Takım Sporcularının Mental İyi Oluş Düzeyleri İle Şiddet Eğilimleri Arasındaki İlişki

Öz

Bu araştırmanın amacı takım sporcularının mental iyi oluş düzeyleri ile şiddet eğilimleri arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Araştırmanın örneklem grubunu 2022-2023 sezonlarında basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen, 558 müsabık sporcu oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak “Kişisel Bilgi Formu”, “ Warwick-Edinburg Mental İyi Oluş Ölçeği (WEMİOÖ)” ve “ Takım Sporlarında Şiddet Eğilimi Ölçeği (TSŞEÖ)” kullanılmıştır. Ölçekten elde edilen puanlar için ikili karşılaştırmalarda; Mann Whitney U testi, çoklu karşılaştırmalarda; Kruskal Wallis H testi, TSŞEÖ’nün alt boyutları ile WEMİOÖ’nün arasındaki ilişki ise Pearson korelasyon testi ile analiz edilmiştir. Araştırma grubunun “WEMİOÖ” ve “TSŞEÖ” alt boyut puan ortalamalarında cinsiyet, yaş, spor yaşı, spor dalı, aylık gelir değişkenlerinde istatistiksel olarak anlamlı farklılıklar bulunmuştur (p<0,05). Diğer taraftan sporcuların “WEMİOÖ” ile “TSŞEÖ” alt boyutlarından fiziksel, sözel ve duygusal şiddet arasında negatif yönlü ilişki tespit edilmiştir (p<0,05). Sonuç olarak; sporcuların mental iyi oluş düzeyleri yükseldikçe şiddet eğilimlerinin düştüğü ortaya koyulmuştur.

Anahtar Kelimeler

• Takım sporları
• Mental iyi oluş
• Şiddet eğilimi.

The Relationship Between Mental Well-Being Levels and Violence Tendencies of Team Athletes

Öz

The aim of this research was to investigate the relationship between team athletes' mental well-being levels and violence tendencies. The sample of the research consisted of randomly selected 558 competitive athletes in the 2022-2023 seasons. In the study, the 'Personal Information Form', 'Warwick-Edinburgh Mental Well-Being Scale (WEMWBS)', and 'Tendency of Violence in Team Sports Athletes (TVTSA)' were used as data collection tools. In analyzing the scores obtained from the scales, the Mann-Whitney U test was used for pairwise comparisons and the Kruskal Wallis H test was used for multiple comparisons. The relationship between the sub-dimensions of TVTSA and WEMWBS was analyzed with the Pearson correlation test. Statistically significant differences were found in the research group's "WEMWBS" and "TVTSA" sub-dimension mean scores in the variables of gender, age, sports age, sports branch, and monthly income (p<0.05). Additionally, a significant negative relationship was detected between the athletes' " WEMWBS " and " TVTSA " sub-dimensions of physical, verbal, and emotional violence (p<0.05). In conclusion, it was determined that the athletes' violence tendencies decreased as their mental well-being levels increased.

Anahtar Kelimeler

• Team sports
• Mental well-being
• Violence tendency

Kaynakça

1. Acar, K., Mor H., Karakaş., F., Yilmaz, A. K., Arslanoglu, C.,s ve Mor A. (2022). Prosocial ve antisocial behaviors in Turkish female ve male football players. Journal of Men's Health, 18(2), 1-7. https://doi.org/10.31083/jomh.2021.062
2. Acar, K., Mor, H., Karakaş, F., Baynaz, K., ve Mor, A. (2023). Takım ve bireysel sporcuların empatik eğilimleri ile prososyal-antisosyal davranışları arasındaki ilişki. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 28(2), 150-159. https://doi.org/10.53434/gbesbd.1211102
3. Aslan, M., ve Uğraş, S. (2021). Rendency of violence in team sports athletes: a scale development study. SPORMETRE Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 19(2), 156-167. https://doi.org/10.33689/spormetre.811987
4. Bedir, D. (2023). Sporcularda bilişsel kontrol ve bilişsel esneklik becerilerinin mental iyi oluş üzerine etkisinin incelenmesi. Research in Sport Education ve Sciences, 25(1), 26-29. https://doi.org/10.5152/JPESS.2023.22063
5. Bilge, F. (2006 Mayıs 15-16). Ergenlerin öfkeyle baş etmelerine nasıl yardımcı olabiliriz? Çocuk ve Ergene Yönelik Şiddetin Önlenmesi Sempozyumu. 15-16 Mayıs. Ankara, Türkiye
6. Biricik, Y. S. (2023). Türkiye olimpiyat hazırlık merkezi (tohm) sporcularının tükenmişlik düzeyleri ile psikolojik iyi oluşları arasındaki ilişkide dayanıklılığın aracılık etkisi, The Online Journal of Recreation ve Sports (TOJRAS), 12(2), 70-84. https://doi.org/10.22282/tojras.1261258
7. Budak, S. (2003). Psikoloji sözlüğü. Bilim ve Sanat Yayınları, Ankara
8. Camadan, F., ve Yazıcı, H. (2017). Üniversite öğrencilerinde gözlenen saldırganlık eğilimlerinin çeşitli değişkenler açısından incelenmesi. Yükseköğretim ve Bilim Dergisi, (2), 225-234.

9. Codonhato, R., Vissoci, J. R. N., Nascimento Junior, J. R. A. D., Mizoguchi, M. V., ve Fiorese, L. (2018). Impact of resilience on stress ve recovery in athletes. Revista Brasileira de Medicina do Esporte, 24, 352-356.
10. Dam, S., Tengeler, A., Wiesmann, M., Belzer, C., Franke, B., Kozicz, T., Arias-Vasques, A., ve Kiliaan, A. J. (2019). P.2.24 Brain ve behavioural changes in mice colonized with human ADHD gut microbiota. European Neuropsychopharmacology, 29(10), 671-672.
11. Duda, J. L., Olson, L. K., ve Templin, T. J. (1991). The relationship of task ve ego orientation to sportsmanship attitudes ve the perceived legitimacy of injurious acts. Research Quarterly for Exercise and Sport, 62(1), 79-87.
12. Eime, R. M., Young, J. A., Harvey, J. T., Charity, M. J., ve Payne, W. R. (2013). A systematic review of the psychological ve social benefits of participation in sport for children ve adolescents: Informing development of a conceptual model of health through sport. International Journal of Behavioral Nutrition ve Physical Activity, 10(1), 98–118. doi:10.1186/1479-5868-10-98
13. Eisenberg, N., ve Fabes, R. A. (1998). Prosocial development. Hvebook of child psychology. Wiley ve Sons: New York:
14. Florea, M. (2013). Media violence ve the cathartic effect. Procedia-social ve Behavioral Sciences, 92, 349- 353. doi: 10.1016/j.sbspro.2013.08.683
15. Gill, D. L. (1992). Gender ve sport behavior. Advances in sport psychology. Human Kinetics Publishers.
16. Görener, A., Öztürk, A., ve Yılmaz, O. (2017). Kocaeli üniversitesi spor bilimleri fakültesi öğrencilerinin mental (psikolojik) iyi olma düzeylerinin mutluluk düzeylerine etkisi. Spor ve Eğitim Bilimleri Dergisi, 1, 44-45.
17. Karasar, N. (2009). Bilimsel araştırma yönetimi. Nobel Yayıncılık, Ankara.
18. Keldal, G. (2015). Warwick-edinburgh mental iyi oluş ölçeği’nin türkçe formu: geçerlik ve güvenirlik çalışması. The Journal of Happiness & Well-Being, 3(1), 103-115.Keyes, C. L. (2002). The mental health continuum: From languishing to flourishing in life. Journal of Health ve Social Behavior, 43(2), 207–222.
19. Keyes, C. L. (2002). The mental health continuum: From languishing to flourishing in life. Journal of Health ve Social Behavior, 43(2), 207–222.
20. Keyes, C. L., Dhingra, S. S., ve Simoes, E. J. (2010). Change in level of positive mental health as a predictor of future risk of mental illness. American Journal of Public Health, 100(12), 2366–2371.
21. Khairi, A., Assadi, H., Farahani, A., ve Goodarzi, M. (2012). The effect of type of sport, gender, personality ve goal orientation on sport ethics of student athletes. World Journal of Sport Sciences, 6(4), 372-381. doi:10.5829/idosi.wjss.2012.6.4.1151
22. Küçük, H., & Durmusoglu, M. V. (2022). Examining the organizational commitment of the trainers of the ministry of youth ve sports. Journal of Educational Issues, 8(1), 448-458. Doi: 10.5296/jei.v8i1.19769
23. Lubans, D., Richards, J., Hillman, C., Faulkner, G., Beauchamp, M., Nilsson, M., et al. (2016). Physical activity for cognitive ve mental health in youth: A systematic review of mechanisms. Pediatrics 138(3), e20161642.
24. Ryff, C. D. ve Keyes, C. L. M. (1995). The Structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality ve Social Psychology, 69(4), 719-727
25. Tavşancıl, E. (2014). Tutumların ölçülmesi ve SPSS ile veri analizi. Nobel Yayın Dağıtım, Ankara.
26. Tekkurşun Demir, G., Namlı, S., Hazar, Z., Türkeli, A., ve Cicioğlu, İ. (2018). Bireysel ve takım sporcularının karar verme stilleri ve mental iyi oluş düzeyleri. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(1),176-191
27. Tennant, R., Hiller, L., Fishwick, R., Platt, S., Joseph, S., Weich, S., Parkinson, J., Secker, J. ve Stewart-Brown, S. (2007). The Warwick-Edinburgh mental well-being scale (WEMWBS): Development ve UK validation. Health ve Quality of Life Outcomes, 5(1), 50-63.
28. Valkenborghs, S. R., Noetel, M., Hillman, C. H., Nilsson, M., Smith, J. J., Ortega, F. B, et al. (2019): The impact of physical activity on brain structure ve function in youth: A systematic review. Pediatrics 144(4), e20184032
29. Vella, S. A., Cliff, D. P., Magee, C. A., ve Okely, A. D. (2015). Associations between sports participation ve psychological difficulties during childhood: A two-year follow up. Journal of Science ve Medicine in Sport, 18(3), 304–309. doi:10.1016/j.jsams.2014.05.006
30. World Health Organisation. (2004). Promoting Mental Health; Concepts Emerging Evidence ve Practice (Summary report). Geneva.
31. Yıldız, E., ve Erci, B. (2011). Anne baba tutumları ile adölesan saldırganlığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Düzce Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 1(3), 6-11.