Ototelik Kişiliğin Spor Bilimleri Öğrencilerinin Psikolojik İyi Oluşu Üzerine Etkisi

Yıl 2025, Cilt: 8 Sayı: 4, 837 - 846, 28.12.2025

Abdullah Arısoy , Abdullah Yavuz Akıncı

https://doi.org/10.38021/asbid.1826107

Öz

Bu araştırmanın amacı, Spor Bilimleri Fakültesi öğrencilerinin ototelik kişilik özelliklerinin psikolojik iyi oluş üzerindeki etkisini incelemektir. Araştırma, ilişkisel tarama modeli kapsamında yürütülmüştür. Çalışma grubunu 2025–2026 öğretim yılında Süleyman Demirel Üniversitesi Spor Bilimleri Fakültesinde öğrenim gören toplam 392 (178 kadın, 214 erkek) öğrenci oluşturmaktadır. Veri toplama aracı olarak kişisel bilgi formu, Ototelik Kişilik Ölçeği ve Psikolojik İyi Oluş Ölçeği kullanılmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, Pearson korelasyon analizi ve basit doğrusal regresyon analizleri SPSS 25’te uygulanmıştır. Araştırma bulgularına göre, ototelik kişilik ile psikolojik iyi oluş arasında pozitif yönlü ve orta düzeyde anlamlı bir ilişki bulunmaktadır (r = ,405; p < ,01). Ayrıca ototelik kişiliğin psikolojik iyi oluşun anlamlı bir yordayıcısı olduğu ve psikolojik iyi oluştaki toplam varyansın %16’sını açıkladığı belirlenmiştir (R² = ,164; p < ,001). Elde edilen sonuçlar, ototelik kişilik özellikleri yüksek olan spor bilimleri öğrencilerinin psikolojik iyi oluş düzeylerinin daha yüksek olduğunu göstermektedir. Sonuç olarak, ototelik kişilik spor bilimleri öğrencilerinin psikolojik iyi oluşunu destekleyen önemli bir bireysel özellik olarak değerlendirilebilir. Bu doğrultuda, spor bilimleri fakültelerinde yürütülen eğitim ve uygulama süreçlerinde içsel motivasyonu ve akış deneyimini destekleyen yaklaşımların artırılması önerilmektedir.

Anahtar Kelimeler

Ototelik kişilik , Psikolojik iyi oluş , spor bilimleri öğrencileri , akış deneyimi , içsel motivasyon

Etik Beyan

Bu çalışmanın hazırlanma sürecinde bilimsel etik ve akademik kurallara uygun hareket edildiğini beyan ederiz. Çalışmada kullanılan tüm veri, bilgi ve kaynaklar bilimsel yöntemler çerçevesinde elde edilmiş; başkalarına ait eserlerden yapılan alıntılar gerekli biçimde kaynak gösterilmiştir. Herhangi bir sahtecilik, tahrifat, intihal veya etik dışı uygulama yapılmamıştır. Bu beyan doğrultusunda, çalışmanın tüm akademik ve etik sorumluluğu tarafımıza aittir.

The Effect of Autotelic Personality on Psychological Well-Being Among Sports Science Students

Öz

The purpose of this study was to examine the effect of autotelic personality traits on psychological well-being among students of the Faculty of Sports Sciences. The research was conducted using a correlational survey design. The study group consisted of a total of 392 students (178 females and 214 males) studying at the Faculty of Sports Sciences of Süleyman Demirel University during the 2025–2026 academic year. Data were collected using a personal information form, the Autotelic Personality Scale, and the Psychological Well-Being Scale. Descriptive statistics, Pearson correlation analysis, and simple linear regression analyses were performed using SPSS 25. According to the findings of the study, a positive and moderate significant relationship was found between autotelic personality and psychological well-being (r = .405, p < .01). In addition, autotelic personality was found to be a significant predictor of psychological well-being, explaining approximately 16% of the total variance in psychological well-being (R² = .164, p < .001). These results indicate that students of sports sciences with higher levels of autotelic personality traits also have higher levels of psychological well-being. In conclusion, autotelic personality can be considered an important individual characteristic that supports psychological well-being among students of sports sciences. In this regard, it is recommended to increase educational and practical approaches that promote intrinsic motivation and flow experience in faculties of sports sciences.

Anahtar Kelimeler

Autotelic personality , Psychological well-being , Sports Science students , flow experience , intrinsic motivation

Etik Beyan

We declare that we have adhered to scientific ethics and academic principles throughout the preparation of this study. All data, information, and sources used in this study were obtained using scientific methods; citations from other people's works are properly cited. No forgery, falsification, plagiarism, or unethical practices were committed. In accordance with this declaration, we assume full academic and ethical responsibility for the study.

Kaynakça

• Acar, E. Ü., & Kaynak, K. (2025). The impact of glass ceiling syndrome on job performance of women working in sports organizations. Mediterranean Journal of Sport Science, 8(2), 438-449. https://doi.org/10.38021/asbid.1695415
• Ak, M. O. (2021). Ototelik kişilik ölçeğinin Türkçeye uyarlama çalışması: Serbest zaman perspektifi oluşturulması. SDÜ Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi, 54, 317–338.
• Asakawa, K. (2010). Flow experience, culture, and well-being: How do autotelic Japanese college students feel, behave, and think in their daily lives? Journal of Happiness Studies, 11(2), 205–223. https://doi.org/10.1007/s10902-008-9132-3
• Cohen, J. (1988). Statistical power analysis for the behavioral sciences (2nd ed.). Lawrence Erlbaum.
• Creswell, J. W. (2014). Research design: Qualitative, quantitative, and mixed methods approaches (4th ed.). SAGE.
• Csikszentmihalyi, M. (1990). Flow: The psychology of optimal experience. Harper & Row.
• Csikszentmihalyi, M. (1997). Finding flow: The psychology of engagement with everyday life. Basic Books.
• Csikszentmihalyi, M. (2002). Flow: The classic work on how to achieve happiness. London: Rider.
• Csikszentmihalyi, M., & Nakamura, J. (2010). Effortless attention in everyday life: A systematic phenomenology. In B. Bruya (Ed.), Effortless attention: A new perspective in the cognitive science of attention and action (pp. 179–189). Cambridge, MA: MIT Press.
• Demirtaş, M., & Yıldız, M. (2021). Üniversite öğrencilerinde ototelik kişilik özelliklerinin psikolojik iyi oluş ile ilişkisi. Spor ve Psikoloji Dergisi, 5(2), 85–97.
• DeVellis, R. F. (2017). Scale development: Theory and applications (4th ed.). Sage.
• Diener, E., Wirtz, D., Tov, W., Kim-Prieto, C., Choi, D., Oishi, S., & Biswas-Diener, R. (2010). New well-being measures: Short scales to assess flourishing and positive and negative feelings. Social Indicators Research, 97(2), 143–156. https://doi.org/10.1007/s11205-009-9493-y
• Faul, F., Erdfelder, E., Buchner, A., & Lang, A.-G. (2009). Statistical power analyses using G*Power 3.1: Tests for correlation and regression analyses. Behavior Research Methods, 41(4), 1149–1160. https://doi.org/10.3758/BRM.41.4.1149
• Field, A. (2013). Discovering statistics using IBM SPSS Statistics (4th ed.). SAGE.
• Fishbach, A., & Woolley, K. (2022). The structure of intrinsic motivation. Annual Review of Organizational Psychology and Organizational Behavior, 9(1), 339–363.
• Fullagar, C. J., & Mills, M. J. (2008). Motivation and flow: Toward an understanding of the dynamics of the relation in architecture students. Journal of Psychology, 142(5), 533–556.
• George, D., & Mallery, P. (2016). IBM SPSS statistics 23 step by step: A simple guide and reference (14th ed.). Routledge.
• Hair, J. F., Black, W. C., Babin, B. J., & Anderson, R. E. (2010) Multivariate Data Analysis. 7th Edition, Pearson, New York.
• Jackson, S. A., & Csikszentmihalyi, M. (1999). Flow in sports. Champaign, IL: Human Kinetics.
• Jackson, S. A., & Eklund, R. C. (2004). The Flow scales manual. Fitness Information Technology.
• Kalaycı, Ş. (2008). SPSS uygulamalı çok değişkenli istatistik teknikleri (3. baskı). Ankara: Asil Yayın Dağıtım.
• Konu, M., & Gürbüz, B. (2022). Spor bilimleri öğrencilerinde ototelik kişilik ve yaşam doyumu ilişkisi: Öz yeterliğin aracı rolü. Spor Bilimleri Araştırmaları Dergisi, 7(1), 45–60.
• Nakamura, J., & Csikszentmihalyi, M. (2014). The concept of flow. In M. Csikszentmihalyi (Ed.), Flow and the foundations of positive psychology (pp. 239–263). Springer. https://doi.org/10.1007/978-94-017-9088-8_16
• Nunnally, J. C., & Bernstein, I. H. (1994). Psychometric theory (3rd ed.). McGraw-Hill. Reid, D. (2011). Exploring flow and intrinsic motivation in an elementary classroom. Canadian Journal of Education, 34(1), 68–91.
• Ryan, R. M., & Deci, E. L. (2000). Intrinsic and extrinsic motivations: Classic definitions and new directions. Contemporary Educational Psychology, 25(1), 54–67. https://doi.org/10.1006/ceps.1999.1020
• Ryff, C. D. (1989). Happiness is everything, or is it? Explorations on the meaning of psychological well-being. Journal of Personality and Social Psychology, 57(6), 1069–1081. https://doi.org/10.1037/0022-3514.57.6.1069
• Ryff, C. D., & Keyes, C. L. M. (1995). The structure of psychological well-being revisited. Journal of Personality and Social Psychology, 69(4), 719–727. https://doi.org/10.1037/0022-3514.69.4.719
• Tabachnick, B. G., & Fidell, L. S. (2019). Using multivariate statistics (7th ed.). Pearson.
• Telef, B. B. (2013). The adaptation of psychological well-being into Turkish: A validity and reliability study. Hacettepe University Journal of Education, 28(3), 374–384.
• Waterman, A. S. (2024). On intrinsic motivation, flow, and absorption: A new theoretical perspective. The Journal of Positive Psychology, 1–8. https://doi.org/10.1080/17439760.2024.2394445