Spor Tesisleri Üzerine Bilimsel Çalışmaların Yönelimleri Bibliometrik Bir Yaklaşım

Öz

Bu araştırma, spor tesisleri üzerine yapılan akademik çalışmaların yönelimlerini belirlemek, alandaki boşlukları tespit edebilmek amacıyla yapılmıştır. Çalışma kapsamında, Web of Science (WoS) veri tabanında “sports facilities” anahtar kelimesi kullanılarak 2 Şubat 2025 tarihine kadar yayımlanan makaleler taranmış ve 1089 çalışmaya ulaşılmıştır. Ancak belirlenen dahil etme kriterlerine uygunluk açısından yapılan detaylı inceleme sonucunda, analizler 542 makale üzerinden gerçekleştirilmiştir. Araştırmada, yayımlanan çalışmaların yıllara, ülkelere, yazarlara ve atıf durumlarına ilişkin betimsel analizler yapılmış, ayrıca anahtar kelime, ortak yazarlık, kurumsal bağlantılar ve ortak atıflar açısından kelime tabanlı ağ haritalama ve kümeleme teknikleri kullanılarak bibliyometrik analizler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen bulgular, spor tesisleri alanındaki bilimsel çalışmaların son yıllarda artış gösterdiğini ve belirli ülkelerde yoğunlaştığını ortaya koymuştur. Aynı zamanda, spor tesisleri konusundaki araştırmaların fiziksel altyapı, erişilebilirlik, çevresel sürdürülebilirlik ve halk sağlığı gibi çeşitli disiplinlerle entegre bir yapıya sahip olduğu belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, alan yazındaki eğilimleri belirlemeye, bilgi boşluklarını tespit etmeye ve gelecekte yapılacak araştırmalar için yönlendirici bir kaynak oluşturmaya katkı sağlamaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Spor Tesisleri
• Bibliyometrik Analiz
• Web of Science.

Directions of Scientific Studies on Sports Facilities: A Bibliometric Approach

Öz

This study employs bibliometric analysis to examine the trends in academic research on sports facilities. Using the Web of Science (WoS) database, a search was conducted with the keyword “sports facilities,” covering publications up to February 2, 2025, yielding a total of 1089 studies. After applying inclusion criteria and conducting a detailed screening, 542 relevant articles were selected for analysis. The study includes descriptive analyses of publications based on publication years, countries, authors, and citation metrics. Additionally, bibliometric techniques such as keyword co-occurrence, co-authorship networks, institutional collaborations, and co-citation mapping were utilized to identify research patterns. The findings indicate a growing research interest in sports facilities in recent years, with concentration in specific countries. Moreover, studies on sports facilities were found to integrate multiple disciplines, including physical infrastructure, accessibility, environmental sustainability, and public health. The results contribute to identifying research trends, addressing gaps in the literature, and providing insights for future studies in the field.

Anahtar Kelimeler

• Spor Tesisleri
• Bibliyometrik Analiz
• Web of Science.

Kaynakça

1. Akyıldız, T., Kusan, M., & Çankaya, S. (2024) Spor yöneticilerinin tesis yeterliği ve yer bağlılığı arasındaki ilişki. Journal of Global Sport and Education Research, 7(1), 26-36.
2. Arı, F., & Boduroğlu, G. (2024). İngiltere premier lig futbol kulüplerinin sosyal değişim uygulamalarının spor ve sosyal hizmet perspektifinde incelenmesi. International Journal of Social Inquiry, 17(2), 253-279.
3. Başar, S. (2018). Düzenli egzersizin depresyon, mutluluk ve psikolojik iyi oluş üzerine etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(3), 25-34.
4. Bergsgard, N., Borodulin, K., Fahlén, J., Høyer-Kruse, J., & Iversen, E. (2019). National structures for building and managing sport facilities: a comparative analysis of the Nordic countries. Sport in Society, 22, 525- 539. https://doi.org/10.1080/17430437.2017.1389023.
5. Black, N., Johnston, D. W., Propper, C., & Shields, M. A. (2019). The effect of school sports facilities on physical activity, health and socioeconomic status in adulthood. Social Science & Medicine, 220, 120-128.
6. Book, K. (2025). Recreation- and sport-led regeneration of urban water infrastructure. Frontiers in Sports and Active Living, 7. https://doi.org/10.3389/fspor.2025.1558415.
7. Borgers, J., Vanreusel, B., Vos, S., Forsberg, P., & Scheerder, J. (2016). Do light sport facilities foster sports participation? A case study on the use of bark running tracks. International Journal of Sport Policy and Politics, 8(2), 287-304.
8. Bradbury, J. C., Coates, D., & Humphreys, B. R. (2023). The impact of professional sports franchises and venues on local economies: A comprehensive survey. Journal of Economic Surveys, 37(4), 1389-1431. https://doi.org/10.1111/joes.12533

9. Budak, A., & Demirel, M. (2023). Veri ekonomisinde veri merkezleri ve konuya ilişkin olası regülasyon önerileri. Journal of Economics, Finance and Sustainability, 1(1), 63-88.
10. Can, Z. G., & Değirmen, S. (2017). Spor organizasyonlarının ekonomik açıdan incelenmesi: Mersin ili örneği. İşletme ve İktisat Çalışmaları Dergisi, 5(4), 91-105.
11. Çavuş, M. N. (2024). Spor turizminin imkan ve etkileri: Türkiye özelinde bir değerlendirme. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 22(2), 202-210
12. Çetin, A. (2023). Spor Turizmi ve spor etkinlikleri üzerine bir derleme. Türkiye Spor Bilimleri Dergisi, 7(1), 49-58.
13. Çetin, A., & Demir, A. (2021). Rekreasyonel spor tesisleri üyelerinin algılanan hizmet kalitesi düzeylerinin incelenmesi. OPUS International Journal of Society Researches, 17(33), 425-446.
14. Çolakoğlu, T., & Peçenek, A. C. (2020). Olimpiyat oyunlarının ülke ekonomilerine etkileri ve ekonomik olarak karşılaştırılması. Gazi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 25(1), 1-11.
15. Donthu, N., Kumar, S., Mukherjee, D., Pandey, N. ve Lim, W.M. (2021). How to conduct a bibliometric analysis: An overview and guidelines. Journal of Business Research, 133, 285 296. https://doi.org/10.1016/j.jbusres.2021.04.070.
16. Eban, F. (2022). Rekreasyon yönetimi alanında yapılmış akademik çalışmaların bibliyometrik analizi. Turizm Ekonomi ve İşletme Araştırmaları Dergisi, 4(2), 162-174.
17. Ekici, H. (2024). Sporun gruplar arası ilişkileri iyileştirmedeki potansiyeli: Spor odaklı müdahale programları üzerine bir derleme. Nişantaşı Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 12(2), 593-614.
18. Elnour, M., Fadli, F., Himeur, Y., Petri, I., Rezgui, Y., Meskin, N., & Ahmad, A. M. (2022). Performance and energy optimization of building automation and management systems: Towards smart sustainable carbon-neutral sports facilities. Renewable and Sustainable Energy Reviews, 162, 112401.
19. Genç, S. Ç., Çupi, A., & Sezer, F. Ş. (2025). Kullanıcı memnuniyetinin konfor koşulları açısından değerlendirilmesi: Kapalı Spor Salonları. KAPU Trakya Mimarlık ve Tasarım Dergisi, 5(1), 68-85.
20. Halaç, H. H., Ertan, H., Bademci, F., Ulaş, E., Tunay, H., & Turan, S. (2021). Koç Spor Fest final etkinliğine katılan sporcuların kültür turizmine olan ilgilerinin tespiti. İstanbul Aydın Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 13(3), 697-721.
21. Haydarov, N. H., Azimov, B. F., & Halimov, F. E. (2020). Increasing the efficiency of using sports facilities of educational ınstitutions of sports. In European Proceedings of Social and Behavioural Sciences EpSBS (pp. 459- 465).
22. Høyer-Kruse, J., Schmidt, E., Hansen, A., & Pedersen, M. (2024). The interplay between social environment and opportunities for physical activity within the built environment: a scoping review. BMC Public Health, 24. https://doi.org/10.1186/s12889-024-19733-x.
23. Kamenecka-Usova, M., Lejniece, I., & Zalcmane, K. (2024). Hosting Large Sports Events Sustainably: A Contemporary Administrative and Economic Evaluation. European Journal of Sustainable Development, 13(3), 609-609. https://doi.org/10.14207/ejsd.2024.v13n3p609
24. Karavelioğlu, B. (2024). Dünya’da ve Türkiye'de sportif rekreasyona bakış açısı: Bir derleme çalışması. Uluslararası Bozok Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 164-191.
25. Kaya, S., & Yıldırım, K. (2024). Açık alanlarda uygulanan terapatik rekreasyon etkinlikleri: Özel gereksinimli bireylerin fiziksel, zihinsel ve sosyal gelişimlerine yönelik etkilerinin değerlendirilmesi. Herkes için Spor ve Rekreasyon Dergisi, 6(4), 498-513.
26. Kayar, İ., & Kutlu, S. Z. (2022). Kentsel dirençlilik ve çevresel sürdürülebilirlik ilişkisi üzerine bir değerlendirme. TroyAcademy, 7(2), 178-204.
27. Kharchenko, T., & Ziming, L. (2021). The relationship between sports ındustry development and economic growth in China. Accounting and Finance. 91, 136-140. https://doi.org/10.33146/2307-9878-2021-1(91)-136-140.
28. Koçak, F., & Balcı, V. (2010). Doğada yapılan sportif etkinliklerde çevresel sürdürülebilirlik. Ankara Üniversitesi Çevrebilimleri Dergisi, 2(2), 213-222.
29. Körmeçli, P. Ş., & Uslu, A. (2021). Erişilebilirlik ve sosyal etkileşim ilişkisinin kamusal alanlarda değerlendirilmesi: Çukurambar Mahallesi örneği. Journal of Architectural Sciences and Applications, 6(2), 414-427.
30. Li, R., & Zhai, C. (2025). Constructing sports facilities using environment-friendly materials. Frontiers in Materials, 11, 1524729.
31. Li, Y., Wang, Y., Wang, R., Liu, C., & Zhang, Z. (2024). Bibliometric review of research on green building assessment method by CiteSpace and HistCite. Deakin University. Journal contribution.
32. Mallen, C., Adams, L., Stevens, J., & Thompson, L. (2010). Environmental sustainability in sport facility management: A Delphi study. European Sport Management Quarterly, 10(3), 367-389. DOI: 10.1080/16184741003774521
33. Nacar, E., & Devecioğlu, S. (2024). Türk spor eğitiminde spor tesislerinin yeterlilik düzeylerinin belirlenmesi. The Journal of Academic Social Science, 83(83), 80-95.
34. Özdedeoğlu, B., & Erdoğan, M. (2023). Sürdürülebilir spor ve rekreasyon tesislerinin planlamasında kuruluş dinamikleri: Fitness salonu örneği. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(100. Yıl Özel Sayısı), 45-55. https://doi.org/10.33689/spormetre.1291309
35. Paylı, M. (2025). Ticari rekreasyon araştırma konusunda kapsamlı bibliyometrik analiz: WoS Veri Tabanı Örneği (1986-2023). Uluslararası Yönetim Akademisi Dergisi, 7(3), 922-954.
36. Pepe, K. (2017). Sporda çevresel sürdürülebilirlik. Kesit Akademi Dergisi, (10), 161-172.
37. Pitanga, F., Matsudo, V., & Guedes, D. (2025). Editorial: Physical activity, sports and health: reflections and challenges based on sustainability. Frontiers in Sports and Active Living, 7. https://doi.org/10.3389/fspor.2025.1547197.
38. Ramazanoğlu, F., Karahüseyinoğlu, M. F., Demirel, E. T., Ramazanoğlu, M. O., & Altungül, O. (2005). Sporun toplumsal boyutlarinin değerlendirilmesi. Fırat Üniversitesi Doğu Araştırmaları Dergisi, 3(3), 153-157.
39. Sapuan, N. M., Haron, N. F., Kumaran, V. V., Saudi, N. S., & Ridzuan, A. R. (2022). Green building best practices in achieving energy and environmental sustainability. Environmental Management and Sustainable Development, 11(4), 74.
40. Sholanke, A. B., & Eleagu, J. C. (2024, May). Appraisal of universal design strategies for enhancing social ınclusion in the development of sporting facilities. In IOP Conference Series: Earth and Environmental Science,1342(1) IOP Publishing.
41. Siegfried, J., & Zimbalist, A. (2000). The economics of sports facilities and their communities. Journal of Economic Perspectives, 14(3), 95-114.DOI:10.1257/jep.14.3.95
42. Sunay, H. (2023). Kamu spor yatırımları ve özel spor işletmeleri. Şura Akademi, (3), 11-23.
43. Sunay, H. (2024). Kıtalararası eksende spor yönetim sistemlerinin karşılaştırılması (ABD-Almanya-Çin-Avustralya-Kanada-Türkiye). Nigde Üniversitesi Beden Egitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(2).
44. Sunay, H., & Yıldırım, O. (2019). Özel spor merkezlerine devam eden bireylerin spor ekonomisine katkısı (ankara ili örneği). Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 17(1), 182-196.
45. Taştan, H. Ş., & Yiğit, O. (2022). Türkiye’de spor kulüpleri sayıları ile lisanslı ve faal sporcu sayıları arasındaki ilişkinin incelenmesi. Niğde Ömer Halisdemir Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 4(2), 181-190.
46. Tekin, N. (2021). Sürdürülebilir Tüketim ve Spor İlişkisi. FOCUSS Spor Yönetimi Araştırmaları Dergisi, 2(1), 35-46.
47. Turaç, G. (2024). Spor odaklı rekreasyon alanlarının toplumsal sağlık ve sosyal etkileşim üzerindeki rolü. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 18(3), 621-636.
48. Türkmen, M., & Özsarı, A. (2020). Covid-19 salgını ve spor sektörüne etkileri. International Journal of Sport Culture and Science, 8(2), 55-67.
49. Van Eck, N., & Waltman, L. (2010). Software survey: VOSviewer, a computer program for bibliometric mapping. Scientometrics, 84(2), 523-538.
50. Wang, H., Dai, X., Wu, J., Wu, X., & Nie, X. (2019). Influence of urban green open space on residents’ physical activity in China. BMC Public Health, 19. https://doi.org/10.1186/s12889-019-7416-7.
51. Wang, L., Dai, Y., Han, L., & Xu, Z. (2024). Optimizing Urban resource efficiency: a scenario analysis of shared sports facilities in fostering sustainable communities in Nanjing, China. Journal of Cleaner Production. https://doi.org/10.1016/j.jclepro.2024.143082.
52. Wang, W., Cai, Y., Xiong, X., & Xu, G. (2025). Evaluating accessibility and equity of multi-level urban public sports facilities at the residential neighborhood scale. Buildings. https://doi.org/10.3390/buildings15101640.
53. Yalçınkaya, İ. (2024). Uluslararası spor organizasyonlarının sosyokültürel ve ekonomik yansımaları. Spor ve Performans Araştırmaları Dergisi, 15(2), 177-190. https://doi.org/10.17155/omuspd.1380559.
54. Yavuz, V. A. (2010). Sürdürülebilirlik kavramı ve işletmeler açısından sürdürülebilir üretim stratejileri/concept of sustainability and sustainable production strategies for business practices. Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 63-86.
55. Yeler, G. (2021). Sağlık ve spor için mekânlar: Fitness merkezleri ve salonları. GSI Journals Serie A: Advancements in Tourism Recreation and Sports Sciences, 4(2), 147-162.
56. Yıldırım, B., Dumangöz, P. D., & Ülker, D. (2023). Spor teşkilatları bünyesindeki spor tesislerinin yönetim kapasitesinin incelenmesi: İzmir ili örneği. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(101), 2943-2950.
57. Yıldırım, M. (2017). Spor Tesisleri Müşteri Memnuniyeti Ölçeği geliştirilmesi: Geçerlik ve güvenirlik çalışması. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum, 6(16), 157-176.
58. Yiğit, O., & Yurtseven, E. (2021). Çok amaçlı rekreasyonel spor tesislerinde hizmet kalitesi ve alt boyut ilişkilerinin incelenmesi. Ulusal Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 91-103
59. Yu, Y., Li, Y., Zhang, Z., Gu, Z., Zhong, H., Zha, Q., Yang, L., Zhu, C., & Chen, E. (2020). A bibliometric analysis using VOSviewer of publications on COVID-19. Annals of Translational Medicine, 8(13), 816. https://doi.org/10.21037/atm-20-4235.
60. Zengin, E., & Öztaş, C. (2008). Yerel yönetimler ve spor. In Journal of Social Policy Conferences (No. 55, pp. 49-78). Istanbul University. American College of Sports Medicine. Joint position stand: Nutrition and athletic performance. Med Sci Sports Exerc, 32(12), 2130–2145.
61. Zhai, Z., Du, M., & Meng, H. (2024). The sports industry and its effect on the quality of life and regional development. Social Science Quarterly, 105(3), 744-759 https://doi.org/10.1111/ssqu.13357.
62. Zhang, D., Ortiz, M. A., & Bluyssen, P. M. (2023). A review on indoor environmental quality in sports facilities: Indoor air quality and ventilation during a pandemic. Indoor and Built Environment, 32(5), 831-851.