Yapay Zekâ Araçlarının İletişim Fakültesi Öğrencilerinin Öğrenme, Üretim Ve Mesleki Kimlik Algılarına Etkisi

Öz

Gelişen dijital teknolojiler içerisinde hızla yaygınlaşan yapay zekâ temelli uygulamalar özellikle üniversite öğrencilerinin ders çalışma, ödev hazırlama ve içerik üretme biçimlerini etkilemektedir. Son yıllarda yapay zekâ araçlarının yaygınlaşması iletişim alanında öğrenim gören öğrencilerin akademik süreçlere bakışını da değiştirmiştir. Bu çalışma, iletişim fakültesi öğrencilerinin yapay zekâ araçlarını hangi amaçlarla kullandıklarını, bu araçlara nasıl anlam yüklediklerini ve bu araçların öğrenme süreçleri ile mesleki gelecek algıları üzerindeki etkilerini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu doğrultuda araştırma kapsamında birinci ve dördüncü sınıf iletişim fakültesi öğrencilerine yönelik iki ayrı odak grup çalışması yürütülmüş; her sınıf düzeyi için üçer odak grup olmak üzere toplam 6 odak grup toplantısında 36 öğrenci ile görüşme gerçekleştirilmiştir. Katılımcıların görüşlerini bireysel ve grup etkileşimi içerisinde rahatlıkla ifade edebilmeleri amacıyla nitel araştırma yöntemlerinden odak grup tekniğine başvurulmuştur. Elde edilen veriler betimsel ve tematik analiz yöntemiyle değerlendirilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Yapay zekâ
• akademik üretim
• mesleki kimlik
• dijitalleşme

The Impact of Artificial Intelligence Tools on the Learning, Production, and Professional Identity Perceptions of Communication Faculty Students

Öz

Within the rapidly developing digital technologies, artificial intelligence-based applications are significantly affecting the ways university students study, prepare assignments, and create content. In recent years, the proliferation of artificial intelligence tools has also changed the perspective of students studying in the field of communication towards academic processes. This study aims to reveal the purposes for which communication faculty students use artificial intelligence tools, how they assign meaning to these tools, and the effects of these tools on their learning processes and perceptions of their professional future. To this end, two separate focus group studies were conducted for first and fourth-year communication faculty students; a total of 6 focus group meetings were held, with three focus groups for each class level, and interviews were conducted with 36 students. The focus group technique, a qualitative research method, was used to allow participants to freely express their views in individual and group interaction. The data obtained were evaluated using descriptive and thematic analysis methods.

Anahtar Kelimeler

• Artificial intelligence
• academic production
• professional identity
• digitalization

Kaynakça

1. Akdeniz Üniversitesi İletişim Fakültesi. (2024). Misyon, Vizyon Ve Değerlerimiz. https://iletisim.akdeniz.edu.tr/tr/misyon_vizyon_ve_degerlerimiz-13227.
2. Al Jazeera Media Institute. (2026). Generative AI İn Journalism And Journalism Education: Promise, Peril, And The Global North–South Divide. https://institute.aljazeera.net/en/ajr/article/3505.
3. Alghamdi, A. A. (2025). University Students' Perceptions Of Generative AI For Critical Thinking And Creativity: The İnfluence Of Self-Efficacy And Disciplinary Differences. Innovations in Education and Teaching International, s. 1-15. https://doi.org/10.1080/14703297.2025.2600476.
4. Altıntop, M. ve Altıntop, M. (2024). İletişim Fakültelerinin Misyon Ve Vizyon Metinlerinin İçerik Analizi. Sinerji Uluslararası Alan Eğitimi Araştırmaları Dergisi, 5(1), s. 20-53.
5. Aruğaslan, E. (2025). Doktora Öğrencilerinin Yapay Zeka Kullanımı Üzerine Nitel Bir Çalışma. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 8(1), s. 36-53. https://doi.org/10.32329/uad.1557111.
6. Asıl, S., & Çetin, P. D. M. (2024). Eleştirel Düşünmede Üniversitelerin Rolü: Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi, Ankara Üniversitesi ve Kastamonu Üniversitesi. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi, 68, s. 1-30. https://doi.org/10.47998/ikad.1433406.
7. Bal, H. (2016). Nitel Araştırma Yöntem ve Teknikleri. İstanbul: Sentez Yayıncılık.
8. Blanco, S., González, M. S., Martín-Martín, F. M. ve Gonzales, H. M. S. (2025). The Challenge Of Generative Artificial İntelligence For Future Communication Professionals: Experiences And Usability. Telecommunications Policy, 50(1), 103083.

9. Büyükada, S. (2024). Akademik Yazımda Yapay Zekâ Kullanımının Etik Açıdan İncelenmesi: ChatGPT Örneği. Rize İlahiyat Dergisi, 26, s. 1-12. https://doi.org/10.32950/rid.1337208.
10. Center for News, Technology & Innovation (CNTI). (2025). AI Literacy & Communication. https://cnti.org/reports/aij-wg-briefing1.
11. Chegg. (2025). Chegg Global Student Survey 2025. https://www.chegg.org/global-student-survey-2025.
12. Chen, S. ve Cheung, A. C. (2025). Effect Of Generative Artificial İntelligence On University Students Learning Outcomes: A Systematic Review And Meta-Analysis. Educational Research Review,100737.https://www.sciencedirect.com/science/article/abs/pii/S1747938X25000740.
13. Chung, A., Chon, M. G., ve Kinsey, D. F. (2025). Generative AI Through the Eyes of Aspiring PR Professionals in the United States: A Q-Methodology Study. Journalism & Mass Communication Educator,10776958251382567.https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/10776958251382567.
14. Cotton, D. R. E., Cotton, P. A. ve Shipway, J. R. (2023). Chatting And Cheating: Ensuring Academic İntegrity İn The Era Of Chatgpt. Innovations in Education and Teaching International, 61(2), s. 228-239. https://doi.org/10.1080/14703297.2023.2190148.
15. Çatman, F. N., Topsakal, E. ve Saatçioğlu, Ö. (2025). Üniversite Öğrencilerinin Yapay Zekâ Kullanım Düzeylerinin Belirlenmesi. Necmettin Erbakan Üniversitesi Ereğli Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(Özel Sayı), s. 317-347. https://izlik.org/JA24DW27JJ.
16. Çeber, B. (2023). Yapay Zekâ Ve Halkla İlişkiler - Kullanım Alanları, Etki, Sınır Ve Zorluklar. Ankara: Nobel Bilimsel Eserler.
17. Dasari, P. (2025). AI Anxiety Among Creative Professionals: Global Stress And Future Outlook. SSRN, s. 1-14 https://papers.ssrn.com/sol3/papers.cfm?abstract_id=5384712.
18. Digital Education Council. (2024). Digital Education Council Global AI Student Survey 2024. https://www.digitaleducationcouncil.com/post/digital-education-council-global-ai-student-survey-2024.
19. Dodds, T., Ngai Yeung, W., Mellado, C. ve De Lima-Santos, M. F. (2026). On Controlled Change: Generative AI’s Impact on Professional Authority in Journalism. Journalism Studies, s. 1-13.
20. Dodds, T., Zamith, R., ve Lewis, S. C. (2025). The AI Turn İn Journalism: Disruption, Adaptation, And Democratic Futures. Journalism, 27(3), s. 1-15.https://ptml.sjmc.wisc.edu/wp-content/uploads/sites/2406/2025/09/dodds-et-al-2025-the-ai-turn-in-journalism-disruption-adaptation-and-democratic-futures.pdf.
21. Freeman, J. (2025). Student Generative AI Survey 2025. Higher Education Policy Institute (HEPI). https://www.hepi.ac.uk/reports/student-generative-ai-survey-2025.
22. Gerlich, M. (2025). AI Tools İn Society: Impacts On Cognitive Offloading And The Future Of Critical Thinking. Societies, 15(1), s. 2-28. https://doi.org/10.3390/soc15010006.
23. Güney, U. (2023). Yapay Zeka Okuryazarlığı: Geleceğin Dilini Anlama. https://www.google.com.tr/books/edition/Yapay_Zeka_Okuryazarl%C4%B1%C4%9F%C4%B1_Gelece%C4%9Fin_D/j--yEAAAQBAJ?hl=tr&gbpv=1&kptab=overview.
24. Habib, S., Vogel, T., Anli, X. ve Thorne, E. (2024). How Does Generative Artificial İntelligence İmpact Student Creativity?. Journal of creativity, 34(1), s. 1-7.
25. Hardman, P. (2025). The İmpact Of Gen AI On Human Learning: A Research Summary. Dr Philippa Hardman Newsletter. https://drphilippahardman.substack.com/p/the-impact-of-gen-ai-on-human-learning
26. Harvard Gazette. (2025). Is AI Dulling Our Minds? https://news.harvard.edu/gazette/story/2025/11/is-ai-dulling-our-minds.
27. Jisc. (2025). Student Perceptions Of AI 2025. https://www.jisc.ac.uk/reports/student-perceptions-of-ai-2025.
28. Jose, B. (2025). The Cognitive Paradox Of AI İn Education: Between Enhancement And Erosion. Frontiers in Psychology, s. 1-4. https://doi.org/10.3389/fpsyg.2025.1550621.
29. Karasar, N. (2017). Bilimsel araştırma Yöntemi: Kavramlar İlkeler Teknikler. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
30. Kovari, A. (2024). Ethical Use Of Chatgpt İn Education—Best Practices To Combat AI-İnduced Plagiarism. Frontiers in Education, s. 1-7. https://www.frontiersin.org/journals/education/articles/10.3389/feduc.2024.1465703/full.
31. Kutlucan, E. ve Seferoğlu, S. S. (2024). Eğitimde Yapay Zekâ Kullanımı: Chatgpt’nin KEFE Ve PEST Analizi. Türk Eğitim Bilimleri Dergisi, 22(2), s. 1059-1083. https://doi.org/10.37217/tebd.1368821.
32. Lee, H. P., Sarkar, A., Tankelevitch, L., Drosos, I., Rintel, S., Banks, R. ve Wilson, N. (2025). The İmpact Of Generative AI On Critical Thinking: Self-Reported Reductions İn Cognitive Effort And Confidence Effects From A Survey Of Knowledge Workers, In Proceedings of the 2025 CHI conference on human factors in computing systems, s. 1-22.
33. Microsoft Research. (2025). The İmpact Of Generative AI On Critical Thinking: Self-Reported Reductions İn Cognitive Effort And Confidence Effects. https://www.microsoft.com/en-us/research/wp-content/uploads/2025/01/lee_2025_ai_critical_thinking_survey.pdf.
34. Nieman Lab. (2025). AI İnspires İnnovation İn Journalism Education. https://www.niemanlab.org/2024/12/ai-inspires-innovation-in-journalism-education.
35. Polat, A. (2022). Nitel Araştırmalarda Yarı-Yapılandırılmış Görüşme Soruları: Soru Form ve Türleri, Nitelikler ve Sıralama. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 22(Özel Sayı 2), s. 161-182. https://doi.org/10.18037/ausbd.1227335.
36. Sun, L., ve Zhou, L. (2024). Does Generative Artificial İntelligence İmprove The Academic Achievement Of College Students? A Meta-Analysis. Journal of Educational Computing Research. https://journals.sagepub.com/doi/10.1177/07356331241277937.
37. Varol, N. (2025). Eğitimde Yapay Zekâ Ve Etik: Bir Alanyazın Taraması. Okul Yönetimi, 5(1), s. 117-125. https://izlik.org/JA87US93SW.
38. Yusuf, A., Pervin, N. ve Román-González, M. (2024). Generative AI And The Future Of Higher Education: A Threat To Academic İntegrity Or Reformation? Evidence From Multicultural Perspectives. International Journal of Educational Technology in Higher Education, 21, s.1-29. https://doi.org/10.1186/s41239-024-00453-6.
39. Yükseköğretim Kurulu. (2024). Yükseköğretim Kurumları Bilimsel Araştırma Ve Yayın Faaliyetlerinde Üretken Yapay Zeka Kullanımına Dair Etik Rehber. https://ai.kapadokya.edu.tr/yzbelge/yuksekogretim-kurulu-yuksekogretim-kurumlari-bilimsel-arastirma-ve-yayin-faaliyetlerinde-uretken-yapay-zeka-kullanimina-dair-etik-rehber-hazirladi.