Submaksimal Düzeyde Yapılan Egzersizin Covid-19 Geçiren ve Geçirmeyen Sedanter Bireylerin Vital Kapasitelerine Olan Etkisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada, 8 haftalık submaksimal düzeyde yapılan egzersizin covid-19 geçiren ve geçirmeyen bireylerin vital kapasiteleri üzerine etkilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma ön test- son test yarı deneysel model temel alınarak yapılmıştır. Çalışma grubunu yaş ortalamaları 27.5±3.3 olan 13 covid-19 geçirmiş ve 13 covid-19 geçirmemiş 26 erkek, 12 covid-19 geçirmiş ve 12 covid-19 geçirmemiş 24 kadın olmak üzere toplam 50 birey oluşturmaktadır. Kişisel bilgi formu ve Bionet Cadiotouch 3000s spirometre veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Katılımcıların FEV, FVC ve FEV1/FVC (%) solunum parametreleri ön ve son test olacak şekilde iki kez alınmıştır. Ön test sonrası dinlenik kalp atım sayısı ve egzersiz geçmişine bağlı olarak karvonen formül yardımıyla %70-80 yüklenme şiddetinde kardiyo ve ağırlık egzersizi planlanmış ve egzersiz boyunca hedef kalp atım sayısı kontrol edilmiştir. 8 haftalık egzersiz uygulaması sonunda Covid-19 geçiren bireylerin ön test son test değerlerinde anlamlı farklılık bulunduğu tespit edilmiştir. Yine aynı şekilde Covid-19 geçirmeyen bireylerin ön test son test değerlendirmelerinde de anlamlı farklılık bulunmuştur. Covid-19 geçiren bireyler ile geçirmeyen bireyler arasında ön test son test analizleri değerlendirildiğinde anlamlı bir farklılık tespit edilmemiştir.

Anahtar Kelimeler

• covid-19
• egzersiz
• sft
• vital kapasite

Investigation of the Effect of Submaxial Exercise on Vital Capacities of Sedentary Individuals With and Without Covid-19

Öz

The aim of this research to investigate the effect of eight-week submaximal exercise on the vital capacities of individuals with and without covid-19. The research results were evaluated based on the quasi-experimental model pre-test and post-test. The study group consists of a total of 50 individuals with a mean age of 27.5±3.3, 13 of whom have had covid-19 and 13 of whom have not had covid-19, 26 men, 12 of whom have had covid-19 and 12 of who have not had covid-19, 24 women. Personal information form and Bionet Cadiotouch 3000s spirometer have been used as data collection tools. FEV, FVC and FEV1/FVC (%) respiratory parameters of the participants have been taken twice as pre-test and post-test. Depending on the resting heart rate and exercise history after the pre-test, cardio and weight training at 70-80% loading intensity has been planned with the help of the karvonen formula and the target heart rate has been checked throughout the exercise. The results of the eight-week exercise program showed that there was a significant statistical difference in the pre-test post-test values of the individuals who had Covid-19. Similarly, a significant difference was determined in the pre-test and post-test evaluations of individuals who did not receive Covid-19. When the pre-test and post-test analyzes has been evaluated, there was no significant statistical difference between individuals who had Covid-19 and those who did not.

Anahtar Kelimeler

• covid-19
• exercise
• sft

Kaynakça

1. Açıkada, C. (1982). Türk Atletlerinin Fizyolojik Özellikleri. Spor Hekimliği Dergisi, 17, 2, 29-40.
2. Andrews, J. L., Foulkes, L. ve Blakemore, S. J. (2020). Peer influence in adolescence: Public-health implications for COVID-19. Trends in Cognitive Sciences. 24(8), 585-587. https://doi.org/10.1016/j.tics.2020.05.001
3. Angane, E. Y., ve Navare, A. A. (2017). Effects of aerobic exercise on pulmonary function tests in healthy adults. International J Research in Medical Sciences, 4(6), 2059-63.
4. Aslan, R. (2020). Tarihten Günümüze Epidemiler, Pandemiler ve Covid-19. Ayrıntı Dergisi, 8(85).
5. Baltacı, A. K., Ergene N., Divanlı, Y., Uysal, H. ve Gedikoğlu, G. (1990). Çocuklarda Yüzme Egzersizinin Bazı Solunum Parametrelerine Etkisi. Selçuk Üniversitesi Tıp Fak Dergisi, 6, 2 184-189.
6. Bellan, M., Soddu, D., Balbo, P. E., Baricich, A., Zeppegno, P., Avanzi, G. C., ... ve Pirisi, M. (2021). Respiratory and psychophysical sequelae among patients with COVID-19 four months after hospital discharge. JAMA network open, 4(1), e2036142-e2036142.
7. Cai H, Chen Y, Chen Z, (2020). Handbook of COVID-19 prevention and treatment. 1st ed. Liang T, editor. China: The First Affiliated Hospital, Zhejiang University School of Medicine. p. 1-84
8. Çağlar, H. A., Gökmen, A., Hazır, M., ve Kuşcu, Ö. (1997). Erkek futbolcularda aerobik ve anaerobik güç ile hemoglobin, vücut yağ oranı ve vital kapasite arasındaki ilişki. Futbol Bilim ve Teknoloji Dergisi, 4, 30-32.

9. Çakır, T., Filiz, M. B., Otağ, B., ve Toraman, N. F. (2017). McArdle tanılı iki hastada düşük şiddette, kısa süreli aerobik egzersizin fonksiyonel kapasite ve yaşam kalitesine etkisi. Turkish Journal of Physical Medicine & Rehabilitation/Turkiye Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Dergisi, 63(1).
10. Çapık C., (2014). İstatistiksel Güç Analizi ve Hemşirelik Araştırmalarında Kullanımı: Temel Bilgiler. Anadolu Hemşirelik ve Sağlık Bilimleri Dergisi, 17:4.ss:268-274.
11. Hojati, Z., Kumar, R., ve Soltani, H. (2013). The effect of interval aerobic exercise on forced vital capacity in non-active female students. Advances in Environmental Biology, 278-283.
12. Komici, K., Bianco, A., Perrotta, F., Dello Iacono, A., Bencivenga, L., D’Agnano, V., ... ve Guerra, G. (2021). Clinical characteristics, exercise capacity and pulmonary function in post-COVID-19 competitive athletes. Journal of Clinical Medicine, 10(14), 3053.
13. Liu, K., Zhang, W., Yang, Y., Zhang, J., Li, Y., ve Chen, Y. (2020). Respiratory rehabilitation in elderly patients with COVID-19: A randomized controlled study. Complementary therapies in clinical practice, 39, 101166.
14. Mahotra, N. B., Amatya, T. M., Rana, B. S., ve Banstola, D. (2016). Effects of exercise on pulmonary function tests: a comparative study between athletes and non-athletes in Nepalese settings. Journal of Chitwan Medical College, 6(1), 21-23.
15. McClaran, S. R., Harms, C. A., Pegelow, D. F., ve Dempsey, J. A. (1998). Smaller lungs in women affect exercise hyperpnea. Journal of Applied Physiology, 84(6), 1872-1881.
16. Papa, S. M., Brundin, P., Fung, V. S., Kang, U. J., Burn, D. J., Colosimo, C., ... ve MDS‐Scientific Issues Committee. (2020). Impact of the COVID‐19 pandemic on Parkinson's disease and movement disorders. Movement disorders clinical practice, 7(4), 357.
17. Rinaldo, R. F., Mondoni, M., Parazzini, E. M., Pitari, F., Brambilla, E., Luraschi, S., ... ve Centanni, S. (2021). Deconditioning as main mechanism of impaired exercise response in COVID-19 survivors. European Respiratory Journal, 58(2).
18. Sarsan, A., Alkan, H., Başer, S., Yıldız, N., Özgen, M., ve Ardıç, F. (2013). Obez Kadınlarda Aerobik Egzersiz Programının Solunum Fonksiyonları ve Kardiyorespiratuar Kapasite Üzerine Etkisi. Turkish Journal of Physical Medicine & Rehabilitation/Turkiye Fiziksel Tip ve Rehabilitasyon Dergisi, 59(2).
19. Taşgın, E., ve Dönmez, N. (2009). 10-16 yaş grubu çocuklara uygulanan egzersiz programının solunum parametreleri üzerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 11(2), 13-16.
20. Ulubay, G., Dilektaşlı, A. G., Börekçi, Ş., Yıldız, Ö., Kıyan, E., Gemicioğlu, B., ve Saryal, S. (2019). Turkish thoracic society consensus report/ Interpretation of spirometry: Türk toraks derneği spirometri değerlendirme uzlaşı raporu. Turkish Thoracic Journal, 20(1), 69.
21. Vural, Ö. (2010). Masa başı çalışanlarda fiziksel aktivite düzeyi ve yaşam kalitesi ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi, Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Ana Bilim Dalı, Ankara.