Futbolun Kutsallaştırılması: Maradona Kilisesi Örneği

Öz

Bu çalışma, Iglesia Maradonia'nın ortaya çıkışını, Maradona'nın bu çabadaki rolünü ve bu arayışta nasıl kutsallaştıklarını açıklamayı amaçlamaktadır. Nitel paradigmalara dayalı bu çalışmada tercih edilen yöntem doküman analizidir. Bu çerçevede öncelikle futbolun ortaya çıkışı ve Maradona'nın futbol tarihindeki yeri incelenmiştir. Daha sonra Maradona’nın kutsallaşma arayışı ve nasıl bir kült haline geldiği gözlemlenmiş, Iglesia Maradonia’ya ait semboller etnometodolojik olarak analiz edilip yorumlanmıştır. Maradona taraftarlarının kurduğu Iglesia Maradonia, Maradona'yı merkezine alan dini bir anayasadır. Olağanüstü futbol becerileri nedeniyle futbolun azizlerinden biri olarak kabul edilen Maradona, karizmatik kişiliğini sadece saha içinde değil saha dışında da sergiliyor. Bahsi geçen dini/kutsal anayasanın niteliğine bakıldığında bunun bir tarikat hareketi olduğu düşünülebilir. Ancak sosyal bilimlerin nesnellik ilkesi ışığında bakıldığında, daha yeni kurulan, sadece Arjantin'de değil, dünyanın farklı yerlerinde görülen, Hıristiyanlığın karşıt inanç ve öğretilerine sahip olan bu dini anayasa daha uygundur. Yeni Dini Hareketler kapsamında değerlendirilecektir. Bu dini yapının karakterine bakıldığında Maradona'nın 'Tanrının Eli' olarak adlandırılan İngiltere'ye attığı gol, inanç ve uygulamaların şekillenmesinde önemli rol oynuyor. Bu çalışmada gün ışığına çıkarılan bir diğer nokta ise post-modern çağda birey veya grupların geleneksel dini yapılar olmadan da kutsalla ilişkilerini sürdürebildikleridir.

Anahtar Kelimeler

• Maradona Kilisesi
• Kutsal
• Din
• Futbol
• On

Sacralization of Football: Example of Iglesia Maradonia

Öz

This study aims to explain the emergence of Iglesia Maradonia, Maradona’s role in this endeavor, and how they become sacred in this quest. In this study, which is based on qualitative paradigms, the method of choice is documentation. In this framework, firstly, the emergence of football and Maradona’s place in football’s history is examined. After that, the quest for Maradona’s sacralization and how he became a cult is observed, and symbols belonging to Iglesia Maradonia are ethnomethodologically analyzed and interpreted. Iglesia Maradonia, Establishe by Maradona fans, is a religious constitution that puts Maradona at its center. Maradona, who is thought to be one the saints of football due to his extraordinary football skills, showcases his charismatic personality not only within the field but also outside of it. When the aforementioned religious/sacred constitution’s character is observed, it could be considered a cult movement. However, when it is looked under the light of the objectivity principle of the social sciences, this religious constitution, being established more recently, seen in not only Argentina but different places in the world, and having Christianity-opposing beliefs and teachings, is more fit to be considered under the New Religious Movements. When the character of this religious constitution is observed, Maradona’s goal against England, called ‘the Hand of God,’ plays a prominent role in shaping the beliefs and practices. Another point brought to light in this study is that, in the post-modern era, individuals or groups can resume their relations with the sacred without the traditional religious constitutions.

Anahtar Kelimeler

• Iglesia Maradonia
• Sacred
• Religion
• Football
• Consumer

Kaynakça

1. 90 Min. n.d. (2022) Maradona kilisesi’nin on emri. Accessed February 10, https://www.90min.com/es/posts/2692884-los-10-mandamientos-de-la-iglesia-maradoniana
2. Albayrak, A., and Karayel, S. E. (2022). Kutsalın futboldaki tezahürü. Fırat Üniversitesi İlahiyat Fakültesi Dergisi 27 (2): 73-90. https://doi.org//10.58568/firatilahiyat.1177564.
3. Anaya, B. (2008). Asi Maradona (Rock Yıldızının) yeni teolojisi (Fanatiğin) kurtuluşu. In Futbolistas Futbol ve Latin Amerika, edited by D. Azzellini ve S. Thimmel, 227-238. İstanbul: Otonom Yayıncılık, 227-238.
4. Aydın, A. (2009). Hristiyan dinindeki Martir-Aziz ve Rölik kültünün Kılıkya-Isaura Bölgesi hristiyanlığına yansımaları. OLBA, (17), 53-82. Retrieved from https://dergipark.org.tr/tr/pub/olba/issue/47146/593328
5. Aydın, M. (2013). Modernleşme bağlamında din ve sekülerleşme. In Din ve Toplum, (Ed.). Y. Aktay, 142-169. Eskişehir: T.C. Anadolu Üniversitesi Yayınları.
6. Bulut, F. (2020). Maradona kilisesi. Independenet Türkçe. Accessed February 09, 2022. https://www.indyturk.com/node/284946/t%C3%BCrki%CC%87yeden-sesler/maradon
7. Dogru, T. E. (2019). İngiltere-Arjantin arasında falkand savaşı. Master’s thesis, Hatay Mustafa Kemal Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü.
8. Donuk, B., and Şenduran, F. S. (2017). Futbolun anatomisi. İstanbul, Türkiye: Ötüken Yayınları. Dünyalılar. (2013). Maradona kilisesi 34 boncuklu tesbih. Accessed February 20, 2022. https://dunyalilar.org/en- tuhaf-10-inanis.html/.

9. DW gündem. n.d. Futbol bir din mi. Accessed February 02, (2022). https://www.dw.com/tr/futbol-da-bir-din-mi/a-5739090
10. Edles, D. L. (2005). Uygulamalı kültür sosyolojisi. by C. Atay Translator. İstanbul: Babil Yayımları. Facebook. n.d. Iglesia Maradona. Accessed February 10, (2022). https://www.facebook.com/groups/25009611969/.
11. Franklin, J. (2012). Maradona Kilisesi’nin 10 Emri. Accessed February 7, 2022. https://www.esquire.com.tr/spor/2012/04/25/tanrinin-yeni-evi--maradona-kilisesi.
12. Galeano, E. (2008). Gölgede ve güneşte futbol. İstanbul: Can Yayınları.
13. Galeano, E. (2017). Cerrado por fútbol. Siglo XXI Editores Mexico, España.
14. Ghirelli, A. (2020). Büyük futbol ailesi-Napoli, Maradona ve FC Napoli. In Futbol ve kültürü takımlar, taraftarlar, endüstri, efsaneler, edited by R. Horak Editor, W. Reiter, T. Editor and Bora T. Editor, İstanbul: İletişim Yayınları.
15. Habertürk, (2020). Maradona, yüzyılın golü. Accessed February 07, 2022. https://www.haberturk.com/tanri-nin-eli- hikayesi-sembolik-bir-intikam-di-maradona-1986-dunya-kupasi-ndaki-golu-anlatti-2882076-spor
16. Halis, S. (2020). ’Tanrının Eli’ Golü ve Bir İntikam Hikayesi. Accessed February 7, 2022. https://www.birgun.net/haber/tanrinin-eli-golu-ve-bir-intikam-hikayesi-324395
17. Iturriza, D. (2008). Çalım ustası 10 numara hakkında dokuz müdahale. In Futbolistas Futbol ve Latin Amerika, edited by Azzellini D. Editor and Thimmel, S. Editor. İstanbul: Otonom Yayıncılık.
18. Kirman, M. A. (2010). Yeni dini hareketler sosyolojisi, Ankara: Bileşik Yayınları. La Mano De D10S n.d. Maradona Noeli. Accessed February 10, (2022). http://www.iglesiamaradoniana.com.ar/29- y-30-de-octubre-noche-buena-y-navidad-maradoniana/
19. La Mano De D10S n.d. Maradona paskalyası. Accessed February 10, (2022). http://www.iglesiamaradoniana.com.ar/22-de-junio-pascuas-maradoniana-la-mano-de-d10s-y-el-gol-del- siglo/
20. Maradona, D. A. (2006). EL DIEGO / Diego Maradona dünyanın gelmiş geçmiş en büyük futbolcusunun otobiyografisi. Translated by Özdemir K. Translator. İstanbul: Goa Basın Yayın.
21. McGregor, A. (2017). The Dios Phenomenon: Diego Maradona and Modern Latin American Catholicism. Accessed February 7, 2022. https://ussporthistory.com/2017/04/27/the-d10s-phenomenon-diego-maradona-and- modern-latin-american-catholicism/.
22. Memeo. (2021). Iglesia Maradona: La Religion Tiene a Maradona Como ‘Jesus’y’dios’ Accessed February 10, 2022. https://memeo.org/iglesia-maradona-la-religion-tiene-a-maradona-como-jesus-y-dios/
23. Milliyet Gazetesi. (2018). Dünya kupası ilk ne zaman düzenlendi. Accessed December 17, 2021. (https://www.milliyet.com.tr/gundem/dunya-kupasi-2018-googleda-dunya-kupasi-ilk-ne-zaman-duzenlendi-2688233
24. Ntv Spor. (2020). Tanrı’nın eli ve intikam. Accessed February 07, 2022. https://www.ntvspor.net/futbol/once-tanri-nin-eli-sonra-yuzyilin-golu-5ef073dd255598c490f843ab
25. Odabaşı, Y. (2004). Postmodern pazarlama tüketim ve tüketici. İstanbul: Mediacat Kitapları.
26. Özdemir, Ş. (2007) Modernizmden postmodernizme değişen tüketici. Yeni Müşteri, edited by Torlak Ö. Editor, Altunışık, R. Editor and Özdemir Ş. Editor, Ankara: Hayat Yayınları.
27. Patreon. (2020). Maradona kilisesi. Accessed February 10, 2022. https://www.patreon.com/posts/44366289
28. Polat, K. (2020). Kutsal Nesneler ile İlgili Halk İnanışları. In Halk İnanışları. Edited by Arık D. Editor and Eroğlu A. H. Editor. Ankara: Grafiker Yayınları.
29. Rosairo. (2003) 7. January. Maradonaya Tapıyorlar. NTVMSNBS Spor. http://arsiv.ntv.com.tr/news/196032.asp
30. Soifer B. (2021). Iglesia Maradona. Accessed February 10, 2022 https://twitter.com/biansoifer10/status/1454573592205746177.
31. Tetik, İ. E. (2021). Maradona’nın ölümü. Accessed February 06, 2022. https://www.goal.com/tr/haber/diego-maradonanin-oeluem-nedeni-kaderine-terk-edildi/1xx67goytoxg617uo6506vm47z.
32. Tomkins, S. (2004). Matches made in heaven. Accessed February 03, 2022. ” http://news.bbc.co.uk/2/hi/3828767.stm
33. Yılmaz, E. A. (2020). Maradona Kilisesi. Onedio. Accessed February 10, 2022. https://onedio.com/haber/ercan-altug-yilmaz-yazio-dunyadan-bir-maradona-gecti-944441
34. Yöney, G. P. (2020). Tanrı’nın eli. Accessed February 06, 2022. https://birikimdergisi.com/guncel/10379/tanrilarin-en-insani-maradona