Spor Bilimleri Alanında Görev Yapan Akademisyenlerin Teknoloji Kabul ve Kullanım Durumlarının İncelenmesi

Öz

Spor bilimleri alanında görev yapan akademisyenlerin demografik özelliklerinin teknoloji kabul ve kullanım durumları üzerindeki etkisinin incelendiği araştırmada, nicel araştırma yaklaşımlarından ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, Türkiye’de spor bilimleri alanında görev yapan akademisyenler oluştururken; örneklem grubunu ise basit tesadüfi örnekleme yöntemiyle seçilen, 374 akademisyen oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama sürecinde, araştırmacılar tarafından oluşturulan “Kişisel Bilgi Formu” ile Davis (1989) tarafından geliştirilen “Teknoloji Kabul Modeli”ne Ursavaş (2014) tarafından dış değişkenler dâhil edilerek genişletilmiş “Öğretmen Teknoloji Kabul ve Kullanım Ölçeği (Ö-TKKÖ)” kullanılmıştır. Verilerin analizinde, normallik varsayımları karşılandığı için t-testi ve tek yönlü varyans analizi (ANOVA) testi kullanılmıştır. Elde edilen verilere göre; cinsiyet ve görev bölgesine göre anlamlı farklılık tespit edilmezken, yaş, hizmet yılı, bölüm, hizmet içi eğitim, teknolojik araç ve gereç kullanım sayısı değişkenlerine göre ise ölçek geneli ve bazı alt boyutlarda anlamlı farklılıklar tespit edilmiştir. Teknoloji kullanım düzeyi değişkenine göre ise, ölçek ile tüm alt boyutlarda anlamlı farklılık tespit edilmiştir. Sonuç olarak, spor bilimleri alanında görev yapan akademisyenlerin teknoloji kabul ve kullanım durumlarını demografik değişkenlerin etkilemiş olduğu, özellikle teknoloji kullanım düzeyi değişkeninin tüm faktörleri etkilediği tespit edilmiştir. Bu durum, akademisyenlerin teknolojiye yönelik kabul ve kullanım davranışlarının geliştirilmesinde teknoloji kullanım becerilerinin önemli bir rol oynadığını göstermektedir.

Anahtar Kelimeler

• Spor Bilimleri
• Teknoloji Kabul ve Kullanım
• Akademisyen

Examination of Technology Acceptance and Use Among Academics Working in the Field of Sports Sciences

Öz

In the study examining the effects of academics' demographic characteristics in the field of sports science on technology acceptance and use, a correlational survey model was used within a quantitative research approach. The study population comprises academics working in sports science in Turkey, and the sample group consists of 374 academics selected via simple random sampling. During the data collection phase of the study, the “Personal Information Form” created by the researchers and the “Teachers Technology Acceptance and Use Scale (TTAUS)”—an extension of Davis's (1989) “Technology Acceptance Model (TAM)” that incorporates external variables as proposed by Ursavaş (2014)—were utilized. In the analysis, the t-test and one-way analysis of variance (ANOVA) were used because the normality assumptions were met. According to the data obtained, no significant differences were found by gender or duty area, whereas significant differences were observed in the overall scale and some sub-dimensions, driven by variables such as age, years of service, department, in-service training, and the number of technological tools and equipment used. According to the technology use level variable, significant differences were found across all sub-dimensions of the scale. In conclusion, it has been determined that demographic variables influence the acceptance and use of technology among academics working in sports science, and that the level of technology use affects all factors. This situation illustrates that proficiency in technology use is a significant factor influencing academics’ acceptance and adoption of technological tools.

Anahtar Kelimeler

• Sports Sciences
• Technology Acceptance and Use
• Academic

Kaynakça

1. Akıncan, E., & Çakır, R. (2021). Uzaktan eğitim sürecinde görev alan öğretim elemanlarının performanslarını arttırmaya yönelik görüş ve öneriler. International Journal of Field Education, 7(2), 134-165. https://doi.org/10.32570/ijofe.1012742
2. Altınpulluk, H. (2021). Türkiye'deki öğretim üyelerinin COVID-19 küresel salgın sürecindeki uzaktan eğitim uygulamalarına ilişkin görüşlerinin incelenmesi. Gazi Eğitim Fakültesi Dergisi, 41(1), 53-89. https://izlik.org/JA92NH23PU
3. Andrews, J. E., Ward, H., & Yoon, J. (2021). UTAUT as a model for understanding intention to adopt AI and related Technologies among librarians. The Journal of Academic Librarianship, 47(6), 102437. https://doi.org/10.1016/j.acalib.2021.102437
4. Artul, O. (2003). İlköğretim okul yöneticilerinin bilgi teknolojileri konusundaki yeterlik düzeyleri (İstanbul ili Avrupa yakası örneği) (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
5. Avcu, D. Ü., & Gökdaş, İ. (2012). İlköğretim ikinci kademe öğretmenlerinin bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin kabul ve kullanım niyetleri. Adnan Menderes Üniversitesi Eğitim Fakültesi Eğitim Bilimleri Dergisi, 3(1), 42-59.
6. Aydoğmuş, M., & Karadağ, Y. (2020). Öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojileri (BİT) yeterlikleri: Ondokuz Mayıs Üniversitesi örneği. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 16(3), 686-705. https://doi.org/10.17860/mersinefd.715457
7. Ayyıldız, G. (2019). Öğretmenlerin bilgi teknolojileri özyeterlilik düzeylerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Selçuk Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Konya.
8. Baki, A., Aydın Yalçınkaya, H., Özpınar, İ., & Çalık Uzun, S. (2009). İlköğretim matematik öğretmenleri ve öğretmen adaylarının öğretim teknolojilerine bakışlarının karşılaştırılması. Turkish Journal of Computer and Mathematics Education, 1(1), 65-83. https://izlik.org/JA45UW96HB

9. Balcı, A. (2018). Sosyal bilimlerde araştırma, yöntem, teknik ve ilkeler (13. bs.). Ankara: Pegem A Yayınları.
10. Bayrakçı, M. (2005). Avrupa birliği ve Türkiye eğitim politikalarında bilgi ve iletişim teknolojileri ve mevcut uygulamalar. Milli Eğitim Dergisi, 33(167), 1.
11. Bellet, T., & Banet, A. (2023). UTAUT4-AV: An extension of the UTAUT model to study intention to use automated shuttles and the societal acceptance of different types of automated vehicles. Transportation Research Part F: Traffic Psychology and Behaviour, 99, 239-261. https://doi.org/10.1016/j.trf.2023.10.007
12. Bervell, B., Kumar, J. A., Arkorful, V., Agyapong, E. M., & Osman, S. (2022). Remodelling the role of facilitating conditions for Google Classroom acceptance: A revision of UTAUT2. Australasian Journal of Educational Technology, 38(1), 115-135. https://doi.org/10.14742/ajet.7178
13. Bilge Taşkın, H. (2018). Öğretmenlerin bilgi ve iletişim teknolojilerine ilişkin kabul ve Kullanım niyetlerinin çeşitli değişkenlere göre analizi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
14. Bilgin, H. (2012). Teknik öğretmenlerin eğitimde bilgi teknolojileri kullanım yeterliliklerinin belirlenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Bahçeşehir Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, İstanbul.
15. Bozkurt, A. (2020). Koronavirüs (COVID-19) pandemi süreci ve pandemi sonrası dünyada eğitime yönelik değerlendirmeler: Yeni normal ve yeni eğitim paradigması. Açıköğretim Uygulamaları ve Araştırmaları Dergisi, 6(3), 112-142. https://izlik.org/JA99ML86GW
16. Creswell, J. W. (2013). Araştırma deseni: Nicel, nitel ve karma yöntem yaklaşımları (S. B. Demir, Çev.). Ankara: Eğiten Kitap.
17. Çağtaş, Ö. (2019). Okul yöneticilerinin bilgi teknolojileri kullanım öz yeterliliklerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Marmara Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
18. Çam, E. (2017). İlköğretim öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi (TPAD) düzeylerinin yaşam boyu öğrenme, özyeterlik düzeyleri ve hizmet içi eğitim gereksinimleri açısından incelenmesi: Muş/Bulanık örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Amasya Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Amasya.
19. Danış, F., Özkal, H., Öncü, M. A., Geçitli, F., Gergin, S., Adıyaman, S., Solmaz, M., & Durak, M. (2023). Eğitim teknolojileri ile etkileşimli tahtaların öğrenme ortamlarına etkileri. International Journal of Social and Humanities Sciences Research (JSHSR), 10(97), 1599-1611. https://doi.org/10.5281/zenodo.8209997
20. Daniela, L., Visvizi, A., Gutiérrez-Braojos, C., & Lytras, M. D. (2018). Sustainable higher education and technology-enhanced learning (TEL). Sustainability, 10(11), 3883. https://doi.org/10.3390/su10113883
21. Davis, F. D. (1989). Perceivedusefulness, perceivedease of use, anduseracceptance of informationtechnology. MIS Quarterly, 13(3), 319-340. https://doi.org/10.2307/249008
22. Demircan, N. (2021). Okul öncesi öğretmenlerin teknolojik pedagojik içerik bilgisi ile bilgi iletişim teknolojisi kullanımı arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. Dlamini, R., & Mbatha, K. (2018).The discourse on ICT teacher Professional development needs: The case of a South African teachers’ union. International Journal of Education and Development using Information and Communication Technology, 14(2), 17-37.
24. Educause (2019). Horizon report: 2019 higher education edition. EDUCAUSE Learning Initiative and The New Media Consortium website: https://library.educause.edu/-/media/files/library/2019/4/2019horizonreport.pdf was obtained from the address on March 11, 2026.
25. Eryılmaz, S. (2018). Öğrencilerin bilgi ve iletişim teknolojileri yeterliliklerinin belirlenmesi: Gazi Üniversitesi, turizm fakültesi örneği. Elektronik Sosyal Bilimler Dergisi, 17(65), 37-49. https://doi.org/10.17755/esosder.310987
26. George, D., & Mallery, M. (2010). SPSS for windows step by step: A simple guide and reference, 17.0 update (10th ed.). Boston: Pearson.
27. Ghiatau, R. M., & Mata, L. (2019). Factors influencing higher education teachers' attitudes towards unethical use of information technology: A review. Revista Romaneasca pentru Educatie Multidimensionala, 11(1), 287-300. https://doi.org/10.18662/rrem/111
28. Göktaş, Z. (2011). Beden eğitimi ve spor öğrencilerinin bilgi ve iletişim teknolojilerine yönelik özgüven algılamaları. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(1), 50-57. https://izlik.org/JA29TW96BF
29. Gözel, R. (2022). Sınıf öğretmenlerinin eğitimde bilgi teknolojileri kullanımı öz yeterlikleri ile teknolojik pedagojik içerik bilgileri arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Aydın Adnan Menderes Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Aydın.
30. Gümüşdağ, H. (2017). Bilişim’in spor içinde kullanılışının incelenmesi. Diyalektolog-Sosyal Bilimler Dergisi, 16, 261-274. http://dx.doi.org/10.22464/diyalektolog.164
31. Hatlevik, O. E. (2017). Examining the Relationship between teachers’ self-efficacy, their digital competence, strategies to evaluate information, and use of ICT at school. Scandinavian Journal of Educational Research, 61(5), 555-567. https://doi.org/10.1080/00313831.2016.1172501
32. Hew, K. F., & Brush, T. (2007). Integrating technology into K-12 teaching and learning: Current knowledge gaps and recommendations for future research. Educational Technology Research and Development, 55(3), 223-252. https://doi.org/10.1007/s11423-006-9022-5
33. Huang, Y. C. (2023). Integrated concepts of the UTAUT and TPB in virtual reality behavioral intention. Journal of Retailing and Consumer Services, 70, 103127. https://doi.org/10.1016/j.jretconser.2022.103127
34. John, S. P. (2015). The integration of information technology in higher education: A study of faculty’s attitude towards IT adoption in the teaching process. Contaduría y Administración, 60(S1), 230-252. https://doi.org/10.1016/j.cya.2015.08.004
35. Karasakaloğlu, N., Saracaloğlu, A. S., & Uça, S. (2011). Türkçe öğretmenlerinin teknoloji tutumları ile bilgi teknolojilerini kullanma düzeylerinin incelenmesi. Mersin Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(2), 26-36. https://izlik.org/JA76LN89UJ
36. Karatay, R., & Torun, E. (2016). Bilgisayar destekli eğitime ilişkin öğretmen tutumlarının belirlenmesi. Akademik Sosyal Araştırmalar Dergisi, 4(28), 388-402. http://dx.doi.org/10.16992/ASOS.1176
37. Koca, M. (2006). Bilgi ve iletişim teknolojileri kabul ve kullanım birleştirilmiş modelinin değişkenlerine göre öğretmenlerin bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanımlarının incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Hacettepe Üniversitesi, Fen Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
38. Kocaman Karoğlu, A., Bal Çetinkaya, K., & Çimşir, E. (2020). Toplum 5.0 sürecinde Türkiye’de eğitimde dijital dönüşüm. Üniversite Araştırmaları Dergisi, 3(3), 147-158. https://doi.org/10.32329/uad.815428
39. Kocaman, M. (2019). İlkokul yöneticilerinin bilgi teknolojilerini kullanımına ilişkin öz-yeterlik algıları (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Pamukkale Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Denizli.
40. Koçak Usluel, Y., Kuşkaya Mumcu, F., & Demiraslan, Y. (2007). Öğrenme-öğretme sürecinde bilgi ve iletişim teknolojileri: Öğretmenlerin entegrasyon süreci ve engelleriyle ilgili görüşleri. Hacettepe Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 32(32), 164-178.
41. Kolburan Geçer, A., & Dağ, F. (2010). Üniversite öğrencilerinin bilgisayar okur-yazarlık düzeylerinin belirlenmesi: Kocaeli Üniversitesi örneği. Yüzüncü Yıl Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 7(1), 20-44. https://izlik.org/JA72DR87DN
42. Koska, A., & Göksu, N. (2017). Hastanelerde bilişim teknolojileri kullanımı ile hasta güvenliği kültürü arasındaki ilişki. Siyaset, Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(4), 181-188. https://izlik.org/JA25RT55YW
43. Kukulska-Hulme, A. (2012). How should the higher education workforce adapt to advancements in technology for teaching and learning?. The Internet and Higher Education, 15(4), 247-254. https://doi.org/10.1016/j.iheduc.2011.12.002
44. Kurtuluş, E. (2019). Öğretmen adaylarının öğrenme stilleri ve teknoloji kullanım niyetlerinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Yıldız Teknik Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İstanbul.
45. Mama, M., & Hennessy, S. (2013). Developing a typology of teacher beliefs and practices concerning classroom use of ICT. Computers & Education, 68, 380-387. https://doi.org/10.1016/j.compedu.2013.05.022
46. Mısırlıgil, H., & Bayansalduz, M. (2023). Teknolojinin spor performans alanına etkisi. İnönü Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 10(2), 30-36. https://izlik.org/JA87PP34NB
47. Murat, A., & Erten, H. (2018). Fen bilgisi öğretmen adaylarının bilgi ve iletişim teknolojilerini kullanmaları ve bu teknolojileri öğrenme-öğretme sürecine entegrasyonları hakkındaki görüşleri. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 28(1), 61-71. https://doi.org/10.18069/firatsbed.388068
48. Ng’ambi, D. (2013). Effective and ineffective uses of emerging technologies: Towards a transformative pedagogical model. British Journal of Educational Technology, 44(4), 652-661. https://doi.org/10.1111/bjet.12053
49. Önal, N., & Çakır, H. (2015). Eğitim fakültesi öğretim elemanlarının teknolojik pedagojik içerik bilgilerine ilişkin özgüven algıları. HAYEF Journal of Education, 12(2), 117-131.
50. Özçelik, H. (2006). İlköğretimde çalışan öğretmenlerin bilgisayar özyeterlikleri: Balıkesir ili örneği (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Anadolu Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Eskişehir.
51. Özer, A., & Eryılmaz, S. (2021). Bilgi ve iletişim teknolojileri yeterlilikleri ile teknoloji bağımlılığı arasındaki ilişkinin incelenmesi. Eğitim ve Toplum Araştırmaları Dergisi, 8(1), 16-25. https://doi.org/10.51725/etad.854068
52. Pangestu, M. G., & Pasaribu, J. P. K. (2022). Behavior intention penggunaan digital payment QRIS berdasarkan model unified theory of acceptance and use of technology (UTAUT) (Studi pada UMKM sektor industri makanan and minuman di Kota Jambi). Jurnal Ilmiah Manajemen dan Kewirausahaan (JUMANAGE), 1(1), 29-37. https://doi.org/10.33998/jumanage.2022.1.1.23
53. Salleh, S. M., & Laxman, K. (2014). Investigating the factors influencing teachers’ use of ICT in teaching in Bruneian secondary schools. Education and Information Technologies, 19(4), 747-762. https://doi.org/10.1007/s10639-013-9251-2
54. Sivrikaya, M. H., & Biricik, Y. S. (2019). Dijital çağda bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı: Spor bilimleri fakültesi öğrencileri üzerine bir uygulama. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 21(3), 148-156. https://izlik.org/JA74WR52YG
55. Solak, M. (2012). Öğretmenlerin akıllı tahta kullanımına karşı tutumlarının teknoloji kabul modeline göre incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Sakarya Üniversitesi, Eğitim Bilimler Enstitüsü, Sakarya.
56. Sürer, A. G. (2020). Eğitimde dijitalleşme çağı. Kapadokya Eğitim Dergisi, 1(1), 28-34. https://izlik.org/JA89AZ73NA
57. Tanık Önal, N. (2017). Bilgi ve iletişim teknolojileri kullanımı: Fen bilgisi öğretmen adaylarının görüşleri. International Journal of Active Learning (IJAL), 2(1), 1-21. https://izlik.org/JA98PK98HT
58. Taş, M., Ünal, A., & Zengin, B. (2019). Sosyal medyanın turistlerin satın alma kararları üzerindeki etkisi: Erzincan Kemaliye örneği. Journal of Tourism and Gastronomy Studies, 7(3), 2226-2250. https://doi.org/10.21325/jotags.2019.469
59. Ursavaş, Ö. F. (2014). Öğretmenlerin bilişim teknolojilerini kullanmaya yönelik davranışlarının modellenmesi (Yayımlanmamış doktora tezi). Gazi Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
60. Yalçın, S., & Kocaoğlu, M. (2025). Çalışma hayatının dijital dönüşüm sürecindeki yeri: Yükseköğretim kurumları üzerine karşılaştırmalı bir analiz. Journal of Management Theory and Practices Research, 6(2), 284-310. https://doi.org/10.71284/jmtpr.202563
61. Yılmaz, K., & Horzum, M. B. (2005). Küreselleşme, bilgi teknolojileri ve üniversite. İnönü Üniversitesi Eğitim Fakültesi Dergisi, 6(10), 103-121.
62. Yılmaz, M. (2016). İlkokul öğretmenlerinin eğitimde teknoloji kullanımına ilişkin bilgisayar yeterliliklerinin ve teknoloji tutumlarının değerlendirilmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Mersin Üniversitesi, Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Mersin.
63. Yılmaz, M. U. (2020). Sınıf öğretmenlerinin teknolojik pedagojik alan bilgisi ile mesleki profesyonelliği arasındaki ilişkinin incelenmesi (Yayımlanmamış yüksek lisans tezi). Çukurova Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Adana.
64. YÖK Akademik (2023). Spor Bilimleri Temel Alanı https://akademik.yok.gov.tr/AkademikArama/view/searchResultviewListAuthor.jsp adresinden 22 Şubat 2023 tarihinde edinilmiştir.
65. Yücel, A. S., & Devecioğlu, S. (2012). Spor eğitiminde bilgi ve iletişim teknolojilerinin kullanımı. Sport Sciences, 7(2), 1-17. https://izlik.org/JA69KC47FK