Investigation of the Effects of Personality Traits of Athletes in the Athletics Branch on Success Motivation

Öz

In this study, the examination of the effects of the personal characteristcis of the athletes to success motivation. is aimed. This is a descritive study which used scanning model in it. The research is made on 342 athletes (104 of them are national athletes) that they still go on their carer in Ankara, Antalya and Mersin. In the research, information about socio-demographic variables was collected by the Personal Information Form created by the researcher. To achieve the purpose of the study, Sport – Specific Success Motivation which was developed by Willis (1982) and adapted to Turkish language by Tiryaki and Gödelek (1997); and Revised/Abbreviated Eysenck's Personality Questionnaire, which was developed by Francis, Brown ve Philipchalk (1992) and adapted to Turkish language by Karancı, Dirik and Yorulmaz (2007) were used. The obtained data were analyzed by SPSS 23 package program. Percent and frequency calculation is used in analyzing informations by gender and nationality, comparisons are done with Many Whitney U test. Comparisons according to age situation are done with Kruskal Wallis H test. A Correlation analysis was used to determine the relationship of the subfactors of the scales to each other. It can be concluded that there is a close relationship between the success motivation of the and the personality characteristics of the athletes.

Anahtar Kelimeler

• athletics,motivation,success

Atletizm Branşındaki Sporcuların Kişilik Özelliklerinin Başarı Motivasyonuna Etkisinin İncelenmesi

Öz

Bu araştırmada atletizm branşındaki sporcuların kişilik özelliklerinin başarı motivasyonuna etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Çalışma, tarama modelinin kullanıldığı betimsel bir araştırmadır. Araştırmanın evrenini Türkiye’de atletizm branşında faaliyet gösteren sporcular oluştururken, araştırma gurubunu ise Ankara, Antalya ve Mersin illerinde atletizm ile ilgilenen 104 milli takım sporcusu ve 238 milli olmayan sporcu oluşturmuştur. Araştırma kapsamında veriler, araştırmacılar tarafından hazırlanan Kişisel Bilgi Formu, Spora Özgü Başarı Motivasyonu Ölçeği (SÖBMÖ) ve Eysenck Kişilik Anketi – Gözden Geçirilmiş/Kısaltılmış Formu (EKA-GGK) ile toplanmıştır. SÖBMÖ, Willis (1982) tarafından geliştirilmiş ve Türkçe uyarlaması Tiryaki ve Gödelek (1997) tarafından yapılmıştır. EKA-GGK ise Francis, Brown ve Philipchalk (1992) tarafından geliştirilmiş ve Türkçe uyarlaması Karancı, Dirik ve Yorulmaz (2007) tarafından yapılmıştır. Elde edilen veriler SPSS 23 paket programı ile analiz edilmiştir. Kişisel bilgilerin analizinde yüzde ve frekans hesaplaması kullanılmıştır. Cinsiyet ve millilik durumuna göre karşılaştırmalar, ManyWhitney U testi ile yapılmıştır. Yaş durumuna göre karşılaştırmalar ise Kruskal Wallis H testi ile yapılmıştır. Ölçeklerin alt faktörlerinin birbirleriyle ilişkilerinin tespiti için korelasyon analizi yapılmıştır. Sonuç olarak; atletizm ile ilgilenen sporcuların sporda başarı motivasyonu ile kişilik özellikleri arasında yakın bir ilişki vardır.

Anahtar Kelimeler

• atletizm,başarı,motivasyon

Kaynakça

1. Akdoğan, S., Arslan, F., Bayraktar, G. (2006). Gazi Üniversitesi Beden Eğitimi Ve Spor Yüksekokulu öğrencileri ile Gazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi öğrencilerinin cinsiyet değişkenine göre kişilik özelliklerinin incelenmesi. Çukurova Üniversitesi 5. Ulusal Beden Eğitimi ve Spor Öğretmenliği Sempozyumuna Sunulmuş Bildiri.
2. Burger, J.M. (2006). Kişilik, psikoloji biliminin insan doğasına dair söyledikleri. (Çev. Erguvan Sarıoğlu) 1. Baskı. İstanbul: Kaknüs Yayınları.
3. Çimen, S. (2007). Ankara bölgesi klasman futbol hakemlerinin kişilik özelliklerinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
4. Engür, M. (2002). Elit sporcularda başarı motivasyonunun, durumluk kaygı düzeyleri üzerine etkisi., Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ege Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, İzmir.
5. Erman, A.K., Şahan, A., Can, S. (2004). Sporcu bayan ve erkeklerin spora özgü başarı motivasyonlarının karşılaştırılması. 10th ICHPER Sd European Congress & TSSA 8th International Sport Science Congress Sunulmuş Bildiri.
6. Eysenck, H.J., Eysenck, S.B. (1975). Manual Of The Eysenck Personality Questionnaire (Adult And Junior).Hodder & Stoughton: London.
7. Francis, L.L., Brown, L.B., Philipchalk, R. (1992). The development of an abbreviated form of there vised eysenck personality questionnaire (EPQR-A): Its use among students in England, Canada, the U.S.A. and Australia. Personality and Individual Difference, 13(4), 443-449.
8. Gülen, A. (1998). Başarı motivasyonu ve iş örgütlerinde yönetim (üst ve orta kademe yöneticiler üzerinde bir çalışma). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Abant İzzet Baysal Ü. Sosyal Bilimleri Enstitüsü, Bolu.

9. Hollander, E. P. (1967). Principles And Methods Of Social Psychology. New York: Oxford University Press.
10. Karasar N. (2002). Bilimsel Araştırma Yöntemi. Ankara: Nobel Yayın Dağıtım.
11. Willis, J.D. (1982). Three scale to measure competition-related motives in sport. Journal of Sport Psychology, 4 (33), 8-53.
12. Karancı, N., Dirik, G., Yorulmaz, O. (2007). Eysenck kişilik anketi-gözden geçirilmiş kısaltılmış formunun (EKA-GGK) Türkiye’de geçerlik ve güvenilirlik çalışması. Türk Psikiyatri Dergisi, 18(3), 1-8.
13. Sage, G. H. (1971). Introduction To Motor Behavior: A Neuropsychological Approach. Addison-Wesley Publishing Company.
14. Soyer, F., Can, Y., Güven, H., Hergüne,r G., Bayansaldüz, M., Tetik, B. (2010). Sporculardaki başarı motivasyonu ile takım birlikteliği arasındaki ilişkinin incelenmesi. Uluslararası İnsan Bilimleri Dergisi, 7(1), 226-239.
15. Soykan, A., Tazegül, Ü. (2015). Comparison of the motivation levels of the national and non-national karate players. The Journal of Sports and Physical Education, 112: 202-206. Konter, E. (1995). Sporda Motivasyon. İzmir: Tıp Kitapevi.
16. Koruç, Z.(2002). Sporda self determinasyon kuramı. 7. Uluslararası Spor Bilimleri Kongresine Sunulmuş Bildiri.
17. Kurtipek, S., Çolakoğlu, T. (2014). Examination of personality characteristics of students at high schools giving sports education. Nigde University Journal of Physical Education And Sport Sciences, 8(1), 112-120.
18. Kut, S., Koşar, N. (1989). Aile ve Çevre Sorunlarının Gencin Kişiliğine Etkisi. Ankara: Hacettepe Üniversitesi Sosyal Hizmetler Yüksekokulu.
19. Martens, R. (1975). Social Psychology Of Sport. New York: Harper & Row.
20. Tazegül, Ü. (2016). Bireysel branşlarda Türkiye şampiyonalarında ilk üç dereceye giren sporcuların motivasyon düzeylerinin karşılaştırılması. Uluslararası Spor Araştırmaları Dergisi, 6(2).
21. Tiryaki, Ş., Gödelek, E., (1997) spora özgü başarı motivasyonu ölçeğinin Türk sporcuları için uyarlama çalışması; 1. Uluslararası Spor Psikolojisi Sempozyumuna Sunulmuş Bildiri.
22. Tosunoğlu, F. (2008). Orta öğretimde okuyan takım sporları ile uğraşan sporcu öğrencilerin spor branşlarına göre kişilik özelliklerinin incelenmesi. Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Ankara Ü. Eğitim Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
23. İnanç, Y.B., Yerlikaya, E.E.(2011). Kişilik Kuramları. 4. Basım. Ankara: Pegem Akademi.
24. Ulucan, H., Bahadır, Z. (2011). Haltercilerin kişilik özelliklerinin farklı değişkenlere göre incelenmesi. Niğde Üniversitesi Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 5(2), 175-183.
25. Ural, O. (2008) futbolda takım performansına etki eden motivasyonel faktörlerin belirlenmesine yönelik bir uygulama (Gençlerbirliği Spor Kulübü örneği). Yayımlanmamış yüksek lisans tezi, Gazi Ü. Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Ankara.
26. Weinberg, R. S., Gould, D. S. (2014). Foundations of sport and exercise psychology. Human Kinetics.