Zeybek ve Kafkas Dansçılarının Fiziksel Uygunluk Parametrelerinin İncelenmesi

Öz

Coğrafi, sosyolojik ve kültürel etkiler dikkate alındığında, farklı bölgelerde yaşatılmakta olan geleneksel dans motifleri bir hayli dikkat çekmektedir. Bu açıdan bakıldığında Türk halk oyunlarında hem bireysel hem de toplu olarak oynanan, ritmik bakımdan yavaş ve hızlı danslar mevcuttur. Hareketlilik, çabukluk ve dayanıklılık gibi kondisyon öğelerinin ön planda olduğu Kafkas türü dans icracıları ile ritmik açıdan daha yavaş icra edilen Zeybek türü dans icracılarının fiziksel uygunluk parametrelerinin ortaya çıkarılması ve iki farklı türlerde dans edenler arasındaki farkın incelenmesi bu çalışmanın konusunu ve amacını oluşturmaktadır. Araştırmanın evreni, Türkiye’nin farklı illerinde 2022-2023 eğitim-öğretim yılında eğitim faaliyetine devam eden dernek, kurum ve kuruluşlarında lisanslı sporcu olan ve halk oyunları (Kafkas, Zeybek) çalışmalarına katılan dansçılardır. Araştırmanın örneklemi yaş ve fiziksel yapıları bakımından benzer düzeyde olan, Kütahya Dans Akademi Gençlik Spor Kulübünde (n=8), Burdur Gençlik Spor kulübünde dans eden (n=14) zeybek dansçısı ile Kuşadası Folklor Araştırma Gençlik ve Spor Kulübünde (KUFAD) dans eden (n=24) Kafkas dansçısından oluşmaktadır. Bu doğrultuda örneklem, çalışmaya gönüllü katılmak isteyen 27 kadın ve 19 erkek (n=46) dansçıdan oluşmaktadır. Araştırmada, Boy Uzunluğu, Vücut Ağırlığı, Dikey Sıçrama Testi, Durarak Uzun Atlama Testi, Otur-Eriş Testi, Mekik Testi, Şınav Testi, 20 Metre Sürat testleri uygulanarak dansçıların icra ettikleri dans türüne göre fiziksel uygunluk düzeylerinin ne derece uygun olduğu sorularına cevap aranmıştır. Çalışmanın sonucuna göre, Zeybek ve Kafkas dansçılarının fiziksel uygunluk parametreleri karşılaştırıldıklarında her iki grup dansçılarının fiziksel özellikleri bakımından yaş, boy, vücut ağırlığı ve BKI değerleri arasında fark olmadığı, dikey sıçrama (p<,05), durarak uzun atlama (p<,05), 20 mt. Sürat koşusu (p<,05), mekik (p<,05), şınav (p<,05) ve otur-eriş (esneklik) (p<,05) değerlerinin Kafkas dansçıları lehine pozitif yönde anlamlı olduğu tespit edilmiştir.

Anahtar Kelimeler

• Zeybek
• Kafkas
• Halk Oyunları
• Fiziksel Uygunluk

Zeybek and Caucasian Dancers Investigation of Physical Fitness Parameters

Abstract

Considering geographical, sociological and cultural influences, traditional dance motifs that are kept alive in different regions attract a lot of attention. From this point of view, there are rhythmically slow and fast dances played both individually and collectively in Turkish folk dances. The subject and purpose of this study is to reveal the physical fitness parameters of Caucasian type dance performers, where fitness elements such as mobility, quickness and endurance are at the forefront, and Zeybek type dance performers, which are rhythmically slower, and to examine the difference between dancers of two different types. The population of the study is dancers who are licensed athletes in associations, institutions and organisations that continue their education activities in the 2022-2023 academic year in different provinces of Turkey and who participate in folk dances (Caucasian, Zeybek). The sample of the study consisted of (n=8) zeybek dancers from Kütahya Dance Academy Youth Sports Club, (n=14) zeybek dancers from Burdur youth sports club, and (n=24) Caucasian dancers from Kuşadası Folklore Research Youth and Sports Club (KUFAD), who were at a similar level in terms of age and physical structure. Accordingly, the sample consisted of 27 female and 19 male dancers (n=46) who volunteered to participate in the study. In the study, Height, Body Weight, Vertical Jump Test, Standing Long Jump Test, Sit-Run Test, Sit-Up Test, Shuttle Test, Push-Up Test, 20 Metre Sprint tests were applied to answer the questions of how appropriate the physical fitness levels of the dancers are according to the type of dance they perform. According to the results of the study, when the physical fitness parameters of Zeybek and Caucasian dancers were compared, it was found that there was no difference between the age, height, body weight and BMI values of both groups of dancers in terms of physical characteristics, vertical jump (p<,05), standing long jump (p<,05), 20 mt. sprint (p<,05), sit-ups (p<,05), push-ups (p<,05) and sit-stand (flexibility) (p<,05) values were positively significant in favour of Caucasian dancers.

Keywords

• Zeybek,
• Caucasian,
• Folk Dance,
• Physical Fitness

Kaynakça

1. Ağırbaş, Ö., Çolak, M., ve Ağgön, E. (2015). Erzincan yöresi halk oyunlarının görsel ve işitsel reaksiyon zamanları üzerine etkisi. CBÜ Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(1), 47-55.
2. Açıkada C., ve Ergen E. (1985). Bilim ve Spor. Büro-Tek Ofset Matbaacılık.
3. Alp. M. Z. (2010). Halk oyunlarının ritim duygusu, vücut Kompozisyonu ve reaksiyon zamanının Gelişimi üzerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. Sakarya.
4. Altun, N. (2019). Profesyonel halk dansçıları ile sedanter bireylerin propriyoseptif duyu ve fiziksel uygunluk düzeylerinin karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Doğu Akdeniz Üniversitesi. Kıbrıs.
5. Apaydın, N. (2020). Kadın futbolcularda alt ekstremite kas kuvveti, dikey sıçrama ve anaerobik güç parametreleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Ordu Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ordu.
6. Atan, T., Ayyıldız, T., ve Ayyıldız, P. A. (2012). Farklı branşlarla uğraşan bayan sporcuların bazı fiziksel uygunluk değerlerinin incelenmesi. Selçuk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilim Dergisi, 14(2), 277-282.
7. Ayan, V., ve Mülazimoğlu, O. (2009). Sporda yetenek seçimi ve spora yönlendirmede 8-10 yaş grubu erkek çocuklarının fiziksel özelliklerinin ve bazı performans profillerinin incelenmesi (Ankara Örneği). FÜ Sağ. Bil. Tıp Derg, 23(3), 113-118.
8. Aydın, A. (2015). 7-11 yaş grubu çocuklarda halk oyunları eğitiminin depresyon düzeylerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Konya.

9. Bağaçlı, U. H. (2019). 12-14 Yaş arası halk oyunları oynayan ve oynamayan çocuklarda gövde stabilizasyonlarının karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Atatürk Üniversitesi Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü. Erzurum.
10. Baltacı, G., ve Ergun, N. (1996). Devlet halk dansları oyuncularının fiziksel uygunluk parametrelerinin değerlendirilmesi. Beden Eğitimi ve Spor bilimleri Dergisi, 1, 11-17.
11. Bompa, T. O. (2001). Antrenman kuramı ve yöntemi. Çeviri: Keskin İ., Tuner A.B., Bağırgan Yayımevi.
12. Cerit, E., Gümüşdağ, H., Ağılönü, A., Evli, F., ve Evli, M. (2012). Muğla vali Hüseyin Aksoy çocuk yuvasında barınan çocuklara rekreatif etkinlik olarak uygulanan halk oyunları çalışmasının bazı fiziksel gelişimleri üzerine etkisi. 2.Uluslararası Herkes İçin Spor ve Spor Turizmi Kongre Bildirisi. 8-11 Kasım 2012. Antalya. Türkiye.
13. Cicioğlu, İ., Gökdemir, K., ve Emre, Erol, E. (1996). Pliometrik antrenmanın 14-15 yaş grubu basketbolcuların dikey sıçrama performansı ile bazı fiziksel ve fizyolojik parametreleri üzerine etkisi. Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 11-23.
14. Çağlar, G. (2021). Kafkas halk oyunları sporcularının psikolojik beceri ve kaygı düzeylerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Kafkas Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Kars.
15. Çağlayan, A., Kurt, A., ve Çerçi̇, B. (2018). Ekzantrik ve konsantrik kas çalışmaları ile yapılan kuvvet çalışmalarının 15-18 yaş arası voleybolcuların sıçrama performansı üzerine etkisi. Spor Eğitimi Dergisi. 2(3). 01-10.
16. Durgun, R. (2007). Halay ile Horon yöresi halk oyuncularının antropometrik ölçümlerinin belirlenmesi ve karşılaştırılması. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Gaziantep Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Gaziantep.
17. Eler, N. (2018). Farklı sporlarda antropometrik ve fiziksel uygunluk parametrelerinin incelenmesi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 20(3).
18. Erdoğan, İ., (2007). Pozitivist Metodoloji. (2. Baskı). Erk Yayınları.
19. Esen, E., ve Hazar, M. (2000). Patlayıcı Kuvvet antrenmanlarının karate çalışan 16-17 yaş grubu polis koleji öğrencilerinin performansı üzerine etkisi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4. 21-27.
20. Gerek, Z. (2007). Halk oyunları ve spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin fiziksel uygunluklarının EUROFİT ile karşılaştırılması. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Gazi Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı. Ankara.
21. Gerek, Z. (2010). Halk oyunları ve spor eğitimi alan üniversite öğrencilerinin fiziksel uygunluklarının eurofıt ile karşılaştırılması. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 9(1), 11-21.
22. Göral, K. (2014). Futsal oyuncuları ve futbolcularda sprint sürati, anaerobik güç ve dikey sıçrama ilişkisinin incelenmesi. Akademik Bakış Dergisi, 40.
23. Gülbeyaz, K. (2005). Türk halk oyunlarının hareket açısından değerlendirilmesi. Yayımlanmamış Sanatta Yeterlik Tezi. İstanbul Teknik Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü. İstanbul.
24. Gülbeyaz, K. (2017). Zeybek halk dansları icrasında kullanılan bazı kasların aktivasyon oranlarının kinesiyolojik açıdan incelenmesi. Journal of Human Sciences, 14(2), 1812-1879.
25. İri, R., Yılmaz, A., ve Aktuğ, Z. B. (2016). Elit futbol ve hentbolcuların fiziksel uygunluk düzeyleri ve motorik özelliklerinin karşılaştırılması. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 8(1), 19-25.
26. Kaçar, E. (2018). 6 hafta uygulanan zeybek oyunlarının fiziksel uygunluğa etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
27. Kalaycıoğlu, F. T. (2012). Bale ve modern dans öğrencilerinde gövde stabilizasyon eğitim programının fiziksel uygunluk üzerine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Ankara.
28. Kalyon T.A. (1990). Spor Hekimliği, Sporcu Sağlığı ve Spor Sakatlıkları. GATA Basımevi.
29. Kamar, A., Güngördü, O., Yüceyılmaz, B., Yancı, H. B. A., Çavuşoğlu, B., ve Şahin, M. (2003). Futbol Oyuncularına 35 Metre Maksimal Anaerobik Sprint ile Dikey Sıçrama ve Durarak Uzun Atlama Skorları Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. İ. Ü. Spor Bilimleri Dergisi. 11(3). 147-150.
30. Karasar, N., (2009). Bilimsel araştırma yöntemi. (19. Baskı). Nobel Yayın.
31. Katakura, M., Kedgley, A. E., Shaw, J. W., Mattiussi, A. M., Kelly, S., Clark, R., Allen, N., ve Calder, J. D. F. (2023). Epidemiological Characteristics of Foot and Ankle Injuries in 2 Professional Ballet Companies: A 3-Season Cohort Study of 588 Medical Attention Injuries and 255 Time-Loss Injuries. Orthopaedic Journal of Sports Medicine, 11(2).
32. Kaya, İ., (2011). Zeybek ve Horon Halkoyunları Topluluklarında Oynayan Erkek Halkoyuncuların Vücut Yağ Yüzdeleri ve Fizyolojik Özelliklerinin Karşılaştırılması. Selçuk Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(3), 378–382.
33. Kaya, M., Polat, Y., Paktaş, Y., Çelenk, Ç., ve Çınar, V. (2010). Investigation of physicalparameters of turkish folk female dancers who play different regional dances. Ovidius University Annals, Series Physical Education And Sport Science, Movement And Health, 2, 866-868.
34. Kaya, M. (2017). Türk Halk Oyunları Fiziksel Zihinsel Boyutları. Ürün Yayınları.
35. Kılıç, T., ve Öksüz, H. (2023). Hentbolcularda Pliometrik Ve Patlayıcı Kuvvet Antrenmanlarının Uygulama Sırasının Atletik Performansa Etkisi. Akdeniz Spor Bilimleri Dergisi, 6(2), 682-693.
36. Korkmaz, B., Yoncalık, O., ve Güçlüöver, A. (2018). Gaziantep yöresi halk oyunları çalışmalarının üniversite öğrencilerinin vücut kompozisyonu ve fiziksel uygunlukları üzerine etkisi. CBÜ Bed Eğt Spor Bil Dergisi, 13(2), 388-404.
37. Korkutata, A., ve Sönmez, M. (2016). Rekreatif Bir Faaliyet Olarak Halk Oyunları Hareket / Kas İlişkisi. İnsan ve Toplum Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 5(8), 2817-2841.
38. Koutedakis, Y., Stavropoulos-Kalinoglou, A., ve Metsios, G. (2005). The Significance of Muscular Strength in Dance. Journal of Dance Medicine & Science, 9(1), 29-34.
39. Kutlu, M., Gür, E., Karahüseyinoğlu, M. F., ve Kamanlı, A. (2001). Plyometrîk antrenmanın genç futbolcuların anaerobik güçlerine etkisi. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 4. 37-43.
40. Nilsson, C., Leanderson, J., Wykman, A., ve Strender, L.-E. (2001). The injury panorama in a Swedish professional ballet company. Knee Surgery, Sports Traumatology, Arthroscopy, 9(4), 242-246.
41. Mis. A. (2011). Türk halk oyunlarında antrenman. EÜ Devlet Türk Musikisi Konservatuarı Dergisi, (1), 123-128.
42. Ocak, Y., ve Tortop, Y. (2012). Kadınlarda halk oyunları çalışmalarının bazı fiziksel Uygunluk parametreleri üzerine etkisinin incelenmesi. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 4(1), 46-54.
43. Okdan, H. Y. (2015). Etnografik malzemenin sanatsal kullanımı: alandan sahneye balıkesir “köy havası" oyunu örneği. Akademik Bakış Dergisi, 52, 329-339.
44. Okdan, B. (2016). Halk oyunları çalışmalarının kan oksidatif stres düzeyi ile lipid ve lipoproteinleri üzerine etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Ege Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İzmir.
45. Okyar, B., ve Tortop, Y. (2019). 12 Haftalık Eşli Dans Çalışmalarının Bazı Fiziksel Uygunluk Parametrelerine Etkisi. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 3(2), 66-74.
46. Ödemiş, S. (2010). Zeybeklerde dans ve müzik ilişkisi: Dansa eşlikte ayağa çalma. Porte Akademik Müzikte Temsil & Müziksel Temsil II Sempozyumu Bildirisi Kitabı, 383-388. İstanbul. Türkiye.
47. Özdinç, M. (2022). Halk oyunlarının diğer spor dallarıyla ilişkisi. K. Öner (ed.), Sportif Yönleriyle Türk Halk Oyunları. İçinde (329-336). Efe Akademi.
48. Özkan, A., Bozkuş, T., Kul, M., Türkmen, M., Öz, Ü., ve Cengiz, C. (2013). Halk oyuncularının fiziksel aktivite düzeyleri ile Sağlıklı yaşam biçimi davranışlarının belirlenmesi ve İlişkilendirilmesi, International Journal of Science Culture and Sport, 1(3), 24-38.
49. Öztürk, A. (2009). 5-6 yaş grubu çocuklarda farklı hareket eğitim Modellerinin fiziksel gelişim ve fiziksel Uygunluk özelliklerine etkisinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
50. Ramkumar, P. N., Farber, J., Arnouk, J., Varner, K. E., ve Mcculloch, P. C. (2016). Injuries in a Professional Ballet Dance Company: A 10-year Retrospective Study. Journal of Dance Medicine & Science, 20(1), 30-37.
51. Rodrigues-Krause, J., Krause, M., ve Reischak-Oliveira, Á. (2015). Cardiorespiratory Considerations in Dance: From Classes to Performances. Journal of Dance Medicine & Science, 19(3), 91-102.
52. Russell, J. (2013). Preventing dance injuries: Current perspectives. Open Access Journal of Sports Medicine, 199.
53. Sağıroğlu, İ. (2008). Genç basketbolcularda pliyometrik antrenmanların anaerobik performans ve dikey sıçrama yüksekliğine etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Dokuz Eylül Üniversitesi Sağlık bilimleri Enstitüsü. İzmir.
54. Sarıkoç, Y. (2019). Trabzon yöresi halk oyunları çalışmalarının Çocuklarda bazı fiziksel ve fizyolojik özelliklere Etkisi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Amasya Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Amasya.
55. Savucu, Y., Erdemir, İ., Akan, İ., ve Canikli, A. (2006). Elit bayan basketbol ve bayan ve hentbol oyuncularının fiziksel uygunluk parametrelerinin karşılaştırılması. Spormetre Beden Eğitimi ve SPor Bilimleri Dergisi. 4(3), 111-116.
56. Serin. E., ve Taşkın, H. (2015). Anaerobik dayanıklılık ile dikey sıçrama arasındaki ilişki. Spor ve Performans Arastırmaları Dergisi, 7(1), 37-43.
57. Shan, H., Liu, Y., ve Gong, J. (2023). Partıcular characterıstıcs of physıcal fıtness ın the traınıng of dancers. Revista Brasileira de Medicina Do Esporte, 29.
58. Şen, A. (2003). 12-14 yaş grubu basketbolcularda uygulanan patlayıcı kuvvet çalışmalarının sıçrama özelliği üzerindeki etkileri. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü; Sakarya
59. Şenel, E., ve Göral, K. (2014). The Comparison of Turkish Folk Dancers with Sedentary People in Terms of Some Physical Fitness Parameters.International Journal of Science Culture and Sport, 2(1), 19-26.
60. Tohumat, M., Arabacı, R. (2017). Halk oyunları çalışmalarının çocukların fiziksel Uygunluklarına etkisi İnönü Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (İÜBESBD), 4(1),16-27.
61. Tohumat, M. (2014). Halk oyunları çalışmalarının çocukların fiziksel uygunluklarına etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Uludağ Üniversitesi Eğitim Bilimleri Enstitüsü. Bursa.
62. Tohumat, M., ve Arabaci, R. (2017). Halk oyunları çalışmalarının çocukların fiziksel ygunluklarına etkisi. İnönü Üniversitesi, Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi (İÜBESBD), 4(1),16-27.
63. Top, E. (2022). Halk oyunlarında sakatlıklar. K. Öner (ed.), Sportif Yönleriyle Türk Halk Oyunları. İçinde (191-211). Efe Akademik Yayıncılık.
64. Tortop, Y., Aksu, A. İ., ve Gümüş, H. (2013). Semazen eğitimi çalışmalarının bazı fiziksel uygunluk parametreleri üzerine etkisinin belirlenmesi. Uluslararası Hakemli Akademik Spor Sağlık ve Tıp Bilimleri Dergisi, 9(3), 47-58.
65. Tsanaka, A., Manou, V., ve Kellis, S. (2017). Effects of a Modified Ballet Class on Strength and Jumping Ability in College Ballet Dancers. Journal of Dance Medicine & Science, 21(3), 97-101.
66. Turan, Z. (2014). Beden eğitimi öğretmen adaylarında Dalcroze ve orff öğretim yaklaşımlarının Dans temelli hareket becerisi geliştirmeye etkisi. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Manisa.
67. Turan, Z., ve Çamlıyer, H. (2016). Dans eğitiminde temel hareket becerilerinin sınıflandırılması. Motif Akademi Halkbilimi Dergisi, 9(17), 9-28.
68. Türkay, C. (2019). Adana yöresi halk oyunlarının kalp atım hızı değerleri üzerine etkilerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Yüksek Lisans Tezi. Sakarya Uygulamalı Bilimler Üniversitesi Lisansüstü Eğitim Enstitüsü. Sakarya.
69. Ünal, Ş. Ş. (1992). Türk halk oyunlarının bireyler üzerindeki fizyolojik ve psikolojik etkileri. Yayımlanmamış Doktora Tezi. Marmara Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. İstanbul.
70. Ünveren, A. (2006). Düzenli halk oyunları çalışmalarının bazı fiziksel ve fizyolojik parametrelere etkisi. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 8(1), 28-35.
71. Yıldız, S., Gelen, E., Sert, V., Akyüz, M., Taş, M., Bakıcı, D., ve Çirak, E. (2018). Çocuk tenisçilerde patlayıcı kuvvet ile sürat arasındaki ilişkinin incelenmesi. Manisa Celal Bayar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Dergisi, 5(3), 64-67.
72. Yol. Y., Nalçakan, G. R., Okdan, B., ve Nalçakan, M. (2019). Genç halk oyunları dansçılarının denge performanslarının belirlenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 13(3), 238-249.
73. Zorba E., ve Saygın Ö. (2009). Fiziksel aktivite ve uygunluk. İnceler Ofset.
74. Zorba, E., Göral, K., ve Göral, Ş. (2014). Elit hentbolcularda bazı fiziksel uygunluk parametreleri arasındaki ilişkilerin incelenmesi. International Journal of Science Culture and Sport, (Özel Sayı I), 68-76.