EPİK ANLATILARDA ÇATIŞMA UNSURLARININ ÇÖZÜMLENMESİ: “OĞUZ KAĞAN DESTANI” ÖRNEĞİ

Epik anlatılar bir toplum içerisindeki değerleri, yazılı olmayan kuralları, gelenekleri, inançları, merkezi bir kahramanın biyografisiyle yansıtan kahramanlık konulu halk edebiyatı metinleridir. Modern anlamda folklor disiplini son iki yüz yılı kapsamaktadır. Bu dönem boyunca halk edebiyatı metinlerinin yapısını çözümlemeye yönelik pek çok çalışma yapılmıştır. Bu yöntemler destan ve masal gibi halk edebiyatı metinlerinin yapısal çözümlemesini yapar. Amaç evrensel bir yapısal çözümleme modeli ortaya çıkarmaktır. Bugün modern edebiyat ürünlerinin incelenmesinde kullanılan yöntemler halk edebiyatı metinleri içinde denenmektedir. Bu noktada hem modern edebiyat hem de halk edebiyatı ürünlerinde ortak unsur olan çatışma ögesinden bahsedilmelidir. Çatışma ögesi; arzu nesnesi etrafında şekillenir ve çatışmanın tarafları vardır. Bu taraflar ülkü değer ve karşıt gücü simgeler. Makalemizde Oğuz Kağan destanının çözümlemesi zihniyet, olay, kişiler, zaman ve mekân unsurları dikkate alınarak yapılacaktır. Her bir unsur çatışma ögeleri bakımından incelenecektir. Bu yöntemle epik anlatıları yeni bir okuma ve inceleme metodu ile tahlil etmeyi amaçlamaktayız.