Eskrim Sporcularının Öz Yeterlilik Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Öz yeterlik, spor ortamında yaşanan olumlu ve olumsuz durumların spor performansına etkisi nedeniyle incelenmesi gereken önemli bir faktördür. Sporda öz-yeterlik, sporcuların başarısını ve performansını etkileyen bir faktördür. Bu çalışmanın amacı, 8-16 yaş arasındaki eskrimcilerin öz-yeterlik düzeylerini yaş, cinsiyet, spor yaşı, milli takımda olma ve gelir düzeyi gibi değişkenler açısından incelemektir. Araştırmaya 79 kadın, 73 erkek olmak üzere toplam 152 eskrimci gönüllü olarak katılmıştır. Veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanmış Kişisel Bilgi Formu ve Koçak (2020) tarafından geliştirilen “Sporcu Öz-Yeterlik Ölçeği (SÖYÖ)” kullanılarak toplanmıştır. İstatistiksel analizler SPSS 22 programında yapılmış ve tüm analizlerde anlamlılık düzeyi p<.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonuçlarına göre sporcuların öz-yeterlik düzeylerinin cinsiyet, yaş grubu, milli takımda olma, spor yaşı ve gelir düzeyine göre anlamlı düzeyde farklılaştığı bulunmuştur. Sonuç olarak, eskrimcilerin sporcu öz-yeterlik düzeylerinin yaş ve spor tecrübesi arttıkça arttığı söylenebilir.

Anahtar Kelimeler

• Eskrim
• Eskrim sporcusu
• Öz-yeterlik
• Spor performansı

Analysis of Self-Efficacy Levels of Fencers

Abstract

Self-efficacy is an important factor that should be examined due to the effects of positive and negative situations experienced in the sport environment on sport performance. Self-efficacy in sport is a factor that affects success and performance of athletes. The aim of this study is to examine self-efficacy levels of fencers between the ages of 8 and 16 in terms of variables such as age, gender, sport age, being in the national team and level of income. A total of 152 fencers, 79 females and 73 males, participated voluntarily in the study. The data were collected by using personal information form prepared by the researchers and “Athlete Self-Efficacy Scale (ASES)” developed by Koçak (2020). Statistical analyses were conducted in SPSS 22 software and significance level was accepted as p<.05 in all analyses. According to the results of the study, it was found that self-efficacy levels of athletes differed significantly in terms of gender, age group, being in the national team, sport age and level of income. As a conclusion, it can be said according to the results of the study that athlete self-efficacy levels of fencers increase with the increase in age and sports experience.

Keywords

• Fencing
• Fencer
• Self-efficacy
• Sport performance

Kaynakça

1. Akpinar, S., Sainburg, R. L., Kirazci, S., & Przybyla, A. (2015). Motor asymmetry in elite fencers. J Mot Behav., 47, 302–311.
2. Asan, S. (2023). Farklı branşlarda aktif olan sporcuların sporcu öz yeterlik düzeylerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Spor ve Bilim Dergisi, 1(1), 55-63.
3. Bacanlı, H. (2011). Eğitim psikolojisi. Pegem Akademi, Ankara.
4. Bandura, A. (1982). Self-efficacy mechanism in human agency. American Psychologist, 37, 122-147.
5. Bandura, A. (1986). Social foundation of thought and action: A social cognitive theory. Englewood Cliffs, NJ: Prentice-Hall.
6. Bandura, A. (1997). Self-efficacy: The exercise of control. New York: W.H.Freeman.
7. Bandura, A. (2012). On the functional properties of perceived self-efficacy revisited. J Management, 38(1), 9-44. Beauchamp, M. R., Bray, S. R., & Albinos, J. G. (2002). Recompletion imagery, self-efficacy, and performance in collegiate golfers. Journal of Sports Sciences, 20, 697-699.
8. Çakıroğlu, T. (2021). The role of athletic self-efficacy and athletic perfectionism in predicting athletic performance of Gazi University student athletes. Journal of Educational Issues, 7(2), 300-309.

9. Çetinoğlu, G. (2016). Bursa birinci amatör ligindeki futbolcuların özyeterlik ve saldırganlık düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
10. Doğaner, S., Görmüş, M., & Kılıç, M.Ö. (2020). Investigation of the relationship between athletes identity and general self-efficacy in terms of different variables. Uluslararası Sosyal Araştırmalar Dergisi, 13(69), 1465-1480.
11. Ertoğan, C. (2017). Sakatlık geçirmiş sporcuların stresle başa çıkabilme, özyeterlik inancı ve sportif kendine güven durumlarının değerlendirilmesi. Yüksek Lisans Tezi. Anadolu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir. https://www.eskrim.org.tr/turkiye-de-eskrim-33.html
12. Feltz, D. L., & Weiss, M. R. (1982). Developing self-efficacy through sport. Journal of Physical Education, Recreation, and Dance, 53, 24-26.
13. Feltz, D. L. & Lirgg, C. D. (2001). Self-efficacy beliefs of athletes, teams, and coaches. In R. N. Singer, H. A. Hausenblas, & C. Janelle (Eds.), Handbook of Sport Psychology, 2nd ed. (pp. 340-361). New York: John Wiley & Sons
14. Gilson, T. A., Cisco Reyes, G.F, & Curnock, L. E. (2012). An examination of athletes' self-efficacy and strength training effort during an entire off-season. Journal of Strength and Conditioning Research, 26(2), 443-451
15. Hardy, L., Woodman, T., & Carrington, S. (2004). Is self-confidence a bias factor in higher-order catastrophe models? An exploratory analysis. Journal of Sport & Exercise Psychology, 26(3),359-368.
16. Ilıkkan, D. (2021). Eskrim sporu yapan lise ve üniversite öğrencilerinin sosyal yapı özelliklerinin kolektif yeterlik ve hedef yönelimine etkisi. Yüksek Lisans Tezi. Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Necmettin Erbakan Üniversitesi.
17. Kalkan, N., ve Zekioğlu, A. (2017). Eskrim sporcularının performansını etkileyen psikolojik faktörlerin değerlendirilmesi: Nitel çalışma. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 1(1), 29-42.
18. Karasar, N. (2014). Bilimsel araştırma yöntemi. (26.baskı). Nobel Yayınevi, Ankara.
19. Koçak, Ç. V. (2020). Athlete self efficacy scale: development and psychometric properties. Baltic Journal of Health and Physical Activity, 41-54.
20. Martin, J. J., & Gill, D. L. (1995). The relationships of competitive orientations and self efficacy to goal importance, thoughts, and performance in high school distance runners. Journal of Applied Sport Psychology, 7, 50-62.
21. Myers, N. D., Feltz, D. L., Chase, M. A., Recsase, M. D., & Hancocs, G. R. (2008). The coaching effcacy scale II-High school teams. Educ Psychol Measur., 68(6).
22. Özkan, G. (2019). Üniversite öğrencisi kadın futbolcuların toplumsal cinsiyet algıları ile sporcu öz yeterlilik algıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Aydın.
23. Park, K. J., & Brian Byung, S. (2017). Injuries in elite Korean fencers: an epidemiological study. Br J Sports Med., 51(4), 220-225.
24. Roi, G. S., & Bianchedi, D. (2008). The science of fencing. Sports Medicine, 38(6), 465-481.
25. Saeed, M. R., & Pandy, S. (2015). A comparative study of self efficacy between contact game and non-contact game players. International Journal of Science and Research (IJSR), 4(7).
26. Sakarya, Ö. (2013). Ergenlerin ruhsal belirtileri ile duygusal özyeterlik düzeylerinin incelenmesi. Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
27. Sivrikaya, M. H. (2021). The role of self-efficacy on performance of sports skills of football players. Journal of Education and Training Studies, 6(12).
28. Şimşek, S. (2022). Üst düzey voleybolcularda öz yeterlik, psikolojik iyi oluş, tükenmişlik ve başarı ilişkisi. Yüksek Lisans Tezi. Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aksaray Üniversitesi.
29. Şirin, T., Eratlı-Şirin, Y., & Aydın, Ö. (2022). Investigation effects of self-efficacy levels of athletes students on academic achievement by logistic regression. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(1), 64-77.
30. Tarragó, R., Bottoms, L., & Iglesias, X. (2020-3). Temporal demands of elite fencing. PLoS One, 18(6).
31. Thompson, K., Chang, G., Alaia, M., Jazrawi, L., & Gonzalez-Lomas, G. (2022). Lower extremity injuries in U.S. national fencing team members and U.S. fencing Olympians. Phys Sportsmed, 50(3), 212-217.
32. Toros, T. ve Duvan, A. (2011). Eskrimcilerde algılanan antrenörlük davranışı, kolektif yeterlik ve hedef yönelimleri arasındaki ilişki. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(1) , 33-41.
33. Turner, A., James, N, Dimitriou, L., Greenhalgh, A., Moody, J., Fulcher, D., Mias, E., & Kilduff, L. (2014). Determinants of olympic fencing performance and implications for strength and conditioning training. J Strength Cond Res., 28(10), 3001-11.
34. Watanabe, K., Yoshimura, A., Holobar, A., Yamashita, D., Kunugi, S., & Hirono, T. (2022). Neuromuscular characteristics of front and back legs in junior fencers. Exp Brain Res., 240(7-8):2085-2096.
35. Yıldız, A. B. (2022). Sporcularda zihinsel dayanıklılık ve öz yeterlik. Baki Yılmaz (Ed.) Ankara: Gazi.