Pandemi Sürecinde Bireylerin Rekreasyon Farkındalık Düzeyleri ile Yaşam Kalitesi Arasındaki İlişki

Öz

Araştırmanın amacı, pandemi sürecinde bireylerin rekreasyon farkındalık düzeyleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişkinin incelenmesi ve çeşitli demografik değişkenler açısından karşılaştırılmasıdır. Araştırma evrenini, Yalova Üniversitesi’nde bulunan öğrenciler oluşturmaktadır. Örneklem grubunu ise öğrenciler arasından olasılıklı tekniklerden tesadüfi örneklem yöntemi ile seçilmiş 237 kadın ve 368 erkek olmak üzere toplamda 605 gönüllü birey oluşturmaktadır. Katılımcılara demografik bilgi formu, Ekinci ve Dilek (2019) tarafından geliştirilen “Rekreasyon Farkındalık Ölçeği” (RFÖ) ve Türkçe uyarlaması Eser vd. (2010) tarafından yapılan Yaşam Kalitesi Ölçeği Kısa Formu (YKÖ-KF) uygulanmıştır. İstatistiksel analizde SPSS 21.0 paket programı kullanılmıştır. Verilerin normallik dağılımını tespit etmek amacı ile çarpıklık ve basıklık değerleri incelenmiştir. Normal dağılım gösteren verilerin istatistik analiz yöntemlerinde yüzde, frekans, aritmetik ortalama, parametrik test tekniklerinden ise Bağımsız Gruplar T Testi, MANOVA, ANOVA ve Pearson Korelasyon Testi gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda, YKÖ-KF’nin RFÖ alt boyutlarından Haz Eğlence ve Sosyal Başarı ile arasında pozitif yönde düşük düzeyde bir ilişkisi olduğu görülürken Kendini Geliştirme alt boyutu ile arasında pozitif yönde orta düzeyde bir ilişkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Sonuç olarak, rekreasyon farkındalık düzeyi yaşam kalitesini anlamlı derecede etkilemektedir. Bireylerin rekreasyon farkındalık düzeyi arttıkça yaşam kalitelerinin de arttığı belirlenmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Rekreasyon
• Farkındalık
• Yaşam Kalitesi

The Relationship between The Recreational Awareness Levels of Individuals and The Quality of Life During The Pandemic Process

Öz

The study aims to examine the correlation between the recreational awareness levels of individuals and their quality of life during the pandemic process and to compare them in terms of various demographic variables. The universe of research consists of students at Yalova University. The sample group consists of a total of 605 volunteers, 237 female and 368 male, selected by random sampling method from among the students.Demographic information form, “Recreation Awareness Scale” (RAS) developed by Ekinci and Dilek (2019) and adappted into Turkish Eser et al. (2010) Quality of Life Scale Short Form (QLS-SF) was applied to participants. SPSS 21.0 package program was used for statistical analysis. In order to determine the normality distribution of the data, skewness and kurtosis values were examined. Percentage, frequency, arithmetic mean in statistical analysis methods of normally distributed data, and Independent Groups T Test, MANOVA, ANOVA and Pearson Correlation Test from parametric test techniques were performed. As a result of the findings, it was found a low level of positive correlation between the RAS sub-dimensions of QLS-SF and Pleasure/Fun and Social/Success while it was found to have a moderately positive correlation with the Self-Improvement sub-dimension. As a result, the level of recreation awareness significantly affects the quality of life. It was determined that as the recreational awareness level of individuals increase, their quality of life increase.

Anahtar Kelimeler

• Recreation
• Awareness
• Quality of Life

Kaynakça

1. Aksoy, C., ve Atılgan, D. (2021). Covid-19 korkusu ve yaşam doyum: Özel yetenek giriş sınavlarına katılan öğrenciler örneklemi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 4(1), 40-50.
2. Anderson, S. (2020). COVID-19 and leisure in the United States. World Leisure Journal, 62(4), 352-356.
3. Aristovnik, A., Keržič, D., Ravšelj, D., Tomaževič, N., ve Umek, L. (2020). Impacts of the COVID-19 Pandemic on Life of Higher Education Students. A Global Perspective. Sustainability, 12(20), 8438.
4. Balaban, T., Saç, A. ve Yıldız, Y. (2021). Rekreasyonel aktivitelere katılan bireylerin serbest zaman özgürlük düzeyleri ile yaşam doyumları ilişkisinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 12(3), 245-251.
5. Bana, K.F., ve Sarfraz, S. (2020). Impact on mental health of undergraduates and the ways to cope stress during COVID-19 pandemic. Pakistan Armed Forces Medical Journal, 70(5), 1453-1459.
6. Beery, T., Olsson, M. R., ve Vitestam, M. (2021). COVID-19 and outdoor recreation management: Increased participation, connection to nature, and a look to climate adaptation. Journal of Outdoor Recreation and Tourism, 36, 100457.
7. Beşikçi, T., Emir, E., Özdemir, E., ve Abay Beşikçi, E. (2021). COVID-19 pandemi sürecinde bireylerin psikolojik sağlamlık düzeyleri ve rekreasyonda algılanan sağlık çıktılarının incelenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 447-458.
8. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E., Akgün, Ö., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2008). Bilimsel Araştırma Yöntemleri. (1. Baskı). Ankara: Pegem Akademi.

9. Byrne, B. M. (2010). Structural equation modeling with amos: basic concepts, applications, and programming. New York: Routledge.
10. Çelik, F., ve Yenal, T. H. (2020). Covid-19 ve hareketsiz yaşam. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 249-259.
11. Çerez, M. H., Yerlisu-Lapa, T., Tercan-Kaas, E., ve Gülşen, D. B. A. (2021). Examination of the relationship between leisure-time management, leisure exercise participation and psychological wellbeing in university students. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 15(1), 1-8.
12. Demirel, M., Kaya, A., Budak, D., Bozoğlu, M. S., ve Er, Y. (2021). Effect of covid-19 pandemic on recreational awareness and quality of Life. Turkish Journal Of Sport And Exercise, 23(2), 197-207.
13. Dinç, N., Güzel, P., ve Özbey, S. (2018). Rekreasyonel fiziksel aktiviteler ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(4), 181-186.
14. Dursun, M., Yarayan, Y. E., Arı, Ç., Ulun, C., ve Adaş, S. K. (2021). COVID-19 in Turkey: Leisure boredom, psychological resilience, physical activity and emotional state. IJERI: International Journal of Educational Research and Innovation, (15), 460-486.
15. Ekinci, N.E., ve Özdilek, C. (2019). Investigation of university students’ awareness of recreational activities. International Online Journal of Educational Sciences, 11(2), 53-66.
16. Eser, E., Lagarli, T., Baydur, H., Akkurt, V., Akkus, H., Arslan, E., Cengiz, E., Çiftçioğlu, G., Işık, H., Karabacak, H., Özkapu, T., Özyıldırım, E., Soybaş, H., ve Vural, O. (2010). EUROHIS (WHOQOL-8. Tr) Türkçe sürümünün Türk toplumundaki psikometrik özellikleri. Türkiye Halk Sağlığı Dergisi, 8(3), 136-152.
17. Fenton, L., White, C., Gallant, K., Hutchinson, S., ve Hamilton-Hinch, B. (2016). Recreation for mental health recovery. Leisure/loisir, 40(3), 345-365.
18. Goodman, W. K., Geiger, A. M., ve Wolf, J. M. (2016). Leisure activities are linked to mental health benefits by providing time structure: comparing employed, unemployed and homemakers. Journal of Epidemiology and Community Health, 71(1), 4–11.
19. Güllü, S., ve Çiftçi, E. G. (2016). Spor merkezlerine üye olan bireylerin yaşam kalitesinin incelenmesi. International Journal of Social Sciences and Education Research, 2(3), 1012-1023.
20. Gürbüz, S., ve Şahin, F. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.
21. Güven, Y., ve Yavuz, E. (2018). Çalışanların rekreasyonel aktivitelere katılım düzeylerinin, mutluluk ve yaşam kalitesi üzerine olan etkisi. Journal of Recreation and Tourism Research, 5(2), 66-78.
22. Hair, J., Black, W. C., Babin, B. J., ve Anderson, R. E. (2010) Multivariate data analysis. New Jersey: Pearson Educational International.
23. Hansen, A. S., Beery, T., Fredman, P., ve Wolf-Watz, D. (2022). Outdoor recreation in Sweden during and after the Covid-19 pandemic–management and policy implications. Journal of Environmental Planning and Management, 1-22.
24. Janssen, I., ve LeBlanc, A.G. (2010). Systematic review of the health benefits of physical activity and fitness in school-aged children and youth. International Journal of Behavioral Nutrition and Physical Activity, 7(40), 1-16.
25. Kalkan, Ç. M., ve Şaşmaz, A. Y. (2021). Covid-19 salgınının kentsel yaşam kalitesi açısından potansiyel etkileri çin örneği. Kent Akademisi, 14(4), 1283-1298.
26. Kaya, E. Ö., Sarıtaş, N., Yıldız, K., ve Kaya, M. (2018). Sedanter olan ve olmayan bireylerin fiziksel aktivite ve yaşam tatmin düzeyleri üzerine araştırma. Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(3), 89-94.
27. Kılıç, S. K., Atasoy, K. L., Gürbüz, B., ve Öncü, E. (2016). Rekreasyonel tatmin ve yaşam doyumu arasındaki ilişkinin incelenmesi. İstanbul Üniversitesi Spor Bilimleri Dergisi, 6(3), 56-70.
28. Kline, R. B. (2011). Principles and practice of structural equation modeling. New York: The Guilford Press.
29. Konan, T. (2019). Rekreatif amaçlı spor yapan bi̇reyleri̇n fi̇zi̇ksel akti̇vi̇te düzeyleri̇ ve yaşam kali̇teleri̇ arasındaki ilişki. Yüksek Lisans Tezi, Manisa Celal Bayar Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Antrenörlük Eğitimi Anabilim Dalı, Manisa.
30. Kutlu, Z., İbiş, S., Pişkin, N. E., Yavuz, G., Aka, H., ve Aktuğ, Z. (2021). COVİD-19 salgın sürecinde üniversite öğrencilerinin fiziksel aktivite düzeyinin yaşam kalitesi üzerine etkisi. Tarih Okulu Dergisi, 14(53), 2957-2972.
31. Özel, Ç. H., ve Can, İ. I. (2021). COVID-19 pandemisi sürecinde boş zaman aktivitelerinin dönüşümü. Turar Turizm ve Araştırma Dergisi, 10(2), 63-98.
32. Radha, R., Mahalakshmi, K., Kumar, V. S., ve Saravanakumar, A. R. (2020). E-Learning during lockdown of Covid-19 pandemic: A global perspective. International Journal of Control and Automation, 13(4), 1088–1099.
33. Rehman, U., Shahnawaz, M. G., Khan, N. H., Kharshiing, K. D., Khursheed, M., Gupta, K., Kashyap, D., ve Uniyal, R. (2021). Depression, anxiety and stress among Indians in times of Covid-19 lockdown. Community Mental Health Journal, 57(1), 42-48.
34. Russell, R.V. (1990). Recreation and quality of life in old age: A causal analysis. Journal of Applied Gerontology, 9(1), 77-90.
35. Silverstein, M., ve Parker, M. G. (2002). Leisure activities and quality of life among the oldest old in Sweden. Research on Aging, 24(5), 528-547.
36. Tabachnick, B.G., ve Fidell. L.S. (2013). Using multivariate statistics pearson. Boston.
37. The Whoqol Group. (1998). The World Health Organization quality of life assessment (WHOQOL): Development and general psychometric properties. Social Science & Medicine, 46(12), 1569–1585.
38. Tural, E. (2020). COVID-19 pandemi dönemi ev karantinasinda fiziksel aktivite düzeyinin yaşam kalitesine etkisi. Van Sağlık Bilimleri Dergisi, 13(COVID-19 Özel Sayı), 10-18.
39. Ülker, Ş. G. (2022). Relationship between COVID-19 anxiety and recreational activity levels in university students during COVID-19 pandemic. Research in Sports Science, 12(1), 1-6.
40. Üstün, Ü. D., ve Üstün, N. A. (2020). Üniversite Öğrencilerinin Rekreasyonel Etkinliklerin Faydaları Hakkındaki Farkındalıklarının İncelenmesi. Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(7-S1), 38–48.
41. Wang, W. C., Kao, C. H., Huan, T. C., ve Wu, C. C. (2011). Free time management contributes to better quality of life: A study of undergraduate students in Taiwan. Journal of Happiness Studies, 12(4), 561-573.
42. Wenham, C., Smith, J., ve Morgan, R. (2020). COVID-19: The gendered impacts of the outbreak. The Lancet, 395(10227), 846–848.
43. Yağız, F.N.S. (2022). Covid-19 pandemi sürecinde kriz liderliği: Sistematik tarama. Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, (47), 388-401.
44. Yasartürk, F., Akyüz, H., ve Gönülates, S. (2019). The investigation of the relationship between university students' levels of life quality and leisure satisfaction. Universal Journal of Educational Research, 7(3), 739-745.
45. Yıldız, S., ve Bektaş, F. (2021). COVID-19 Salgınının Çocukların Boş Zaman Etkinliklerinde Yarattığı Değişimin Ebeveyn Görüşleriyle Değerlendirilmesi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 26(1), 99-122.
46. Yiğiter, K. (2020). Rekreasyon ve psikolojik etkileri. Betül Bayazıt, Ercan Karaçar, Ozan Yılmaz (Ed.), Spor ve Rekreasyon Araştırmaları Kitabı-3.Cilt içinde (ss. 37-42). Konya, Çizgi Kitabevi Yayınları.