023).
  6. Crossette, B. (2023). Pakistan Asks India to Open No-War Talks. Erişim 15.02.2023. https://www.nytimes.com/1997/09/23/world/pakistan-asks-india-to-open-no-war talks.html
  7. Çebi, E. (2018). Keşmir Raporu: Tarihî Süreç ve Bölgeye Dair Çözüm Önerileri, İstanbul: İHH Yayınları.
  8. Ethirajan, A. (2025). Hindistan-Pakistan Çatışmasının Asıl Kazananı Çin mi oldu? https://www.bbc.com/turkce/articles/c5yg5ylj71ko, (Erişim Tarihi: 01.10.2025).

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Bölgesel Çalışmalar

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

27 Mart 2026

Gönderilme Tarihi

15 Kasım 2025

Kabul Tarihi

5 Mart 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 26 Sayı: 1

Kaynak Göster

APA
Sağlam, M. (2026). Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, 26(1), 528-542. https://doi.org/10.11616/asbi.1824176
AMA
1.Sağlam M. Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi. ASBİ. 2026;26(1):528-542. doi:10.11616/asbi.1824176
Chicago
Sağlam, Mete. 2026. “Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 26 (1): 528-42. https://doi.org/10.11616/asbi.1824176.
EndNote
Sağlam M (01 Mart 2026) Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 26 1 528–542.
IEEE
[1]M. Sağlam, “Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi”, ASBİ, c. 26, sy 1, ss. 528–542, Mar. 2026, doi: 10.11616/asbi.1824176.
ISNAD
Sağlam, Mete. “Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi 26/1 (01 Mart 2026): 528-542. https://doi.org/10.11616/asbi.1824176.
JAMA
1.Sağlam M. Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi. ASBİ. 2026;26:528–542.
MLA
Sağlam, Mete. “Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi”. Abant Sosyal Bilimler Dergisi, c. 26, sy 1, Mart 2026, ss. 528-42, doi:10.11616/asbi.1824176.
Vancouver
1.Mete Sağlam. Tarafsızlık Miti: Neo-Klasik Realizm Perspektifinden ABD’nin Keşmir Politikası ve Çıkar Dengesi. ASBİ. 01 Mart 2026;26(1):528-42. doi:10.11616/asbi.1824176