With the rapid development of digital technologies, social media platforms have become central online spaces where individuals act both as content producers and consumers. In this process, the amount and variety of personal data shared have increased, and accordingly, users’ concerns regarding data security and privacy have deepened. This study aims to analyze the privacy and informed consent statements of the five most widely used social media platforms in Turkey (YouTube, Instagram, WhatsApp, Facebook, and X [Twitter]), along with BİP, a domestic digital communication platform, in terms of content, structure, and transparency. The analysis is based on the consent criteria developed by Custers et al. and the definition and elements of informed consent outlined by the Turkish Personal Data Protection Authority (KVKK). The study does not evaluate the actual privacy practices of the platforms but instead assesses the adequacy of the consent texts presented for user information against ethical and legal standards. The privacy policies of six platforms (Facebook, Instagram, YouTube, X, WhatsApp, and BİP) were examined. The findings indicate that, in general, the texts meet the basic requirements of informed consent, but they present problems in terms of length and comprehensibility. While BİP stands out with its concise and clear policy, Facebook, Instagram, YouTube, X, and WhatsApp were found to be insufficient in informing users about their legal rights and procedures regarding data breaches.
Digital Fatigue Social Network Fatigue Informed Consent Privacy Policies Privacy Fatalism
Dijital teknolojilerin hızlı gelişimiyle birlikte sosyal medya platformları, bireylerin hem içerik üreticisi hem de tüketicisi olarak konumlandığı merkezi çevrim içi mecralar haline gelmiştir. Bu süreçte paylaşılan kişisel verilerin miktarı ve çeşitliliği artmakta buna paralel olarak kullanıcıların veri güvenliği ve gizliliğe ilişkin kaygıları derinleşmektedir. Bu çalışma, Türkiye’de en yaygın kullanılan beş sosyal medya platformu (YouTube, Instagram, WhatsApp, Facebook, X (Twitter)) ile yerli bir dijital iletişim platformu olan BİP'in sunduğu gizlilik ve açık rıza metinlerini içerik, yapı ve şeffaflık açısından analiz etmeyi amaçlamaktadır. Araştırma, Custers ve arkadaşları tarafından geliştirilen açık rıza kriterleri şeması ve Türkiye Cumhuriyeti Kişisel Verileri Koruma Kurumu (KVKK) açık rıza tanımı ve unsurları temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Çalışma, platformların fiili gizlilik uygulamalarını değil, kullanıcı bilgilendirmesi amacıyla sunulan açık rıza metinlerinin belirlenmiş etik ve yasal kriterler açısından yeterliliğini değerlendirmeyi hedeflemektedir. Araştırmada Türkiye’de en çok kullanılan 6 sosyal medya platformunun (Facebook, Instagram, YouTube, X, WhatsApp ve BİP) gizlilik metinleri incelenmiştir. Sonuçlar, metinlerin genel olarak bilgilendirilmiş rıza kriterlerini karşıladığını, ancak uzunluk ve anlaşılabilirlik bakımından sorunlar içerdiğini göstermektedir. BİP sade ve açık metniyle öne çıkarken, özellikle Facebook, Instagram, YouTube, X ve WhatsApp’ın kullanıcıların yasal hakları ve veri ihlallerine ilişkin bilgilendirmede yetersiz kaldığı belirlenmiştir.
Dijital Yorgunluk Sosyal Ağ Yorgunluğu Açık Rıza Gizlilik politikaları Gizlilikte Kadecilik
Çalışmada kullanılan tüm veriler kamuya açık kaynaklardan elde edilmiş olup, herhangi bir etik kurul izni gerektiren insan katılımlı veri toplama süreci bulunmamaktadır.
| Birincil Dil | Türkçe |
|---|---|
| Konular | İletişim Çalışmaları, Sosyal Medya Çalışmaları, Yeni Medya |
| Bölüm | Araştırma Makalesi |
| Yazarlar | |
| Yayımlanma Tarihi | 30 Kasım 2025 |
| Gönderilme Tarihi | 15 Temmuz 2025 |
| Kabul Tarihi | 4 Ekim 2025 |
| Yayımlandığı Sayı | Yıl 2025 Cilt: 25 Sayı: 3 |