Termal Turistlerin Termal Farkındalık ve Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi: Bolu İli Örneği

Öz

Bu araştırmanın amacı, termal turistlerin termal turizm farkındalığı ile sağlık okuryazarlığı düzeylerini değerlendirmeyi ve sosyo-demografik özelliklerinin bu düzeyler üzerindeki etkilerini belirlemektir. Bu araştırma Bolu ilinde yer alan termal tesislere gelen 406 kişiyle gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın verileri, Sosyodemografik Veri Formu, Termal Farkındalık Ölçeği ve Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği (TSOY-32) aracılığıyla toplanmıştır. Verilerin değerlendirilmesinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Katılımcıların termal farkındalıkları ile sağlık okuryazarlıkları arasında pozitif yönde orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır. Ayrıca sağlık okuryazarlığının katılımcıların termal farkındalıkları üzerinde olumlu etkisinin olduğu ve termal farkındalıklarının %16’sını yordadığı ortaya konmuştur. Sağlık okuryazarlığının, bireylerin termal kaynaklar hakkında bilinçli kararlar almalarını sağlaması, termal farkındalığın güçlendirilmesinde önemli bir rol oynamaktadır. Bu ilişkinin taşıdığı potansiyel, turizm alanında daha bilinçli tercihler yapılmasını sağlayarak sektöre önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Termal Turizm
• Sağlık Okuryazarlığı
• Termal Farkındalık
• Bolu

Thermal Awareness And Health Literacy Level Of Thermal Tourists: The Case Of Bolu Province

Öz

The aim of this study is to evaluate the thermal tourism awareness and health literacy levels of thermal tourists and to determine the effects of their sociodemographic characteristics on these levels. The research was conducted with 406 individuals who visited thermal facilities located in the province of Bolu, Türkiye. Data were collected through the Sociodemographic Data Form, the Thermal Awareness Scale, and the Turkish Health Literacy Scale (TSOY-32). The data were analyzed using the SPSS statistical package program. A moderate, positive, and statistically significant correlation was found between participants’ thermal awareness and health literacy levels. Moreover, health literacy was found to have a positive effect on thermal awareness and to predict 16% of the variance in thermal awareness. Health literacy plays an important role in strengthening thermal awareness by enabling individuals to make informed decisions about thermal resources. The potential of this relationship contributes significantly to the tourism sector by promoting more conscious and informed choices among visitors.

Anahtar Kelimeler

• Thermal Tourism
• Health Literacy
• Thermal Awareness
• Bolu

Kaynakça

1. Abicht, L. ve Freikamp, H. (2005). Tourism in Germany: Trends, Facts And Figures.  (Ed.: O. Strietska-Ilina, M. Tessaring) Trends and Skill Needs in Tourism, s.12-20, Luxembourg: Office for Official Publications of the European Communities
2. Acar, N. ve Turan, A. (2016). Sağlık Çalışanlarının Sağlık Turizmi Farkındalığı Üzerine Bir Araştırma: Ahi Evran Üniversitesi Eğitim ve Araştırma Hastanesi Çalışanları Örneği. Cumhuriyet Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Dergisi, 17(1), s. 17-36.
3. Adabalı. M.M. (2020). Turizm Alanında Bilinçli Farkındalık, Destinasyon Deneyimi ve Fayda: İç Anadolu Bölgesi’nde Bulunan Kültürel Mirasları Ziyaret Eden Turistler Üzerinde Ampirik Bir Araştırma, Doktora Tezi, Necmettin Erbakan Üniversitesi, Konya.
4. Akdoğan, H. ve Hiçyorulmaz, E. (2018). Sağlık Turizminin Turizm Faaliyetleri İçerisindeki Yeri ve Önemi. Uluslararası Sağlık Yönetimi ve Stratejileri Araştırma Dergisi, 4(2), s. 122-132.
5. Akdu, U. (2014). Medikal Turizmde Hizmet Kalitesi, Müşteri Memnuniyeti ve Müşteri Sadakatinin Değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Doktora Tezi, Akdeniz Üniversitesi, Antalya.
6. Aktepe, İ. ve Tolan, Ö. (2020). Bilinçli Farkındalık: Güncel Bir Gözden Geçirme. Psikiyatride Güncel Yaklaşımlar, 12(4), s. 534-561.
7. Aktürk, Ü. (2018). Bir Aile Sağlığı Bölgesindeki 18-49 Yaş Arası Kadınların E-Sağlık Okur Yazarlık Düzeylerinin ve Bunu Etkileyen Faktörlerin Belirlenmesi. Journal of Human Rhythm, 4(1), s. 52-58.
8. Almond, P. (1988). The British Discovery of Buddhism, New York: Cambridge.

9. Alpoim, M. F. M. (2010). Análise À Procura Termal. Doctoral Dissertation, Universidade de aveiro.
10. Andriani, N. ve Akbar, S. (2024). Empowering The Public Through Health Literacy: Literature Studies. Journal Of Communıty Dedıcatıon, 4(2), s. 340-353.
11. Arkın, M. ve Salha, H. (2023). Sağlık Personelinin Sağlık Turizmi Farkındalığı Üzerine Bir Araştırma: Tekirdağ Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 7(1), s. 66-83.
12. Aslan, H. (2023). Sağlık Çalışanlarının Sağlık Turizmi Farkındalığı Üzerine Bir Araştırma: İzmir İlinde Bir Eğitim ve Araştırma Hastanesinde Uygulama. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul Medipol Üniversitesi, İstanbul.
13. Aşıcı, M. (2009). Kişisel ve Sosyal Bir Değer Olarak Okuryazarlık. Değerler Eğitimi Dergisi, 7(17), s. 9-26.
14. Bakan, A. B. ve Yıldız, M. (2019). 21-64 Yaş Grubundaki Bireylerin Sağlık Okuryazarlık Düzeylerinin Belirlenmesine İlişkin Bir Çalışma. Sağlık ve Toplum, 29(3), s. 33-40.
15. Bakan, G. ve İnci, F. H. (2021). Hipertansiyonlu Hastalarda Tedavi Uyumu ve Sağlık Okuryazarlığı. Journal Of Cardiovascular Nursing, 12(28), s. 81-87.
16. Baş, T. (2013). Anket Nasıl Hazırlanır. Nasıl Uygulanır (7. baskı). Seçkin Yayıncılık.
17. Berberoğlu, U., Öztürk, O., İnci, M. B. ve Ekerbiçer, H. Ç. (2018). Bir Aile Sağlığı Merkezine Kayıtlı 18-65 Yaş Grubu Bireylerdeki Sağlık Okuryazarlığı Durumunun Değerlendirilmesi. Sakarya Tıp Dergisi, 8(3), s. 575-581.
18. Biçer, E. B. ve Malatyalı, İ. (2018). Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Örneği. Ankara Sağlık Hizmetleri Dergisi, 17(2), s. 1-15.
19. Bilir, G. (2022). Antik Çağ’da Bir Sağlık Turizm Merkezi: Klaudiopolis (Bolu) Örneği. Tykhe Sanat Ve Tasarım Dergisi, 7(12), s. 67-74. https://doi.org/10.55004/tykhe.1116171
20. Bilir, N. (2014). Sağlık Okur-Yazarlığı. Turkish Journal of Public Health, 12(1), s. 61-68. https://doi.org/10.20518/thsd.46492
21. Bolu Valiliği. (2024). Termal Turizm. http://www.bolu.gov.tr/termal-turizmi2 (Erişim Tarihi: 29.06.2024).
22. Brandão, F., Liberato, D., Teixeira, A. S. ve Liberato, P. (2021). Motives For Thermal Tourism: An Application To North And Central Portugal. Sustainability, 13(22), https://doi.org/10.3390/su132212688
23. Brown, C. A. ve Jones, A. K. (2013). Psychobiological correlates of İmproved Mental Health in Patients With Musculoskeletal Pain After A Mindfulness-Based Pain Management Program. The Clinical journal of pain, 29(3), s. 233-244.
24. Brown, K. W. ve Ryan, R. M. (2003). Thebenefits Of Beingpresent: Mindfulnessandits Role in Psychological Well-Being. Journal of PersonalityandSocialPsychology, 84(4), s. 822-48.
25. Bükecik, N. (2024). Termal Turizm Çalışanlarının Sağlık Okuryazarlığı ve Akılcı İlaç Kullanımı Düzeylerinin Geliştirilmesi. Doktora Tezi, Aydın Adnan Menderes Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Aydın.
26. Bükecik, N. ve Adana, F. (2021). Hastane çalışanlarının Sağlık Okuryazarlık Düzeyleri ve İlişkili Faktörler: Konya İli Örneği. Caucasian Journal of Science, 8(1), s. 1-13.
27. Cengiz, R., Serdar, E. ve Donuk, B. (2016). Üniversite Öğrencilerinin Bilinçli Farkındalık ve Girişimcilik Düzeylerinin İncelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(4), s. 1321-1328.
28. ChengFei, L. C. ve King, B. E. (2008). Using The Delphi Method To Assess The Potential Of Taiwan's Hot Springs Tourism Sector. Internatıonal Journal Of Tourısm Researce, 10, s. 341–352
29. Congleton, C., Hölzel, B. K. ve Lazar, S. W. (2015). Mindfulness Can Literally Change Your Brain. Harvard Business Review, 45(4), s. 1-5.
30. Çatı, K., Karagöz, Y., Yalman, F. ve Öcel, Y. (2018). Sağlık Okuryazarlığının Hasta Memnuniyeti Üzerine Etkisi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 14(1), s. 67-88.
31. Çelikyürek, N. A., Acımış, N. M. ve Özcan, B. (2020). Bir Üniversite Hastanesi Dahiliye Polikliniğine Başvuranlarda Sağlık Okuryazarlığı Düzeyi ve İlişkili Etmenler. Pamukkale Medical Journal, 13(2), s. 258-266.
32. Çetin, T. (2011). Termal Turizm Potansiyeli Açısından Kozaklı (Nevşehir) Kaplıcaları. Turkish Studies, 6, 1. s. 899-924.
33. Çılgınoğlu, H. ve Aytuğar, S. (2021). Termal Turizm İşletmelerinde Sağlık Beklentileri ve Müşteri Memnuniyeti: Bolu Örneği. Türk Turizm Araştırmaları Dergisi, 5(2), s. 1088-1102.
34. Çiftçi, K. İ. ve Kılıç, D. Kronik Hastalığı Olan Bireylerin Sağlık Okuryazarlığı ve Sağlık Bakım Hizmetinin Belirlenmesi. Yüksek Lisans Tezi, Atatürk Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Halk Sağlığı Hemşireliği Anabilim Dalı, Erzurum.
35. Dashti, S., Peyman, N., Tajfard, M. ve Esmaeeli, H. (2017). E-Health Literacy Of Medical and Health Sciences University Students in Mashhad, Iran in 2016: A Pilot Study. Electronic Physician, 9(3), s. 3966–3973.
36. Demir Özcan, Ç. (2024). Sağlık Çalışanlarında Sağlık Okuryazarlık Düzeyinin Belirlenmesi: Bursa İli Özel Hastaneler Örneği, Yüksek Lisans Tezi, Bursa Teknik Üniversitesi, Bursa.
37. Doğanay, H. ve Zaman, S. (2001). Türkiye Turizm Coğrafyası. Konya: Çizgi Kitabevi.
38. Dutt, C. (19-22 Ekim 2011). The Role Of Mindfulness in Tourism; Tourism Businesses’ Perspectives Of Mindfulness. 29th EuroCHRIE, Hırvatistan.
39. Dündar, E. ve Dede, B. (2-6 Ekim 2012). Manisa’da Seçilen Kentsel ve Gecekondu Bölgelerinde Yetişkinlerde Sağlık Okuryazarlığı ve Etkili Faktörler. 15.Halk Sağlığı Kongresi, (s. 296-297). Bursa.
40. Erdoğan Yüce, G. ve Muz, G. (2023). Kronik Hastalığı Olan Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin Kronik Hastalığa Uyum İle İlişkisinin İncelenmesi: Kesitsel Bir Çalışma. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 12(3), s. 1115 – 1123, https://doi.org/10.37989/gumussagbil.1271039
41. Erme, T. ve Alparslan, A.M. (2023). Kadın Akademisyenlerin İşteki Mutluluğu ve Tatmini İçin Ne Gerekli? Çalışma Yaşamı Kalitesi ve Bilinçli Farkındalık Bağlamında Bir Araştırma, Süleyman Demirel Üniversitesi Vizyoner Dergisi, 14(37): s. 205-225.
42. Fidan, C. (2024), Sağlık Okuryazarlığı ve Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki: Bir Meta Analiz Çalışması, Nicel Bilimler Dergisi, 6(1), s. 1-18. doi: 10.51541/nicel.1331638
43. Genç, D. (2024). Mevlânâ Düşüncesinde Mindfulness. Yüksek Lisans Tezi, Hitit Üniversitesi, Çorum.
44. Gökkaya, D. ve Alpaslan, M. N. (2023). Sağlık Okuryazarlığının Sağlıklı Yaşam Farkındalığı İle İlişkisi: Yozgat İli Örneği. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(2), s. 582-594.
45. Gül, M. (2023). Termal Turizmde Bilinçli Farkındalık (Mindfulness). Ankara: Detay Yayıncılık.
46. Gürbüz, S. ve Şahin, F. (2018). Sosyal Bilimlerde Araştırma Yöntemleri: Felsefe – Yöntem – Analiz (5. baskı). Ekin Yayıncılık.
47. Gürhan, B. (2023). Kekemelikte Olumsuz Düşünce ve İnançların Yordanmasında Bilinçli Farkındalık ve Psikolojik Esnekliğin Rolü, Yüksek lisans tezi, Nevşehir Üniversitesi, Nevşehir.
48. Güven, D. Y., Bulut, H. ve Öztürk, S. (2018). Sağlık Bilimleri Fakültesi Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlığı Düzeylerinin İncelenmesi. Journal of History Culture and Art Research, 7(2), s. 400-409.
49. Habeeb, Z. (2021) Mindful Travel. International Journal of Spa and Wellness, 4:2-3, s. 204-212
50. Iacob, V., de Jesus, S. N. ve Carmo, C. (2021). A Systematic Review: Mindfulness Applied On The Field Of Tourism. Journal of Tourism, Sustainability and Well-being, 9(4), s. 261-275.
51. Ilgaz, A. (2021). Bir Aile Sağlığı Merkezi’ne Kayıtlı Bireylerde Sağlık Okuryazarlığı Seviyesi ve İlişkili Faktörler. HUHEMFAD, 8(2), s. 151-159.
52. Ilgaz, A. ve Gözüm, S. (2016). Tamamlayıcı Sağlık Yaklaşımlarının Güvenilir Kullanımı İçin Sağlık Okuryazarlığının Önemi. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(2), s. 67-77.
53. İnkaya, B. ve Tüzer, H. (2018). Bir Üniversitenin Sosyal ve Sağlık Bilimlerinde Okuyan Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlığı Durumunun İncelenmesi. Kocaeli Med, 7(3), s. 124-129.
54. İşler, A. O. (2019). 18-65 Yaş Arası Kişilerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeylerinin ve Sağlık Okuryazarlığı Düzeylerinin Akılcı İlaç Kullanımı Üzerine Etkisinin Değerlendirilmesi. Uzmanlık Tezi, İzmir Kâtip Çelebi Üniversitesi Tıp Fakültesi, İzmir.
55. Jorm, F. (2000). Mental Health Literacy: Public Knowledge and Beliefs About Mental Disorders. British Journal Of Psychiatry, (177), s. 396-401.
56. Karabey, E. (2024). Termal Tesislerde Hizmet Kalitesi ve Müşteri Özellikleri Üzerine Bir Çalışma, Yüksek Lisans Tezi, Sivas Cumhuriyet Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sivas.
57. Kaya, S. C., Sezerel, H. ve Filimonau, V. (2024). How Mindfulness Training Changes Tourist Experience: An Exploratory Study. Journal of Hospitality and Tourism Management, 59, s. 166-179.
58. Koca, R. (2024). Üniversite Öğrencilerinde Sağlık Turizmi Farkındalık Düzeyi ve Belirleyicileri; Alanya Örneği. Yüksek lisans tezi, Alanya Alaaddin Keykubat Üniversitesi, Sağlık Turizmi Ana Bilim Dalı, Antalya.
59. Koç, A., Tayaz, E., Uysal, N. ve Öztaş, D. (2020). Sağlık Hizmetlerinde Hizmet Kullanım Tarafının En Önemli Bileşeni: Sağlık Okuryazarlığı. Ankara Medical Journal, 20(1), s. 205-213.
60. Koçan, N. (2011). Mudurnu (Bolu) ve Yakın Çevresi Peyzaj Özelliklerinin Ekoturizm Kapsamında İrdelenmesi. Gümüşhane Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1 (1), s. 67-78
61. Ling, T.P., Noor, S.Md. ve Mustafa, H. (30 Kasım- 2 Aralık 2015). Mindfulness and Tourism: The Case of Penang World Heritage Sites in Malaysia. Second International Conference on Media, Communication and Culture. Vistana Hotel, Penang.
62. Lomas, T., Medina, J. C., Ivtzan, I., Rupprecht, S. ve Eiroa-Orosa, F. J. (2017). The Impact Of Mindfulness On The Wellbeing And Performance Of Educators: A Systematic Review Of The Empirical Literature. Teaching and Teacher Education, 61: s. 132-141.
63. Nutbeam, D. ve Kickbusch, I. (1998). Health Promotion Glossary. Health Promotion İnternational, 13(4), s. 349- 364.
64. Oflaz, M. (2023). Termal Turizm Kaynaklarının Sürdürülebilirliği Çerçevesinde Yerel Paydaşların Görüşleri. Journal of gastronomy, hospitality and travel, 6(1), DOİ: 10.33083/joghat.2023.245
65. Okan, F. ve Okan, S. (2023). Osteoporoz Tanılı Bireylerin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyinin Belirlenmesi. Turk J Osteoporos, 29(1), s. 46-52.
66. Okyay, P. ve Abacıgil, F. (2016). Türkiye Sağlık Okuryazarlığı Ölçekleri Güvenilirlik ve Geçerlilik Çalışması. Avrupa Sağlık Okuryazarlığı Ölçeği Türkçe Uyarlaması (ASOYTR). Sağlık Bakanlığı Yayın No : 1025
67. Orman ve Su İşleri Bakanlığı Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü. (2016). Bolu Tabiat Turizmi Geliştirme Planı. 9. Bölge Müdürlüğü, Bolu. Önder, C. F. ve Utkan, Ç. (2018). Bilinçli Farkındalık ve Algılanan Stres İlişkisinde Ruminasyon Ve Olumsuz Duygu Düzenlemenin Aracı Rolü. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 14(3), s. 1004-1019. https://doi.org/10.17860/mersinefd.444876
68. Özbek, T. (1991). Dünya’da ve Türkiye’de Termal Turizmin Önemi. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 2(3), s. 15-29.
69. Özdipçiner, N. S. (2018). Termal Turizm. Ankara: Detay Yayıncılık.
70. Özgenç, C., Karagöz, A. ve Güngör, A. (2017). Bolu İlinde Alternatif Turizm Türlerinden Kongre Turizminin Yapılabilirliğinin Değerlendirilmesi. Journal of Recreation and Tourism Research, 4(Özel Sayı 1), s. 49-61.
71. Öztürk, Y., Aydın, T. ve Sert, S. (2023). Sağlık çalışanlarının Sağlık Turizmi Farkındalık Düzeylerinin Belirlenmesine Yönelik Bir Araştırma. Journal of History School, 16, s. 1263-1277.
72. Özyeşil, Z. (2011). Üniversite Öğrencilerinin Öz-Anlayış Düzeylerinin Bilinçli Farkındalık, Kişilik Özellikleri ve Bazı Değişkenler Açısından İncelenmesi. Yayımlanmamış doktora tezi, Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
73. Pu, B., Du, F., Zhang, L. ve Qiu, Y. (2021). Subjective Knowledge and Health Consciousness Influences on Health Tourism Intention After The COVID-19 Pandemic: A Prospective Study. Journal of Psychology in Africa, 31(2), s. 131-139.
74. Saruhan, Ş. C. ve Özdemirci, A. (2016). Bilim, Felsefe ve Metodoloji. (4. baskı). İstanbul: Beta Basım Yayım Dağıtım.
75. Sekaran, U. (2003) Research Methods for Business: A Skill-Building Approach. 4th Edition, John Wiley & Sons, New York.
76. Sekine, M., Nasermoaddeli, A., Wang, H., Kanayama, H. ve Kagamimori, S. (2006). Spa Resort Use and Health-Related Quality Of Life, Sleep, Sickness Absence and Hospital Admission: The Japanese Civil Servants Study. Complementary Therapies in Medicine, 14(2), s. 133-143.
77. Sezgin, D. (2013). Sağlık Okuryazarlığını Anlamak. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 3, s. 73-92.
78. Sezgin, D. (2011). Tıbbileştirilen Yaşam Bireyselleştirilen Sağlık. İstanbul: Ayrıntı Yayınları.
79. Shapiro, S. L., Carlson, L. E., Astin, J. A. ve Freedman, B. (2006), Mechanisms of Mindfulness. Journal of Clinical Psychology, 62(3), s. 373-386.
80. Sorensen K, Van den Broucke S, Fullam J, Doyle G, Pelikan J, Slonska Z. (2012). Health Literacy and Public Health: A Systematic Review And Integration Of Definitions And Models. BMC Public Health. 12:80.
81. Soykan, H. ve Şengül, H. (2021). Sağlık okuryazarlığının Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarıyla İlişkisi. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri Dergisi, 10(4), s. 691-704. https://doi.org/10.37989/gumussagbil.905512
82. Şahin, M., Yılmaz, M. ve Karamustafa, K. (2023). Sağlık Turizmi Farkındalığı: Malatya İlinde Sağlık Çalışanları Üzerine Bir Araştırma. Afyon Kocatepe Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 25(4), s. 1611-1632.
83. Şengül, H. ve Bulut, A. (2019). Sağlık Turizmi Çerçevesinde Türkiye’de Termal Turizm; Bir Swot Analizi Çalışması. ESTÜDAM Halk Sağlığı Dergisi, 4(1), s. 55-70.
84. Tuğut, N., Yılmaz, A. ve Çelik, B. Y. (2021). Hemşirelik Öğrencilerinin Sağlık Okuryazarlığı Düzeyleri İle Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışlarının Belirlenmesi. Cumhuriyet Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 6(2), s. 120-128.
85. Tuna, H. (2019). Bolu İlinin Termal Turizm Açısından Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Ekonomik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 15(1), s. 117-130,
86. Türkiye Kültür Portalı. (2024). Bolu Kaplıca Turizmi. https://www.kulturportali.gov.tr/turkiye/bolu/TurizmAktiviteleri/bolu-kaplicalari (Erişim Tarihi: 29.06.2024).
87. Türksoy, A. ve Türksoy, S. S. (2010). Termal Turizmin Geliştirilmesi Kapsamında Çeşme İlçesi Termal Kaynaklarının Değerlendirilmesi. Ege Akademik Bakış Dergisi, 10(2).
88. Uçar, İ. ve Akdeniz, E. (2024). Türkiye’de Hemşirelik Alanında Sağlık Okuryazarlığı Konusunda Adölesanlar İle Yapılan Lisansüstü Tezlerin İncelenmesi. Kırıkkale Üniversitesi Tıp Fakültesi Dergisi, 26(2), s. 234-244.
89. Ural, A. ve Kılıç, İ. (2013). Bilimsel Araştırma Süreci ve SPSS ile Veri Analizi. Ankara: Detay Yayıncılık.
90. Yaba, M. (2024). Sağlık Turizmi Farkındalık Düzeyinin Belirlenmesi Üzerine Bir Alan Araştırması. Social Mentality And Researcher Thinkers Journal (Smart Journal), 8(65), s. 2127-2139.
91. Yılmaz, N., Sarı, B. ve Özkan, H. (2022). Bireylerin Termal Turizm Farkındalığının İncelenmesi. SDÜ Sağlık Yönetimi Dergisi, 4(2), s. 97-118.
92. Yılmaz Kartal, İ. B. (2019). Kronik Hastalığı Olan Bireylerde Sağlık Okuryazarlığının Yaşam Kalitesi ve İlaç Uyumu İle İlişkisi. Uzmanlık Tezi,  Atatürk Üniversitesi Tıp Fakültesi, Erzurum.
93. Yılmaz, M. ve Tiraki, Z. (2016). Sağlık Okuryazarlığı Nedir? Nasıl Ölçülür?. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi, 9(4), s. 142-147.
94. Zengin, B. ve Eker, N. (2016). Sakarya İli Termal Turizm Potansiyelinin Değerlendirilmesi. Kastamonu Üniversitesi İktisadi Ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 13(3), s. 165-181.