Para Sporcuların Aile Yaşamı ve Sosyal Destek Sistemlerinin Sosyal Hizmet Perspektifinden İncelenmesi

Öz

Araştırma, para sporcuların aile yaşamında karşılaştıkları güçlükleri, aile içindeki rol deneyimlerini, algıladıkları sosyal destek biçimlerini ve sosyal hizmetten beklentilerini incelemektedir. Yorumlayıcı nitel araştırma olarak tasarlanan çalışmada veriler, para spor/paralimpik spor alanında aktif biçimde ilgilenen 10 sporcu ile yapılan yarı yapılandırılmış görüşmeler yoluyla toplanmış ve tematik analizle çözümlenmiştir. Bulgular, sportif yaşamın aile içinde zamanın, emeğin ve sorumlulukların yeniden düzenlenmesini gerektirdiğini, aile desteğinin koruyucu olmakla birlikte her zaman pürüzsüz işlemediğini, aile içinde yaşanan güçlüklerin ise sosyal hizmete yönelik çok katmanlı bir destek ihtiyacını görünür kıldığını göstermektedir. Araştırma, para spor deneyiminin sadece bireysel başarı üzerinden değil, aile yaşamı, sosyal destek ve yapısal koşulların birlikte değerlendirilmesiyle anlaşılabileceğini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Sosyal Hizmet
• Para Spor
• Aile Yaşamı
• Sosyal Destek
• Sosyal Dışlanma

Destekleyen Kurum

Bu çalışma için herhangi bir kurum veya kuruluştan mali destek alınmamıştır.

Etik Beyan

Bu çalışma, Bartın Üniversitesi Rektörlüğü Sosyal ve Beşeri Bilimler Etik Kurulu’nun 07.01.2026 tarihli toplantısında değerlendirilmiş ve 2025-SBB-1220 protokol numarası ile etik kurul onayı almıştır. Araştırma sürecinde gönüllülük, bilgilendirilmiş onam ve gizlilik ilkelerine uyulmuştur.

Examining the Family Life and Social Support Systems of Para Athletes from a Social Work Perspective

Öz

This study examines the difficulties para athletes experience in family life, their family role experiences, perceived forms of social support, and expectations regarding social work. Designed as an interpretive qualitative study, the research draws on semi-structured interviews with 10 athletes actively involved in para sport/Paralympic sport and analyses the data through thematic analysis. The findings show that sporting life requires the reorganisation of time, labour, and responsibilities within the family; that family support, although protective, does not always operate in a smooth and unproblematic manner; and that family-related difficulties reveal a multilayered need for social work support. Overall, the study demonstrates that the para sport experience cannot be understood solely through individual achievement, but should be evaluated in relation to family life, social support, and structural conditions.

Anahtar Kelimeler

• Social Work
• Para Sport
• Family Life
• Social Support
• Social Exclusion

Destekleyen Kurum

There is no acknowledgement statement for this study.

Etik Beyan

This study was reviewed by the Social and Human Sciences Ethics Committee of Bartın University Rectorate on 07.01.2026 and approved with protocol number 2025-SBB-1220. Voluntary participation, informed consent, and confidentiality principles were observed throughout the research process.

Kaynakça

1. Aitchison, B., Rushton, A. B., Martin, P., Soundy, A. ve Heneghan, N. R. (2021), The Podium Illusion: A Phenomenological Study of the Influence of Social Support on Well-Being and Performance in Elite Para Swimmers, BMC Sports Science, Medicine and Rehabilitation, 13, 42. doi:10.1186/s13102-021-00269-1
2. Alhumaid, M. M., Adnan, Y., Said, M. A., Alobaid, M. A. ve Khoo, S. (2024), Empowerment and Social Inclusion Through Para Sports: A Qualitative Study on Women with Physical Impairments in Saudi Arabia, Frontiers in Psychology, 15, 1366694. doi:10.3389/fpsyg.2024.1366694
3. Alptekin, H. (2024), Engelli Bireylerin Gündelik Yaşamda Karşılaştığı Sosyal Dışlanma Pratikleri, Olgu Sosyoloji Dergisi, 3(2), s. 107-117. doi:10.58632/olgusos.1570374
4. Argan, M., Gürbüz, B., Koçak, F. ve Atıcı, M. (2021), Engelli Sporcuların Objektifinden Spor Deneyimini Görmek: Engelleyici Faktörlerin Sosyo-Ekolojik Model Perspektifinden Analizi, Spor Bilimleri Dergisi, 32(2), s. 75-97. doi:10.17644/sbd.898381
5. Aydoğdu, Z. ve Reha, N. (2025), Engelli Bireyin Bakımından Sorumlu Ailelerde İyi Oluş ve Sosyal Destek Algısı: Kurum Bakımı ve Evde Bakımın Karşılaştırılması, Tıbbi Sosyal Hizmet Dergisi, 13(26), s. 77-97. doi:10.46218/tshd.1675442
6. Braun, V. ve Clarke, V. (2006), Using Thematic Analysis in Psychology, Qualitative Research in Psychology, 3(2), s. 77-101. doi:10.1191/1478088706qp063oa
7. Dehghansai, N., Lemez, S., Wattie, N., Pinder, R. A. ve Baker, J. (2020), Understanding the Development of Elite Parasport Athletes Using a Constraint-Led Approach: Considerations for Coaches and Practitioners, Frontiers in Psychology, 11, 502981. doi:10.3389/fpsyg.2020.502981
8. DeJonckheere, M. ve Vaughn, L. M. (2019), Semi-Structured Interviewing in Primary Care Research: A Balance of Relationship and Rigour, Family Medicine and Community Health, 7(2), e000057. doi:10.1136/fmch-2018-000057

9. Ersöz, G. ve Esen, S. (2023), An Overview of Paralympic Sport from a Historical and Psychosocial Perspective, International Journal of Disabilities Sports and Health Sciences, 6(Special Issue 1), s. 475-489. doi:10.33438/ijdshs.1357682
10. Griesinger, A. N., Ehnold, P., Zetzsche, R. ve Schlesinger, T. (2025), Voices of Excellence: Elite Athletes' Perspectives on Support Gaps, Suggestions for Improvement and Their Emergence, Frontiers in Sports and Active Living, 7, 1672311. doi:10.3389/fspor.2025.1672311
11. Judge, L., Moore, M., Reynolds, J., Smith, A. ve Taylor, K. (2025), Enhancing Paralympic Sport: The Crucial Role of Sport Social Workers, Sport Social Work Journal, 7, s. 90-102. doi:10.33043/fb7bf8zc8
12. Kaldık, B. (2024), Engelli Bireylerin Sosyal Dışlanma Deneyimleri Üzerine Fenomenolojik Bir Araştırma, Toplum ve Sosyal Hizmet, 35(3), s. 393-420. doi:10.33417/tsh.1366165
13. Kırlıoğlu, M. (2019), Güçler Temelli Yaklaşım ve Güçlendirme: Kolektif Kimlik, Bilgi-Beceri, Benlik Kavramı, Eleştirel Farkındalık, Harekete Geçme, OPUS Uluslararası Toplum Araştırmaları Dergisi, 14(20), s. 2248-2277. doi:10.26466/opus.597190
14. Mavili Aktaş, A. (2004), Aile Terapisinde Sosyal Hizmet Yaklaşımı, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 7(7), s. 33-43. doi:10.21560/spcd.29223
15. Mayda, F. A. (2020), Jane Addams'ın Unutulan Mirasını Hatırlamak: Sosyal Hizmet Uygulaması Bağlamında Sporun Gücü ve Potansiyeli Üzerine Bir Değerlendirme, Toplum ve Sosyal Hizmet, 31(3), s. 1278-1306. doi:10.33417/tsh.653350
16. Meşe, İ. (2014), Engelliliği Açıklayan Sosyal Model Nedir?, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 14(33), s. 79-92. doi:10.21560/spcd.17773
17. Mira, T., Jacinto, M., Costa, A. M., Monteiro, D., Diz, S., Matos, R. ve Antunes, R. (2023), Exploring the Relationship Between Social Support, Resilience, and Subjective Well-Being in Athletes of Adapted Sport, Frontiers in Psychology, 14, 1266654. doi:10.3389/fpsyg.2023.1266654
18. Nowell, L. S., Norris, J. M., White, D. E. ve Moules, N. J. (2017), Thematic Analysis: Striving to Meet the Trustworthiness Criteria, International Journal of Qualitative Methods, 16, s. 1-13. doi:10.1177/1609406917733847
19. O'Brien, B. C., Harris, I. B., Beckman, T. J., Reed, D. A. ve Cook, D. A. (2014), Standards for Reporting Qualitative Research: A Synthesis of Recommendations, Academic Medicine, 89(9), s. 1245-1251. doi:10.1097/ACM.0000000000000388
20. Pakkan, C. S. (2021), Sosyal Model Çerçevesinde Engelli Erişilebilirliğinin Türkiye'deki Yasal ve Somut Durumu, Ufkun Ötesi Bilim Dergisi, 21(1), s. 1-21.
21. Pečnikar Oblak, V., Campos, M. J., Lemos, S., Rocha, M., Ljubotina, P., Poteko, K., Kárpáti, O., Farkas, J., Perényi, S., Kustura, U., Massart, A. ve Doupona, M. (2023), Narrowing the Definition of Social Inclusion in Sport for People with Disabilities Through a Scoping Review, Healthcare, 11(16), 2292. doi:10.3390/healthcare11162292
22. Powell, A. J. ve Myers, T. D. (2017), Developing Mental Toughness: Lessons from Paralympians, Frontiers in Psychology, 8, 1270. doi:10.3389/fpsyg.2017.01270
23. Rodríguez Macías, M., Giménez Fuentes-Guerra, F. J. ve Abad Robles, M. T. (2022), The Sport Training Process of Para-Athletes: A Systematic Review, International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(12), 7242. doi:10.3390/ijerph19127242
24. Ruddell, J. L. ve Shinew, K. J. (2006), The Socialization Process for Women with Physical Disabilities: The Impact of Agents and Agencies in the Introduction to an Elite Sport, Journal of Leisure Research, 38(3), s. 421-444. doi:10.1080/00222216.2006.11950086
25. Svanelöv, E., Flygare Wallén, E., Enarsson, P. ve Stier, J. (2020), “Everybody with Disability Should Be Included”: A Qualitative Interview Study of Athletes’ Experiences of Disability Sports Participation Analysed with Ideas of Able-Mindedness, Scandinavian Journal of Disability Research, 22(1), s. 296-306. doi:10.16993/sjdr.676
26. Yıldırım, B. (2020), Sosyal Hizmet Uygulamasında Bowen'ın Aile Sistemleri Yaklaşımı, Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi, 20(47), s. 287-312. doi:10.21560/spcd.vi.508699