Üstün Zekalı Ortaöğretim Öğrencilerinin Rekreasyonel Farkındalık Düzeylerinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmanın amacı, üstün zekalı ortaöğretim öğrencilerinin rekreasyonel farkındalık düzeylerinin incelenmesidir. Bu amaçla araştırmaya bilim ve sanat merkezinde eğitim ve öğretim 42 kız (%54,5) ve 35 erkek (45,5) öğrenci olmak üzere toplam 77 öğrenci gönüllü olarak katılım göstermiştir. Örneklem grubu, olasılıksız olan örnekleme yöntemlerinden kolayda örnekleme yöntemi ile seçilmiştir. Verilerin toplanmasında Ekinci ve Özdilek (2019) tarafından geliştirilmiş olan Rekreasyon Farkındalık ölçeği ve 7 soruluk demografik bilgi formu kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Verilerin normal dağılım koşullarına uygunlukları Kolmogorov-Smirnov Testi ile analiz edilmiştir. Veriler normal dağılım göstermediği için parametrik olmayan testlerle analizler yapılmıştır. Tanımlayıcı istatiksel hesaplamalar (frekans, yüzde, ortalama, standart sapma) yapıldıktan sonra, bağımsız değişkenlerde karşılaştırma yapılırken iki parametre olanlarda Mann Whitney U, üç ve daha fazla parametre olanlarda Kruskal Wallis H testi uygulanmıştır. Anlamlılık düzeyi 0,05 olarak kabul edilmiştir. Boş zamanlarını verimli değerlendirme değişkeninde boş zamanlarını verimli bir biçimde değerlendirdiğini düşünen öğrenciler lehine bütün alt boyutlarda ve ölçek bütününe; okul süresi dışı sorumluluklar için ayrılan günlük süre değişkeninde sosyal başarı alt boyutu ile ölçek bütününe daha fazla süre ayıranlar lehine istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur (p<0,05). Diğer değişkenlere göre istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamaktadır. Anlamlı farklılık tespit edilen değişkenlerin üstün zekalı ortaöğretim öğrencilerinin rekreasyon farkındalık düzeylerinde etkili olduğu sonucuna ulaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• Rekreasyon
• Farkındalık
• Ortaöğretim
• Öğrenci
• Üstün Zeka

Investigation of Recreational Awareness Levels of Gifted Secondary School Students

Abstract

The aim of this study is to examine the recreational awareness levels of gifted secondary school students. For this purpose, a total of 77 students, 42 girls (54.5%) and 35 boys (45.5%), who were educated and trained at the science and art center, voluntarily participated in the study. The sample group was selected by convenience sampling method from non-probability sampling methods. The Recreation Awareness scale developed by Ekinci and Özdilek (2019) and a 7-question demographic information form were used to collect the data. The data were analyzed using SPSS 25.0 package program. Whether the data were suitable for normal distribution was analyzed by means of the Kolmogorov-Smirnov Test. Since the data did not show normal distribution, nonparametric tests were used to analyze the data. After descriptive statistical calculations (frequency, percentage, mean, standard deviation) were made, Mann Whitney U test was applied for two parameters and Kruskal Wallis H test was applied for three or more parameters when comparing independent variables. The significance level was accepted as 0.05. A statistically significant difference was found in all sub-dimensions and the scale as a whole in favor of the students who thought that they used their free time efficiently in the variable of efficient use of free time; in the variable of daily time allocated for responsibilities outside of school time, a statistically significant difference was found in favor of those who allocated more time to the social achievement sub-dimension and the scale as a whole (p<0.05). There is no significant difference according to other variables. It was concluded that the variables with significant differences were effective in the recreation awareness levels of gifted secondary school students.

Keywords

• Awareness
• Giftedness
• Recreation
• Secondary School
• Student

Kaynakça

1. Altunışık, R., Coşkun, R., Bayraktaroğlu, S., ve Yıldırım, E. (2012). Sosyal bilimlerde araştırma yöntemleri SPSS uygulamalı (7. Baskı), Sakarya: Sakarya Kitapevi.
2. Amusa, L. O., Toriola, A. L., Onyewadume, I. U., ve Dhaliwal, H. S. (2008). Perceived barriers to sport and recreation participation in Botswana. African Journal for Physical Health Education, Recreation and Dance, 14(2), 115-129.
3. Barnett, L. A. (2005). Measuring the ABCs of leisure experience: Awareness, boredom, challenge, distress. Leisure Sciences, 27(2), 131-155.
4. Bebek, S., ve Çakmak Yıldızhan, Y. (2022). Researching of The Relationship Between Women’s Body Attitudes, Recreational Awareness Levels of Women. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(Özel Sayı 1), 636-652.
5. Bülbül, A., Olcucu, B., ve Akyol, G. (2021). Spor elemanlarının rekreasyon fayda farkındalığı ile bedenlerini beğenme düzeyleri arasındaki ilişki. Karadeniz Uluslararası Bilimsel Dergi, 1(50), 110-123.
6. Cöhce, B., Duygun, S., Öztürk, E. N., ve Kırşanlıoğlu, A. E. (2022). Lise öğrencilerinin rekreasyonel farkındalık düzeylerinin incelenmesi. Anatolia Social Research Journal, 1(1), 52-62.
7. Demirel, M., Kaya, A., Budak, D., Bozoğlu, M. S., ve Er, Y. (2021). Effect of Covid-19 pandemic on recreational awareness and quality of life. Turkish Journal of Sport and Exercise, 23(2), 197-207.
8. Durhan, T. A., Kayhalak, F., ve Kurtipek, S. (2022). Rekreasyon farkındalığının rekreasyonel satın alma tarzları üzerine etkisi. Uluslararası Güncel Eğitim Araştırmaları Dergisi, 8(2), 460-477.

9. Dustin, D. L., ve Goodale, T. (1997). The social cost of individual benefits. Parks and Recreation, 31(7), 20-21.
10. Ekinci, N. E. ve Özdilek Ç. (2019), Investigation of university students’ awareness of recreational activities. International Online Journal of Educational Sciences, 11(2), 53-66.
11. Esentaş, M., Güzel, P., ve Vural, M. (2018). Popüler kültürde rekreatif bir etkinlik olarak dijital sporlar. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(1), 71-79.
12. Gagné, F. (2004). Transforming gifts into talents: The DMGT as a developmental theory. High Ability Studies, 15, 119–147.
13. Han, J. S. (2008). The relationship between young adult's leisure awareness and their depression relief leisure behaviour. Korean Family Resource Management Association, 12(4), 35-46.
14. Hess, J. D., ve Bacigalupo, A. C. (2011). Enhancing decisions and decision‐making processes through the application of emotional intelligence skills. Management decision, 49(5), 710-721.
15. Jarosewich, T., Pfeiffer, S. I., ve Morris, J. (2002). Identifying gifted students using teacher rating scales: A review of existing instruments. Journal of Psychoeducational assessment, 20(4), 322-336.
16. Kılıç, M., ve Şener, G. (2012). Üniversite öğrencilerinin rekreasyon etkinliklerine katılımlarındaki sosyolojik etkenler ve yapısal kısıtlamalar. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (3), 220-227.
17. Kiper, T., ve Öztürk, A. G. (2011). Kent ormanlarının rekreasyonel kullanımı ve yerel halkın farkındalığı: Edirne Kent (İzzet Arseven) Ormanı örneği. Tekirdağ Ziraat Fakültesi Dergisi, 8(2), 105-117.
18. Lee, S. Y. (2015). Civic education as a means of talent dissemination for gifted students. Asia Pacific Education Review, 16, 307-316.
19. Phaneuf, D. J., ve Smith, V. K. (2005). Recreation demand models. Handbook of environmental economics, 2, 671-761.
20. Risemberg, R., ve Zimmerman, B. J. (1992). Self‐regulated learning in gifted students. Roeper review, 15(2), 98-101.
21. Robinson, A., ve Clinkenbeard, P. R. (1998). Giftedness: An exceptionality examined. Annual Review of Psychology, 49(1), 117-139.
22. Robinson, D. W. (1992). A descriptive model of enduring risk recreation involvement. Journal of Leisure Research, 24(1), 52-63.
23. Robinson, N. M., Zigler, E., ve Gallagher, J. J. (2000). Two tails of the normal curve: Similarities and differences in the study of mental retardation and giftedness. American Psychologist, 55(12), 1413.
24. Satılmış, S. E, Ekinci, N. E., ve Güler, Y. (2022). Pandemi sürecinde bireylerin rekreasyon farkındalık düzeyleri ile yaşam kalitesi arasındaki ilişki. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 5(4), 769-784.
25. Sowell, E. J., Zeigler, A. J., Bergwall, L., ve Cartwright, R. M. (1990). Identification and description of mathematically gifted students: A review of empirical research. Gifted Child Quarterly, 34(4), 147-154.
26. Tzuriel, D., Bengio, E., ve Kashy-Rosenbaum, G. (2011). Cognitive modifiability, emotional–motivational factors, and behavioral characteristics among gifted versus nongifted children. Journal of Cognitive Education and Psychology, 10(3), 253-279.
27. Üstün, Ü. D., ve Üstün, N. A. (2020). Üniversite öğrencilerinin rekreasyonel etkinliklerin faydaları hakkındaki farkındalıklarının incelenmesi. Sportif Bakış: Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 7(1), 38-48.
28. Welch, J. (1987). The individual needs of gifted children. Support for learning, 2(4), 19-26.
29. Wood, V., ve Laycraft, K. (2020). How can we better understand, identify, and support highly gifted and profoundly gifted students? A literature review of the psychological development of highly-profoundly gifted individuals and overexcitabilities. Annals of Cognitive Science, 4(1).
30. Worrell, F. C., Subotnik, R. F., Olszewski-Kubilius, P., ve Dixson, D. D. (2019). Gifted students. Annual review of psychology, 70, 551-576.
31. Yağmur, Y., ve İçigen, E. T. (2016). Üniversite öğrencilerinin sosyalleşme süreci ve rekreasyon faaliyetlerinin incelenmesi üzerine bir çalışma. Anatolia: Turizm Araştırmaları Dergisi, 27(2), 227-242.
32. Yılmaz, A., Ince, G., Akaydın, Ş., ve Koç, S. (2022). A study on the attitudes and awareness of gifted and typically developing children toward sports. Journal of Gifted Education and Creativity, 9(4), 339-349.
33. Yılmaz, S., Kurtipek, S., ve Güngör, N. B. (2022). Spor yöneticisi adaylarının boş zaman yönetimlerinin başarı yönelimleri üzerine etkisinin incelenmesi. Journal of Human Sciences, 19(2), 208-220.
34. Tolukan, E., ve Yılmaz, B. (2016). Özel yetenekle ilgili bölümlerde okuyan öğrencilerin rekreasyonel aktivitelere katılımlarına engel olabilecek unsurların belirlenmesi. International Journal of Sport Culture and Science, 2(Special Issue 1), 525-539.