Perceptual Comparison of Human and Artificial Intelligence Products in Packaging Design from the Perspective of Visual Communication

Öz

The objective of this study is to examine the impact of artificial intelligence (AI) on consumer perceptions of packaging through a comparative analysis of AI-designed and human-designed packaging. Adopting a design-based research method within quantitative research framework, the study employed the ChatGPT system to generate a new packaging design. The sample consisted of 142 voluntary students enrolled in the Printing and Publishing Technologies programme at Sakarya University of Applied Sciences, and data were collected via an online survey. Participants were presented with packaging visuals redesigned by both a human designer and artificial intelligence. The findings indicate that the AI-designed packaging exerted a stronger influence on purchase inclination, purchase intention, and product selection at the point of sale. Participants evaluated the AI design as more creative, distinctive, original, aesthetic, natural, reliable, high-quality, and explanatory. Moreover, the limited ability of participants to accurately identify the mode of production suggests that AI-based designs can be evaluated at a cognitive level comparable to that of human-produced designs.

Anahtar Kelimeler

• Packaging Design
• Visual Communication
• Artificial Intelligence
• Consumer Behavior

Görsel İletişim Perspektifinden Ambalaj Tasarımında İnsan ve Yapay Zekâ Ürünlerinin Algısal Karşılaştırılması

Öz

Bu çalışmanın amacı, insan tasarımcı tarafından hazırlanan sabun ambalajı ile yapay zekâ destekli tasarım sistemi ChatGPT kullanılarak yeniden oluşturulan aynı ambalajın tüketici algısı üzerindeki etkilerini karşılaştırmalı olarak incelemektir. Nicel araştırma yönteminin benimsendiği çalışmanın evrenini Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Basım ve Yayım Teknolojileri Programı, örneklemini ise bu programda öğrenim gören 142 gönüllü ön lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Veriler çevrim içi anket yoluyla toplanmış, katılımcılara insan tasarımcı üretimi ve yapay zekâ tarafından yeniden tasarlanan görsel sunulmuştur. Bulgular, yapay zekâ ile yeniden tasarlanan ambalajın ikna, satın alma ve rafta ürünü tercih etme eğilimleri üzerinde daha güçlü etki oluşturduğunu göstermektedir. Katılımcılar yapay zekâ tasarımını daha yaratıcı, dikkat çekici, özgün, estetik, doğal, güvenilir, kaliteli ve açıklayıcı olarak değerlendirmiştir. Görsellerin üretim biçiminin büyük ölçüde ayırt edilememesi, yapay zekâ destekli tasarımların insan üretimi tasarımlarla benzer algısal düzeyde değerlendirilebildiğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Ambalaj Tasarımı
• Görsel İletişim
• Yapay Zekâ
• Tüketici Davranışı

Etik Beyan

Derginize gönderdiğim bu çalışmanın hazırlanması ve yürütülmesi sürecinde etik kurallara uyduğumu beyan ederim.

Kaynakça

1. Albayrak, M. E. (2024). Grafik tasarımda form ve içeriğin uyumu [Harmony of form and content in graphic design]. In H. R. Tasev (Ed.), Proceedings of the 10th International Black Sea Coastline Countries Scientific Research Conference (pp. 798-806). IKSAD Publications. ISBN: 978-625-367-700-8.
2. Başfirinci, Ç., & Günay, G. (2023). Ambalaj renginin cinsiyeti olur mu? Tüketici tercihleri ve toplumsal cinsiyet üzerine bir araştırma. Tüketici ve Tüketim Araştırmaları Dergisi, 15(2), 339-379. https://doi.org/10.15659/ttad.15.2.172
3. Bayuk, M. N., & Demir, B. N. (2019). Endüstri 4.0 kapsaminda yapay zekâ ve pazarlamanin geleceği. International Journal of Social, Humanities and Administrative Sciences, 5(19), 781-799. http://dx.doi.org/10.31589/JOSHAS.163
4. Bozkurt, A. (2023). ChatGPT, üretken yapay zeka ve algoritmik paradigma değişikliği. Alanyazın, 4(1), 63-72. https://doi.org/10.59320/alanyazin.1283282
5. Çölük, G. (2025a). Bir tanıtım unsuru olan ambalajın markalaşma sürecindeki firmalar için önemi: Pazar incelemesi. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (57), 166-185. https://doi.org/10.52642/susbed.1620974
6. Çölük, G., Arman Kandırmaz, E., & Ural, E. (2025b). Duyusal pazarlamada ambalaj rengi ve kokusunun müşteri tercihlerine etkisi: Parfüm ambalajı ve teknik bilimler meslek yüksekokulu öğrencileri üzerine bir inceleme. İnönü Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi (İNİF E-Dergi), 10(1), 27-46. https://doi.org/10.47107/inifedergi.1604528
7. Demiralp, F. D. (2025). Duyusal pazarlama bağlamında CGI reklamları: Özel gün reklamları üzerine tematik bir analiz . İstanbul Journal of Social Sciences, 43, s. 1-33.
8. Dong, Y., Zhu, S., & Li, W. (2021). Promoting sustainable creativity: an empirical study on the application of mind mapping tools in graphic design education. Sustainability, 13(10), 5373. https://doi.org/10.3390/su13105373

9. Fu, Y., Bin, H., Zhou, T., Wang, M., Chen, Y., Lai, Z. G. D. C., ... & Hiniker, A. (2024). Creativity in the Age of AI: Evaluating the Impact of Generative AI on Design Outputs and Designers' Creative Thinking. arXiv preprint arXiv:2411.00168. https://doi.org/10.48550/arXiv.2411.00168.
10. Hang, W., Alli, H., Hawari, N., & Wang, W. (2024). Artificial Intelligence in Packaging Design: Integrating Traditional Chinese Cultural Elements for Cultural Preservation and Innovation. Int. J. Acad. Res. Bus. Soc. Sci, 1826-1836. https://dx.doi.org/10.6007/IJARBSS/v14-i12/23689
11. İnal, E. A. D., & Tarlakazan, E. (2024). Ambalaj tasarımında yapay zeka kullanımı. Bitlis Eren Sosyal Araştırmalar Dergisi, 2(3), 372-386. https://izlik.org/JA73FB84GD
12. Kemp, S. E., & Gilbert, A. N. (1997). Odor intensity and color lightness are correlated sensory dimensions. The American Journal of Psychology, 110(1), 35-46. https://doi.org/10.2307/1423699
13. Koçyiğit, A., & Darı, A. B. (2023). Yapay zekâ iletişiminde chatgpt: İnsanlaşan dijitalleşmenin geleceği. Stratejik ve Sosyal Araştırmalar Dergisi, 7(2), 427-438. https://doi.org/10.30692/sisad.1311336
14. Liu, C., Samsudin, M. R., & Zou, Y. (2025). The multidimensional impact of packaging design on purchase intention: A systematic hybrid review. Humanities and Social Sciences Communications, 12(1), 1-18. https://doi.org/10.1057/s41599-025-05122-1
15. Öztürk, A. (2016). Tasarım eğitiminde disiplinlerarası yaklaşımlar ve tasarımcı düşünüş modeli. Uluslararası Disiplinlerarası ve Kültürlerarası Sanat, 1(1), 57-72.
16. Priadana, M. S., & Sunarsi, D. (2021). Metode Penelitian Kuantitatif. Pascal Books.
17. Sekaran, U. (2003). Research Methods for Business: A Skill-Building Approach. 4th Edition, John Wiley & Sons, New York.
18. Selamet, S. (2012). Sürdürülebilirlik ve grafik tasarım. Uluslararası Yönetim İktisat ve İşletme Dergisi, 8(15), 125-148.
19. Shekhar, S. K., & Raveendran, P. T. (2015). Promises of silent salesman to the FMCG industry: an investigation using linear discriminant analysis approach. Management & Marketing, 10(4). 304-315, https://doi.org/10.1515/mmcks-2015-0020.
20. Silayoi, P., & Speece, M. (2007). The importance of packaging attributes: a conjoint analysis approach. European journal of marketing, 41(11/12), 1495-1517.
21. Sönmez, S. Ç., & Ergen, E. (2025). Bilimsel verinin sanatsal dönüşümü: yapay zekâ destekli bilimsel görselleştirmeler. Çukurova Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 34(Uygarlığın Dönüşümü-Sosyal Bilimlerin Bakışıyla Yapay Zekâ), 474-492. https://doi.org/10.35379/cusosbil.1675340
22. Tanrıkulu, B. (2023). Ambalaj tasarımında kullanılan rengin satın alma kararına etkisi. İstanbul Aydın Üniversitesi Güzel Sanatlar Fakültesi Dergisi, 9(17), 117-134. https://izlik.org/JA35EG76FL
23. Taşçı, M. A., & Baygül, Ş. (2022). Pazarlama iletişimi stratejilerinde ambalaj: bir nöropazarlama araştırması. Uluslararası Anadolu Sosyal Bilimler Dergisi, 6(1), s. 246-263. https://doi.org/10.47525/ulasbid.1054893
24. Topaklı, A. & Büyükkaragöz, T. (2021). Ambalaj tasarım okumaları kapsamında bir ambalaj tasarımı değerlendirmesi. İdil, 84, s. 1217–1230. https://doi.org/10.7816/idil-10-84-07
25. Ülker. (2023). Albeni'nin yapay zekâ ile tasarlanan yeni paketleri karşınızda! [Video], https://www.youtube.com/watch?v=qAOzh9GFu4Q/ (Erişim Tarihi: 20.01.2026)
26. Yang, Z., & Tian, A. D. (2026). Designer-consumer similarity matters: The effect of AI-designed products on purchase intention. Journal of Retailing and Consumer Services, 90, 104680. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2025.104680
27. Yıldırım, A., & Şimşek, H. (2013). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayınları.
28. YÖKATLAS, (2026). Ön lisans programları, https://yokatlas.yok.gov.tr/onlisans.php?y=111890188, (Erişim Tarihi: 09.02.2026).