Sporda Kayırmacılık; Dövüş Sporcuları Üzerine Bir İnceleme

Öz

Araştırmanın sporda kayırmacılığın, sporcu deneyimleri ile belirlemek ve kayırmacılık davranışını temsil eden kronizm, nepotizm ve favorizm kavramları ile değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. Araştırmada nitel araştırma modeli esas alınarak, kişisel görüşme (röportaj) tekniği ile yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Güreş, Boks, Kick Boks, Muay Thai, Wushu, Karate ve Taekwondo branşlarında müsabık olan, kategori fark etmeksizin Milli takım seviyesine ulaşmış, uluslararası dereceleri olan ve en az bir Türkiye şampiyonluğu bulunan, gönüllü katılım sağlayan, 7 kadın (%50) ve 7 erkek (%50) olmak üzere toplam 14 sporcu sporcu oluşturmaktadır. Katılımcılar ile yapılan görüşmeler her bir araştırmacı tarafından birden fazla dinlenerek, vermiş oldukları cevaplar bilgisayar ortamında yazılı dokümana dönüştürülmüştür. Verilerin analiz kısmında içerik analizi tekniği kullanılmıştır. Sonuç olarak sporda kayırmacılık davranışlarını antrenör, yönetici ve hakemlerin uyguladığı, özellikle favorizm (eş, dost, arkadaş), nepotizm (kan bağı, akraba) ve kronizm (politik, fikir, görüş yakınlığı) gibi kayırmacılık uygulamalarının yaygın olduğu tespit edilmiştir. Sporda kayırmacılığın hedeflere ulaşmada ciddi bir engel ve sporu bırakma düşüncesine yol açtığı ve kayırmacılığın önlenmesine istinaden sporcuların karamsar düşüncede oldukları çalışma sonuçları arasında yer almaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Spor
• Kayırmacılık
• Dövüş Sporcuları

Favoritism in Sports; An Overview of Combat Athletes

Öz

The study was conducted to determine favoritism in sports with the experiences of athletes and to evaluate it with the concepts of cronyism, nepotism and favoritism, which represent favoritism behavior. In the study, based on the qualitative research model, a semi-structured interview form with a personal interview technique was used. The study group, Wrestling, Boxing, Kick Boxing, Muay Thai, Wushu, which contestant in karate and taekwondo branch, category difference reached without the national team level, with international degrees and having at least a Turkey championship, providing voluntary contributions, 7 women (% 50) and 7 men (50%) constitute a total of 14 athletes. Interviews with the participants were listened to more than once by each researcher, and their answers were transformed into a written document in computer environment. Content analysis technique was used in the analysis part of the data. As a result, it has been determined that nepotism practices such as favorism (spouse, friend, friend), nepotism (blood relation, relatives) and cronyism (political, opinion, closeness of opinion) are common in sports. It is among the results of the study that nepotism in sports is a serious obstacle in reaching the goals and causes the thought of quitting sports and the athletes have pessimistic thoughts based on the prevention of nepotism.

Anahtar Kelimeler

• Sport
• Favoritism
• Combat Athletes

Kaynakça

1. Asunakutlu, T. (2010). Kayırmacılığın temelleri: benzerlik ve benzemezlik. Yönetim ve örgüt açısından kayırmacılık. (Ed. Ramazan Erdem) İstanbul: Beta Yayıncılık.
2. Aytaç, Ö. (2010). Kayırmacı ilişkilerin sosyolojik temelleri. Yönetim ve örgüt açısından kayırmacılık. (Ed. Ramazan Erdem) İstanbul: Beta Yayıncılık.
3. Büte, M. (2011). Kayırmacılığın çalışanlar üzerine etkileri ile insan kaynakları uygulamaları ilişkisi: Türk kamu bankalarına yönelik bir araştırma. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi. 15 (1), 383 – 404.
4. Büyüköztürk, Ş., Çakmak, E. K., Akgün, Ö. E., Karadeniz, Ş. ve Demirel, F. (2019). Bilimsel araştırma yöntemleri. 27. Baskı, Ankara: Pegem Akademi.
5. Çalık, M. ve Sözbilir, M. (2014). Parameters of content analysis. Education and Science, 39 (174), 33-38.
6. Çolak, A., ve Uzuner, Y. (2004). Zihin özürlü çocukların okuma yazma öğrenmeleri ve özel eğitim öğretmenleri: Yarı yapılandırılmış görüşme araştırması. Kuram ve Uygulamada Eğitim Bilimleri / Educational Sciences: Theory ve Practice 4 (2), Kasım / November, 241-270
7. Drew, B. (2010). How does favoritism in the workplace affect other employees? http://www.eHow.com.
8. Erdem, B., Çeribaş, S., ve Karataş, A. (2013). Otel işletmelerinde çalışan iş görenlerin kronizm (eş dost kayırmacılığı) algıları: İstanbul'da faaliyet gösteren bir, iki ve üç yıldızlı otel işletmelerinde bir araştırma. Çukurova Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Dergisi, 17(1).

9. Erdem, R. (2010). Kayırmacılık/Ayrımcılık. R. Erdem. (Editör). Yönetim ve Örgüt Açısından Kayırmacılık Beta Basım, İstanbul.
10. Erdoğan, İ. (1997). İşletmelerde Davranış, 2. Baskı, İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi Yayını İstanbul.
11. Erturan-Öğüt, E. E. ve Şahin, M. Y. (2014). Political clientelism in Turkish sports federations. European Sport Management Quarterly, 14(5), 556-566.
12. Indvik, J. ve Johnson, P. R. (2012). The elephant in the living room: favoritism in the workplace. In Allied Academies International Conference. Academy of Organizational Culture, Communications and Conflict. Proceedings (Vol. 17, No. 1, p. 13). Jordan Whitney Enterprises, Inc.
13. Kartal, M. ve Yıldırım, Y.T. (2019). İş Hayatında Uygulanan Kronizm Davranışlarının Algılanan Kurumsal İtibar Üzerindeki Etkisi. II. International Conference on Empirical Economics and Social Science, June 20-21-22 / Bandırma – Türkiye. Bildiri Kitabı Tam Metin S:1131-1142
14. Kavasoğlu, İ., Özer, U. ve Yenel, İ. F. (2016). Sporda favoritizm: mücadele sporları üzerine bir inceleme. Spormetre Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi, 14(2), 199-211.
15. Kavasoğlu, İ. (2017). Kayırmacılık temelli ilişkilerin futboldaki görünümü. Doktora Tezi, Gazi Üniversitesi, Sağlık Bilimleri Enstitüsü, Beden Eğitimi ve Spor Anabilim Dalı, Ankara.
16. Kavasoğlu, İ. ve Yenel, İ. F. (2017). Futbol haberlerine kayırmacılık perspektifinden bir analiz. Beden Eğitimi ve Spor Bilimleri Dergisi , 19(4), 115-135.
17. Kavasoğlu, İ. ve Yenel, İ. F. (2018). Favoritism in football from the referee's perspective Hakemlerin gözünden futbolda kayırmacılık. Journal of Human Sciences, 15(4), 2509-2532.
18. Kluger, J. (2011). Playing favorites. Time, 178(13), 44-50.
19. Koçak, A. ve Arun, Ö. (2006). İçerik analizi çalışmalarında örneklem sorunu. Selçuk İletişim, 4(3), 21-28.
20. Kolasa, B. J. (1969). İşletmeler için davranış bilimlerine giriş (Çeviri: Kemal Tosun, Fulya Aykar, Tomris Somay ve Mirgün Menteşe), İstanbul Üniversitesi İşletme Fakültesi İşletme ve İktisat Enstitüsü Davranış Bilimleri Ens. İstanbul.
21. Korn, M. (2011). Managing ve Careers: Playing Favorites. The Wall Street Journal, 258(50), B4.
22. Kurt, A.A.(2013). Araştırmaların raporlaştırılması. Kurt, A.A. (Ed.). Bilimsel araştırma yöntemleri içinde (s.165-190). Eskişehir: Anadolu Üniversitesi Açık öğretim Fakültesi Yayınları.
23. Larousse, M. (1992). Büyük lügat ve Ansiklopedi. İstanbul: Sabah Yayınları.
24. Özkanan, A. (2013). Yönetimde kayırmacı uygulamalar üzerine nitel bir çalışma. Doktora Tezi, Süleyman Demirel Üniversitesi, Sosyal Bilimler Enstitüsü, İşletme Anabilim Dalı, Isparta.
25. Patton, Q., M. (1990). Qualitative evaiuation an research methods (2nd ed.). London: Sage Pub.
26. Suri, H. ve Clarke, D. (2009). Advancements in research synthesis methods: From a methodologically inclusive perspective. Review of Educational Research, 79(1), 395-430.
27. Sutter, M. ve Kocher, M. G. (2004). Favoritism of agents–the case of referees' home bias. Journal of Economic Psychology, 25(4), 461-469.
28. Şimşek, M. Ş., Çelik, A. ve Akgemci, T. (2015). Davranış bilimlerine giriş ve örgütlerde davranış. 9. Baskı E-kitap, Eğitim Yayınevi, Konya.
29. TDK (1988). Türkçe Sözlük. Ankara, Türk Dil Kurumu.
30. Turan, M. (2020). Spor bilimleri fakültelerinde görev yapan akademik personelin nepotizm ve kronizm düzeylerinin incelenmesi. Doktora Tezi; Atatürk Üniversitesi, Kış Sporları ve Spor Bilimler Enstitüsü, Spor Yönetimi Ana Bilim Dalı, Erzurum.
31. Türnüklü, A. (2000). Eğitimbilim araştırmalarında etkin olarak kullanılabilecek nitel bir araştırma tekniği: Görüşme. Kuram ve Uygulamada Eğitim Yönetimi Dergisi, 6(4), 543-559.
32. Yıldırım, A. ve Şimşek, H. (2003). Sosyal bilimlerde nitel araştırma yöntemleri. Ankara: Seçkin Yayıncılık.