E-Spor Oyuncularının Dijital Oyun Bağımlılıkları ile Kompulsif Spor Tüketimi Özelliklerinin İncelenmesi

Öz

Bu çalışmada, “E-Spor Oyuncularının Dijital Oyun Bağımlılıkları ile Kompulsif Spor Tüketimi Özelliklerinin” incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, 18 yaş üstü 356’sı erkek ve 148’i kadın olmak üzere toplam 504 kişi oluşturmuştur. Verilerin elde edilmesinde, Irmak ve Erdoğan tarafından Türkçe’ye uyarlanan 'Dijital Oyun Bağımlılığı Ölçeği' ve Aygün ve Çüm tarafından Türkçe’ye uyarlanan 'Kompulsif Spor Tüketimi Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin normal dağılımı için Kolmogorov-Smirnov testi uygulanmış ve verilerin normal dağıldığı görülmüştür. Cinsiyet, medeni durum, çalışma durumu, aktif spor yapma durumu ve dijital oyun oynama durumu değişkenlerinde T testi, yaş, eğitim durumu, meslek, bölge ve oyun saati değişkenlerinde ise One Way Anova testi kullanılmıştır. Çalışmada istatistiksel anlamlılık düzeyi p<0,05 ve p<0,001 olarak kabul edilmiştir. Araştırma sonucunda, dijital oyun bağımlılığı ölçeğinde; cinsiyet, dijital oyun oynama durumu ve dijital oyun oynama zamanı değişkenlerinde anlamlı fark görülürken, kompulsif spor tüketimi ölçeğinde; yaş, medeni durum, meslek, yaşadığı bölge, aktif spor yapma durumu ve dijital oyun oynama durumu değişkenlerinde anlamlı farklılıklar görülmüştür. Elde edilen bulgularda, bireylerin dijital oyun bağımlılığında kültürel etkenlerin, cinsiyetin ve sosyal normların etkili olduğu düşünülmektedir.

Anahtar Kelimeler

• E-Spor
• Kompulsif Spor Tüketimi
• Dijital Oyun Bağımlılığı

Investigation of Digital Game Addiction and Compulsive Sports Consumption Characteristics of E-Sports Players

Öz

In this study, the aim is to examine the "Digital Game Addiction and Compulsive Sports Consumption Characteristics of E-Sports Players." The research sample consisted of a total of 504 individuals aged 18 and over, including 356 men and 148 women. To collect the data, the "Digital Game Addiction Scale" adapted into Turkish by Irmak and Erdoğan and the "Compulsive Sports Consumption Scale" adapted into Turkish by Aygün and Çüm were used. The Kolmogorov-Smirnov test was applied to check the normal distribution of the data, and the data were found to be normally distributed. A T-test was employed for the variables of gender, marital status, employment status, active sports participation, and digital game playing status, while a One-Way ANOVA test was used for the variables of age, education level, occupation, region, and game hours. Statistical significance levels were set at p<0.05 and p<0.001. The results revealed significant differences in the digital game addiction scale for the variables of gender, digital game playing status, and digital game playing time, whereas significant differences were observed in the compulsive sports consumption scale for the variables of age, marital status, occupation, region of residence, active sports participation, and digital game playing status. The findings suggest that cultural factors, gender, and social norms play a role in individuals' digital game addiction.

Anahtar Kelimeler

• E-Sports
• Compulsive Sports Consumption
• Digital Game Addiction

Kaynakça

1. Aiken, K. D., Bee, C., ve Walker, N. (2018). From passion to obsession: Development and validation of a scale to measure compulsive sport consumption. Journal of Business Research, 87, 69-79. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2018.02.019
2. Aksoy, Ö. N. (2020). Sosyal medya kullanım alışkanlıkları Balıkesir örneği. Anadolu Akademi Sosyal Bilimler Dergisi, 2(1), 9-24. https://doi.org/10.38004/sobad.629744
3. Aksoy, Z., ve Erol, S. (2021). Digital game addiction and lifestyle behaviors in Turkish adolescents. Clinical and Experimental Health Sciences, 11(3), 589-597. https://doi.org/10.33808/clinexphealthsci.885988
4. Altun M., ve Atasoy M, (2018). Investgation of digital game addicton of children between 9-11 age groups: Kırşehir sample. International Journal of Eurasia Social Sciences, 9(33), 1740-1757.
5. Aydoğdu Karaaslan, İ. (2015). Dijital oyunlar ve dijital şiddet farkındalığı: Ebeveyn ve çocuklar üzerinde yapılan karşılaştırmalı bir analiz. Journal of International Social Research, 8(36), 806-818. https://doi.org/10.17719/jisr.2015369545
6. Aygün, M. (2021). Spor organizasyonlarında covid-19 etkisi. Gençlik Araştırmaları Dergisi, 9(23), 43-52. https://doi.org/10.52528/genclikarastirmalari.771890
7. Aygün, M., ve Çüm, S. (2023). Adaptation of compulsive sport consumption scale into Turkish culture: CSCS-T. International Journal of Assessment Tools in Education, 10(3), 482-495. https://doi.org/10.21449/ijate.1263531
8. Bee, C. C., ve Kahie, L. R. (2006). Relationship marketing in sports: A functional approach. Sport Marketing Quarterly, 15(2), 102-110.

9. Benli, B., ve Ferman, M. (2019). The effect of cultural dimensions on conspicuous consumption and online compulsive buying behavior: A comparative study among Turkish and American consumers. Journal of Management, Marketing and Logistics, 6(2),103-127. https://doi.org/10.17261/Pressacademia.2019.1038
10. Bergeron, B. P. (2006). Developing serious games. Masachusetts: Thomson Delmar Learning/Charles River Media. Inc: New York.
11. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş., ve Demirel, F. (2024). Bilimsel araştırma yöntemleri. Pegem Akademi: Ankara.
12. Branscombe, N. R., ve Wann, D. L. (1991). The positive social and self concept consequences of sports team identification. Journal of Sport and Social Issues, 15(2), 115-127. https://doi.org/10.1177/019372359101500
13. Cuesta-Zamora, C., Ricarte, J. J., Ros, L., Latorre, J. M., ve Plateau, C. (2023). The role of intolerance of uncertainty and anxiety on compulsive exercise in adolescents. Anxiety, Stress, & Coping, 36(5), 649–660. https://doi.org/10.1080/10615806.2023.2188204
14. Choi, C. (2019). Understanding media consumption of electronic sports through spectator motivation, using three different segmentation approaches: The levels of addiction, passion, and fan identification. Sport Mont., 17(1), 3-8. https://doi.org/10.26773/smj.190201
15. Davis, R., ve McGinnis, L. P. (2016). Conceptualizing excessive fan consumption behavior. Journal of Retailing and Consumer Services, 28, 252-262. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2015.10.002
16. Demir G. T., ve Cicioğlu H. İ. (2019). Fiziksel aktiviteye katılım motivasyonu ile dijital oyun oynama motivasyonu arasındaki ı̇lişkinin ı̇ncelenmesi. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(3), 23-34. https://doi.org/10.33689/spormetre.522609
17. Dursun, A., ve Çapan, B. E. (2018). Ergenlerde dijital oyun bağımlılığı ve psikolojik ı̇htiyaçlar. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 19(2), 128-140. https://doi.org/10.17679/inuefd.336272
18. Ekinci, N. E.., Yalçın, İ., Özer, Ö., ve Kara, T. (2017). An investigation of the digital game addiction between high school students. Journal of Human Sciences, 14(4), 4989-4994. https://doi.org/10.14687/jhs.v14i4.4936
19. Ekmekci, R., ve Ekmekçi, A. (2010). Sport marketing. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 1(1), 23-30.
20. Ekmekçi, A., Ekmekçi, R., ve İrmiş, A. (2013). Küreselleşme ve spor endüstrisi. Pamukkale Journal of Sport Sciences, 4(1), 91-117.
21. Ektı̇rı̇cı̇oğlu, C., Arslantaş, H., ve Yüksel, R. (2020). Ergenlerde çağın hastalığı: Teknoloji bağımlılığı. Arşiv Kaynak Tarama Dergisi, 29(1), 51-64. https://doi.org/10.17827/aktd.498947
22. Göldağ, B. (2018). Lise öğrencilerinin dijital oyun bağımlılık düzeylerinin demografik özelliklerine göre incelenmesi. Van Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 15(1), 1287-1315. https://doi.org/10.23891/efdyyu.2018.105
23. Güler, M. S., ve Çakir, E. (2020). Analysis of the relationship between digital game playing motivation and physical activity. African Educational Research Journal, 8, 9-16. https://doi.org/10.30918/AERJ.8S1.20.002
24. Gülbetekin, E., Güven, E., ve Tuncel, O. (2021). Adolesanların dijital oyun bağımlılığı ile fiziksel aktivite tutum ve davranışlarını etkileyen faktörler. Bağımlılık Dergisi, 22(2), 148-160. https://doi.org/10.51982/bagimli.866578
25. Güvendi, B., Demir, G. T., ve Keskin, B. (2019). Ortaokul öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı ve saldırganlık. OPUS International Journal of Society Researches, 11(18), 1194-1217. https://doi.org/10.26466/opus.547092
26. Hazar, Z., Demir, G. T., Namlı, S., ve Türkeli, A. (2017). Ortaokul öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı ve fiziksel aktivite düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 11(3), 320-332.
27. Hawi, N. S., Samaha, M., ve Griffiths, M. D. (2019). The digital addiction scale for children: Development and validation. Cyberpsychology, Behavior, and Social Networking, 22(12), 771-778. https://doi.org/10.1089/cyber.2019.0132
28. Horzum, M.B. (2011). İlköğretim öğrencilerinin bilgisayar oyunu bağımlılık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi. Eğitim ve Bilim Dergisi, 36(159), 56-68
29. Irmak, A. Y., ve Erdoğan, S. (2016). Ergen ve genç erişkinlerde dijital oyun bağımlılığı: Güncel bir bakış. Türk Psikiyatri Dergisi, 27(2), 1-10. https://doi.org/10.5080/u13407
30. Kesici, A. (2020). The Effect of conscientiousness and gender on digital game addiction in high school students. Journal of Education and Future, (18), 43-53. https://doi.org/10.30786/jef.543339
31. Lemmens, J. S., Valkenburg, P. M., ve Peter, J. (2009). Development and validation of a game addiction scale for adolescents. Media Psychology, 12(1), 77-95. https://doi.org/10.1080/15213260802669458
32. Li, H., ve Wang, S. (2013). The role of cognitive distortion in online game addiction among Chinese adolescents. Children and Youth Services Review, 35(9), 1468-1475. https://doi.org/10.1016/j.childyouth.2013.05.021
33. Murathan, T. (2024). Dı̇jı̇tal oyunlarda ı̇slamofobı̇. Asos Yayınları: Ankara.
34. Murathan, T., ve Karaaslan, H. (2023). Dijital oyunlarda toplumsal cinsiyetsizlik kavramı ve lgbti+ ı̇çerikleri. Journal of History School, 67, 3391-3423. https://doi.org/20.29228/Joh.73329
35. Orak, M. E., Üzüm, H., ve Yılmaz, E. (2021). Üniversite öğrencilerinin dijital oyun bağımlılığı düzeylerinin belirlenmesi. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 6(2), 279-293. https://doi.org/10.25307/jssr.961293
36. Samaha, M., ve Hawi, N. S. (2017). Associations between screen media parenting practices and children’s screen time in lebanon. Telematics and Informatics, 34(1), 351-358. https://doi.org/10.1016/j.tele.2016.06.002
37. Smith, Aaron C. T., ve Stewart, B. (2007) The Travelling Fan: Understanding the mechanisms of sport fan consumption in a sport tourism setting. Journal of Sport & Tourism, 12(3-4), 155-181, https://doi.org/110.1080/14775080701736924
38. Soyöz-Semerci, Ö. U., ve Balcı, E. V. (2020). Lise öğrencilerinde dijital oyun bağımlılığı üzerine bir alan araştırması: Uşak örneği. Journal of Humanities and Tourism Research, 10(3), 538-567. https://doi.org/10.14230/johut869
39. Trail, G., Fink, J. S., ve Anderson, D. F. (2003). Sport spectator consumption behavior. Sport Marketing Quarterly, 12(1), 8-17
40. Vollmer, C., Randler, C., Horzum, M. B., ve Ayas, T. (2014). Computer game addiction in adolescents and its relationship to chronotype and personality. Sage Open, 4(1), 2158244013518054. https://doi.org/10.1177/2158244013518054
41. Yalçın-Irmak, A., ve Erdoğan, S. (2015). Dijital oyun bağımlılığı ölçeği Türkçe formunun geçerliliği ve güvenilirliği. Anadolu Psikiyatri Dergisi, 16(Special issue.1), 10-18. https://doi.org/10.5455/apd.170337
42. Yükçü, S., ve Kaplanoğlu, E. (2018). E-Spor endüstrisi. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 17(UİK Özel Sayısı), 533-550. https://doi.org/10.18092/ulikidince.435207
43. Wells, W. D. (1993). Discovery-Oriented consumer research. Journal of Consumer Research, 19(4), 489-504. https://doi.org/10.1086/209318