Araştırma Makalesi

ULUSLARARASI CEZA HUKUKU BAKIMINDAN SOYKIRIM SUÇUNUN MANEVİ UNSURU (MENS REA) VE MANEVİ UNSURUN YORUMLANMASINA DAİR YAKLAŞIMLAR

Cilt: 4 Sayı: 2 31 Aralık 2022
PDF İndir
EN TR

ULUSLARARASI CEZA HUKUKU BAKIMINDAN SOYKIRIM SUÇUNUN MANEVİ UNSURU (MENS REA) VE MANEVİ UNSURUN YORUMLANMASINA DAİR YAKLAŞIMLAR

Öz

Soykırım suçunun uluslararası hukukta kabul edilen tanımı çerçevesinde, ulusal, etnik, ırksal veya dini bir grubu “tamamen veya kısmen yok etme kastı” şeklinde ortaya çıkan suçun manevi unsuru (mens rea), diğer unsurlardan bir adım öne çıkmaktadır. Zira manevi unsur, soykırım suçunun adam öldürme suçundan veya insanlığa karşı suçlar altında incelenebilecek diğer suçlardan ayrılmasını sağlayan öğesidir. Bu öneminden dolayıdır ki; öğretide soykırım suçu “mens rea suçu” olarak da anılmaktadır. Bununla birlikte manevi unsurun somut olayda ispat edilmesi; failin suç işlediği sırada taşıdığı amacın, diğer bir deyişle zihinsel durumunun, ortaya konulmasını gerektirdiğinden çoğu zaman son derece güçtür. Buna ek olarak, niteliği gereği belli bir organizasyon ve belli bir yapılanma dahilinde her seviyeden failin katılımını gerektiren soykırım suçu açısından, ilgili failin taşıması gereken grubu yok etme kastının içerik ve yoğunluğu da bu fail için kabul edilecek standart bakımından manevi unsurun yorumlanmasını gerektirmekte olup, uygulama ve öğretide bu konuda çeşitli yaklaşımlar ortaya konulmuştur. Bu çalışmada, soykırım suçunun şüphesiz en ayırıcı özelliği olan manevi unsura ve bu unsurun yorumlanmasına dair yaklaşımlara uluslararası hukuk bağlamında daha yakından bakılmıştır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Akün, Neslihan Verda. “Uluslararası Hukukta ve Türk Hukuku’nda Soykırım (Jenosid) Suçu”, Milletlerarası Hukuk ve Milletlerarası Özel Hukuk Bülteni 24, no. 1 (2004): 53-70.
  2. Alonzo-Maizlish, David. “In Whole or in Part: Group Rights, the Intent Element of Genocide, and the ‘Quantitative Criterion’”. New York University Law Review 77, no. 5 (2002): 1369-1403.
  3. Ambos, Kai. “What does ‘intent to destroy’ in genocide mean?”, International Review of the Red Cross 91, no. 876 (2009): 833-858. doi: 10.1017/S1816383110000056.
  4. Ateş Ekşi, Canan. Uluslararası Ceza Mahkemesinin İnsanlığa Karşı Suçlar Üzerindeki Yargı Yetkisi. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2004.
  5. Aydın, Devrim. “The Interpretation of Genocidal Intent under the Genocide Convention and the Jurisprudence of International Courts.” The Journal of Criminal Law 78, (2014): 423-441. doi: 10.1350/jcla.2014.78.5.943.
  6. Clark, Roger S. “Elements of Crimes in Early Decisions of Pre-Trial Chambers of the International Criminal Court.” New Zealand Yearbook of International Law 209, (2008).
  7. Çoban, Ebru. “Uluslararası Hukukta Soykırım Suçu ve Suça Zemin Hazırlayan Toplumsal Yapılar: Ruanda Örneği.” Uluslararası İlişkiler Dergisi 5, no. 17 (2008): 47-72.
  8. Değirmenci, Olgun. “Uluslararası Ceza Mahkemelerinin Kararları Işığında Mukayeseli Hukukta ve Türk Hukukunda Soykırım Suçu (TCK m. 76).” TBB Dergisi, no. 70 (2007): 50-111.

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Hukuk

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

31 Aralık 2022

Gönderilme Tarihi

8 Eylül 2022

Kabul Tarihi

26 Aralık 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

Chicago
Başer, Selin. 2022. “ULUSLARARASI CEZA HUKUKU BAKIMINDAN SOYKIRIM SUÇUNUN MANEVİ UNSURU (MENS REA) VE MANEVİ UNSURUN YORUMLANMASINA DAİR YAKLAŞIMLAR”. Ankara Sosyal Bilimler Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 4 (2): 635-79. https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1172588.

Cited By

Creative Commons Lisansñ

ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi Creative Commons Atıf-GayriTicari 4.0 Uluslararası Lisansı ile lisanslanmıştır.