Adolesan Dönem Boksörlerde 6 Haftalık Kuvvet ve Sürat Antrenmanlarının Fiziksel ve Fizyolojik Parametreler Üzerine Etkisi

Öz

Bu araştırmada; adolesan dönem boksörlerde 6 haftalık kuvvet ve sürat antrenmanlarının fiziksel ve fizyolojik parametreler üzerindeki etkisinin belirlenmesi amaçlanmaktadır. Araştırmaya, 15-17 yaşlarında en az 4 yıl spor geçmişi olan ve herhangi bir sağlık problemi olmayan 29 erkek boksör gönüllü olarak katıltıldı. Boksörler randomizasyon yöntemi ile maksimal kuvvet (n:10, yaş: 15,20±0,42 yıl, boy uzunluğu: 172,60±5,46 cm, vücut ağırlığı: 62,71±14,65 kg), maksimal sürat (n:10, yaş: 15,70±0,95 yıl, boy uzunluğu: 169,70±7,89 cm, vücut ağırlığı: 58,05±8,45 kg) ve kontrol grubu (n:9, yaş: 16,11±0,93 yıl, boy uzunluğu: 174,11±6,64 cm, vücut ağırlığı: 67,09±9,73 kg) olarak üç gruba ayrılmıştır. Maksimal kuvvet ve maksimal sürat grubundaki boksörlere 6 haftalık antrenman periyodu boyunca haftada 3 gün boks antrenmanlarına ek olarak kuvvet ve sürat antrenmanları uygulanırken kontrol grubundaki boksörlere bu sürede sadece boks antrenmanları uygulanmıştır. Araştırmaya katılan boksörlere, antrenman programları öncesi ve sonrasında boy uzunluğu, vücut ağırlığı, vücut yağ yüzdesi, kalp atım hızı, görsel reaksiyon sürati, anaerobik güç (dikey sıçrama), el pençe kuvveti, sırt kuvveti, aerobik güç (20 m mekik) ölçüm ve testleri uygulandı. Verilerin istatistiksel analizlerinde SPSS paket programı kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilerin normallik dağılımları Shapiro-Wilk testi belirlenmiştir. Normal dağılım gösteren verilerde ikili bağımlı değişkenlerin karşılaştırılmasında paired sample t testi, üç ve üzerindeki bağımız grupların karşılaştırılmasında tek yönlü varyans analizi (ANOVA) kullanılmıştır. Farklılıkların hangi gruplardan kaynaklandığının tespitinde ise post hoc testlerden Tukey testi kullanılmıştır. Araştırmada anlamlılık düzeyi α=0,05 olarak kabul edilmiştir. Antrenman periyodu öncesi ve sonrası grup içi karşılaştırmalar incelendiğinde maksimal kuvvet grubunda pençe sağ el, pençe sol el kuvvetlerinde ve sırt kuvvetinde son testler lehine anlamlı fark belirlenirken (p<0,05) diğer parametrelerde anlamlı farklılık bulunmamıĢtır (p>0,05). Maksimal sürat grubunda görsel reaksiyon sağ el, görsel reaksiyon sol el hızlarında, pençe sol el kuvveti ve 20 m mekik konusunda son testler lehine anlamlı fark tespit edilirken (p<0,05) diğer parametrelerde anlamlı bir fark tespit edilmemiştir (p>0,05). Kontrol grubunda ise görsel reaksiyon sağ el hızında anlamlı fark bulunurken (p<0,05), diğer parametrelerde herhangi bir fark bulunmamıştır (p>0,05). Gruplar arası ön test sonuçları incelendiğinde, maksimal sürat grubunu dikey sıçrama değerleri maksimal kuvvet grubuna göre anlamlı yüksek olduğu bulunmuştur (p<0,05). Ön test sırt kuvvetleri ölçümlerinde ise kontrol grubunun değerlerinin maksimal kuvvet grubuna göre anlamlı yüksek olduğu tespit edilmiştir (p<0,05). Gruplar arası son testlerde ise sadece sırt kuvveti parametrelerinde anlamlı farklılık tespit edilmiştir (p<0,05). vii Sonuç olarak adolesan erkek boksörlere uygulanan 6 haftalık maksimal kuvvet ve maksimal sürat antrenmanlarının bazı fiziksel ve fizyolojik parametrelere olumlu etkisinin olduğu söylenebilir

Anahtar Kelimeler

• Adolesan Dönem
• Boks
• Maksimal Kuvvet
• Maksimal Sürat.

The Effects of 6- Week Strength and Speed Training Program on Some Physical and Physiological Parameters in Adolescent Boxers

Abstract

The objective of this study was to determine the effects of a six-week strength and speed training program on physical and physiological parameters in adolescent boxers. Twenty-nine healthy male boxers aged 15-17 years, with a minimum of four years of athletic experience, voluntarily participated in the study. The participants were divided into two experimental groups, maximal strength (n: 10, age: 15.20±0.42 years, height: 172.60±5.46 cm, body weight: 62.71±14.65 kg), maximal speed (n: 10, age: 15.70±0.95 years, height: 169.70±7.89 cm, body weight: 58.05±8.45 kg) and a control group (n: 9, age: 16.11±0.93 years, height: 174.11±6.64 cm, body weight: 67.09±9.73 kg). Boxers in the maximal strength and maximal speed groups underwent strength and speed training, respectively, in addition to boxing training three days per week during the six-week training period, while the control group only received boxing training during this period. Height, body weight, body fat percentage, heart rate, visual reaction speed, anaerobic power (vertical jump), hand grip strength, back strength, and aerobic power (20 m shuttle run) measurements were taken for all participating boxers both before and after the training period. The SPSS package program was used in the statistical analysis of the data. Comparing intra-group values for the maximal strength group before (pre-test) and after (post-test) the training period, significant differences were found in favor of the post-test results for right-hand grip, left-hand grip, and back strength (p < .05), while no significant differences were observed for the other parameters (p > .05). In the maximal speed group, there were significant differences in visual reaction times for both right and left hands, left-hand grip strength, and the 20 m shuttle run in favor of the post-test results (p < .05), while no significant differences occurred in the other parameters (p > .05). In the control group, a significant difference in visual reaction time for the right hand was detected (p < .05), while there were no significant differences in the other parameters (p > .05). In conclusion, the six weeks of maximal strength and maximal speed training undergone by adolescent male boxers had a positive effect on certain physical and physiological parameters.

Keywords

• Adolescence
• boxing
• maximal strength
• maximal speed

Kaynakça

1. Aktaş, S. (2019). Elit sporcuların alt-üst ekstremite güç ve kuvvet parametrelerinin incelenmesi. Yayımlanmamış Doktora tezi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Konya.
2. Bell, G. J., Syrotuik, D., Martin, T. P., Burnham, R., & Quinney, H. A. (2000). Effect of concurrent strength and endurance training on skeletal muscle properties and hormone concentrations in humans. European Journal of Applied Physiology, 81(5), 418–427. https://doi.org/10.1007/s004210050063.
3. Chaabène, H., Tabben, M., Mkaouer, B., Franchini, E., Negra, Y., Hammami, M., Amara, S., Chaabène, R. B., & Hachana, Y. (2015). Amateur boxing: physical and physiological attributes. Sports Medicine (Auckland, N.Z.), 45(3), 337–352. https://doi.org/10.1007/s40279-014-0274-7.
4. Çakmakçı, O., Çınar, V., Çakmakçı, E., & Görücü, A. (2005). Elit boksörlerde 12 haftalık antrenman programının bazı fiziksel ve fizyolojik parametreler üzerine etkisi. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 7(1).
5. Çelikel, B. E., Sezer, S. Y., & Karadağ, M. (2020). Erkek okçularda reaksiyon süratinin hedef atış isabet puanına etkisi. Spor Eğitim Dergisi, 4(1), 30-42.
6. Çinar, V. (2011). Sporcu ve sedanterlerde ağırlık antrenmanları ile çinko takviyesinin bazıfiziksel ve hematolojik parametrelere etkisi. FÜ Sağlık Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı Yayımlanmamış Doktora Tezi. Elazığ.
7. Çınar, V., Sarıkaya. M., Öner., S., & Selçuk., M. (2018). Uluslararası Müzük, Dans ve Sağlık Bilimleri Kongresi. El-Ashker, S., Nasr, M. (2012). Effect of boxing exercises on physiological and biochemical responses of Egyptian elite boxers. Journal of Physical Education and Sport, 12(1), 111.
8. Günay, M., Cicioğlu, İ., Şıktar, E., & Şıktar, E. (2018). Çocuk, kadın, yaşlı ve özel gruplarda egzersiz. Birinci Baskı, Ankara, Gazi Kitapevi.

9. Günay, M., Tamer, K., Cicioğlu, İ., & Şıktar, E. (2019). Spor fizyolojisi ve performans ölçüm testleri. 5. Baskı, Ankara, Gazi Kitapevi.
10. Gürbüz, M.H. (2013). 17-22 yaş grubu genç erkeklerde 6 haftalık maksimal kuvvet antrenmanlarının fiziksel ve fizyolojik paremetler üzerine etkisi. Selçuk üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Antrenörlük Eğitimi Anabilimi, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Konya.
11. Hausswirth, C., & Mujika, I. (2013). Recovery for performance in sport. Human Kinetics.
12. Hudelmaier, M., Wirth, W., Himmer, M., Ring-Dimitriou, S., Sänger, A., & Eckstein, F. (2010). Effect of exercise intervention on thigh muscle volume and anatomical cross-sectional areas--quantitative assessment using MRI. Magnetic Resonance in Medicine, 64(6), 1713–1720. https://doi.org/10.1002/mrm.22550
13. Kahraman, M. Z. (2023). Futsalcılarda sekiz haftalık tekrarlı sprint egzersizinin kan laktat düzeyi, sürat, dikey sıçrama ve alt ekstremite kuvvet gelişimine etkisi. Mediterranean Journal of Sport Science, 6(1), 314-325. https://doi.org/10.38021/asbid.1221447
14. Karadağ, A., & Kutlu, M. (2006). Uzun dönem futbol antrenmanlarının futbolcuların baskın olan ve olmayan ayaklarının görsel ve işitsel reaksiyon zamanlarına etkisi. Fırat Tıp Dergisi 11(1):26,29.
15. Kerkeser, M. T. (2016). Doruk altı (sub maksimal) ağırlık antrenmanlarının vücut yağ oranı ve doruk kuvvet( maksimal) üzerindeki etkilerin incelenmesi. Kocaeli Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Bölümü, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Kocaeli.
16. Kılıç, Y. (2012). 13-14 yaş boksörlerde 8 haftalık kamp eğitiminin bazı fiziksel uygunluk, fizyolojik ve antropometrik özelliklerine etkisi. Fırat Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Elazığ.
17. Kızılca, S., & Okut, S. (2024). The effect of dynamic warm-up exercise durations on different jump types in young male boxers. Turkish Journal of Sport and Exercise, 26(2), 236-244.
18. Korkmaz, S. (2017). Farklı ortamlarda uygulanan tabata yüksek şiddetli interval antrenmanın aerobik ve anaerboik performansa etkisi. Akdeniz Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü Spor Bilimleri Anabilim Dalı, Yayımlanmış Doktora tezi, Antalya.
19. Mitchell, J. H., Haskell, W.A.I., & Raven, P.B. (1994). Classification of sports medicine and science in sports and exercise. American College of Sports Medicine and American College of Cardiology, 242-244.
20. Murray, B., & Kenney, W.L. (2019). Egzersiz fizyolojisi uygulama klavuzu. 2. Baskı, Çev: Bağıran T, Ankara, Spor Yayınevi ve Kitap evi.
21. Okut, S., & Kızılca, S. (2024). The effects of open and closed kinetic chain exercises on visual reaction times and certain motor skills in young male boxers. Anemon Muş Alparslan Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 373-383. https://doi.org/10.18506/anemon.1398291
22. Okut, S., Kahraman, M. Z., & Sarı, C. (2023). Yıldız erkek boksörlerde 4 haftalık müsabaka öncesi antrenmanların kuvvet, sürat ve vücut kompozisyonuna etkisi. Türk Spor Bilimleri Dergisi, 6(1), 30-36.
23. Ormsbee, M. J., Mandler, W. K., Thomas, D. D., Ward, E. G., Kinsey, A. W., Simonavice, E., Panton, L. B., & Kim, J. S. (2012). The effects of six weeks of supplementation with multi-ingredient performance supplements and resistance training on anabolic hormones, body composition, strength, and power in resistance-trained men. Journal of the International Society of Sports Nutrition, 9(1), 49. https://doi.org/10.1186/1550-2783-9-49
24. Ozan, M. (2018). Farklı treadmill koşu protokollerinin bazı fiziksel ve fizyolojik parametrler üzerine etkisi. Atatürk Üniversitesi Kış Sporları ve Spor Bilimleri Enstitüsü Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Yayımlanmış Doktora Tezi. Erzurum.
25. Örs, B. S., Cantas, F., Güngör, E. O., & Şimşek, D. (2019). Assessment and comparison of visual skills among athletes. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 10(3), 231-41.
26. Öztürk, Y. (2006). Türk boks antrenörü profilini sportif başarıyla ilişkisi. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi, Sakarya.
27. Pala, R., & Savucu, Y. (2011). Boks milli takımının avrupa şampiyonası hazırlık kampları süresince bazı fiziksel ve oksidatif stres paremetlerin incelenmesi. Fırat Üniversitesi Saplık Bilimleri Dergisi, 25(3).115-120.
28. Pierce, J. D., Reinbold, K. A., Lyngard, B. C., Goldman, R. J., & Pastore, C. M. (2006). Direct measurement of punch force during six professional boxing maches. Journal of Quantitative Analysis in Sports, 2(2),1-19.
29. Pierson, L. M., Herbert, W. G., Norton, H. J., Kiebzak, G. M., Griffith, P., Fedor, J. M., Ramp, W. K., & Cook, J. W. (2001). Effects of combined aerobic and resistance training versus aerobic training alone in cardiac rehabilitation. Journal of Cardiopulmonary Rehabilitation, 21(2), 101–110. https://doi.org/10.1097/00008483-200103000-00007
30. Piorkowski, B. A., Lees, A., & Barton, G. J. (2011). Single maximal versus combination punch kinematics. Sports Biomechanics, 10(1), 1–11. https://doi.org/10.1080/14763141.2010.547590
31. Rakobowchuk, M., Tanguay, S., Burgomaster, K. A., Howarth, K. R., Gibala, M. J., & MacDonald, M. J. (2008). Sprint interval and traditional endurance training induce similar improvements in peripheral arterial stiffness and flow-mediated dilation in healthy humans. American journal of physiology. Regulatory, Integrative and Comparative Physiology, 295(1), R236–R242. https://doi.org/10.1152/ajpregu.00069.2008
32. Sevim, Y. (2010). Antrenman bilgisi. 8. Baskı, Fil Yayınevi Ofset Matbaacılık, Ankara.
33. Siri W. E. (1956). The gross composition of the body. Advances in Biological and Medical Physics, 4, 239–280. https://doi.org/10.1016/b978-1-4832-3110-5.50011-x
34. Söyler. M., & Çingöz, Y. E. (2022). türkiye ferdi boks şampiyınası hazırlık sürecinde yıldız kadın boksörlerin atletik performans sürecinde fiziksel ve fizyolojik etmenler. Gümüşhane Üniversitesi Sağlık Bilimleri dergisi 11(3):1182-1190.
35. Tatlıcı, A. (2017). Elit boksörlerde akut besinsel nitrat takviyesinin anaerobik güç üzerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü. Yayımlanmış Yüksek Lisans Tezi. Konya.
36. Türker, A., & Kahraman, M. Z. (2020). Investigation of acute effect of sparring training models on some electrolytes in elite boxers. International Journal of Applied Exercise Physiology, 9(9), 6-10.
37. Uzun, R., & Eriş, F. (2021). Ergen erkek badmintocularda pliometrik antrenmanların bazı motorik özellikler üzerine etkisinin araştırılması. Atatürk Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 23(1).
38. Yılmaz, T. (2012). 8 haftalık yüzme egzersizlerinin adolesanların aerobik güçleri, solunum fonksiyonları ve vucut dengeleri üzerine etkisi. Selçuk Üniversitesi Sağlık Bilimleri Enstitüsü, yayımlanmış Yüksek Lisans tezi Konya.
39. Zorba, E., Ziyagil, M.A., & Erdemli, İ. (1999). Türk ve Rus boks milli takımlarının bazı fizyolojik kapasite ve antropometrik yapılarının karşılaştırılması. Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 1, 17-28.