ÇOCUKLARIN ONLINE YASA DIŞI AKTİVİTELERİNİN ÖNLENMESİ

Öz

Günlük yaşamımızda internet kullanımı son derece yaygınlaşmış olup artık her yaştan kişi interneti rahatça kullanabilmektedir. Günümüzde birçok alanda kullanılmakta olan internet, hukuka uygun veya yasal eylemler gerçekleştirmek amacıyla kullanılmasının yanı sıra illegal aktivitelere de zemin sağlamaktadır. Nitekim bilişim suçları da bu şekilde ortaya çıkmıştır. İstatistiklere göre, internet ortamında bilişim suçları gibi gerçekleştirilen yasa dışı eylemlerin sayısı, internet kullanımının yaygınlığına bağlı olarak her geçen yıl hızla artmaktadır. Pek tabii, internete erişimin oldukça pratik ve kolay olmasından dolayı online yasa dışı eylemleri yalnızca yetişkinler değil; çocuklar da gerçekleştirebilmektedir. Öyle ki, online ortamlarda gerçekleştirilen yasa dışı eylemlere ilişkin analiz edilen verilerde çocukların payı her geçen yıl artış göstermektedir. Dolayısıyla bu husus, önüne geçilmesi gereken güncel bir sorun haline gelmiştir. Bu bağlamda çocukların online ortamlarda gerçekleştirecekleri yasa dışı eylemlerinin önlenmesi hem çocukların sağlıklı gelişimlerini tamamlayabilmeleri hem de toplum yararı açısından oldukça önem arz etmektedir. Bu nedenle, çocukların online ortamlarda yasa dışı aktivitelerin önlenmesi için birtakım hukuki düzenlemelerin yapılması gerekmektedir.

Anahtar Kelimeler

• Çocuk
• Bilişim Suçları
• Çocuk Hukuku
• Yasa Dışı Eylemler
• Hukuki Önlemler.

PREVENTION OF CHILDREN'S ONLINE ILLEGAL ACTIVITIES

Öz

The use of the Internet has become extremely widespread in our daily lives, and people of all ages can now use the Internet comfortably. The internet, which is used in many areas today, is in a structure that can provide a basis for illegal activities as well as being used to carry out lawful or legal actions. As a matter of fact, for example, cyber crimes emerged in this way. According to statistics, the number of illegal acts, such as cybercrimes, is increasing rapidly every year, depending on the prevalence of internet use. Of course, because of the fact that access to the Internet is very practical and easy, online illegal acts are not only for adults; children can do it too. So much so that, according to the data on illegal acts carried out in online environments, the share of children here is increasing every year. Therefore, this issue has become a current problem that needs to be avoided. In this context, it is very important to prevent the illegal actions of children in online environments, both for children to complete their healthy development and for the benefit of society. For this reason, it is necessary to make some legal arrangements to prevent illegal activities of children in online environments.

Anahtar Kelimeler

• Child
• Computer Crimes
• Juvenile Law
• Illegal Actions
• Legal Measures.

Kaynakça

1. Aiken, Mary, Davidson, Julia ve Amann, Philipp. “Young Pathways into Cybercrime”. Europol, (2016): 1-33. Erişim 25 Aralık 2022. http://dx.doi.org/10.15496/publikation-29087.
2. Akarca, Mehmet. “Çocukların Ceza Hukukundaki Yeri ve Çocukların Korunması”. Fasikül Hukuk Dergisi 3, s. 19 (2011): 26-36. Erişim 6 Ocak 2023. https://acikders.ankara.edu.tr/pluginfile.php/104070/mod_resource/content/1/Akarca.pdf.
3. Aliusta, Cahit ve Benzer, Recep. “Avrupa Siber Suçlar Sözleşmesi ve Türkiye’nin Dahil Olma Süreci”. Uluslararası Bilgi Güvenliği Mühendisliği Dergisi 4, sy. 2 (2018): 35-42. Erişim 27 Aralık 2022. https://doi.org/10.18640/ubgmd.512829.
4. Ateş, Emre Cihan ve Saluk, Ahmet. “Bilişim Suçları Kapsamında Suça Sürüklenen Çocukların İncelenmesi”. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi: Humanitas 6, sy. 12 (2018): 154-176. Erişim 4 Ocak 2023. https://doi.org/10.20304/humanitas.425792.
5. Avcı, Müjdat. “Tutuklu Çocuklar Üzerine Bir Araştırma: Çocukların Suça Yönelmesinde Etkili Olan Toplumsal Nedenler ve Çözüm Önerileri”. Atatürk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 11, sy. 1 (2010): 49-73. Erişim 26 Aralık 2022. (https://dergipark.org.tr/tr/pub/ataunisosbil/issue/2821/38037).
6. Avşar, Zakir B.ve Öngören, Gürsel. “Bilişim Hukuku”. Türkiye Bankalar Birliği 270 (2010): 1-346.
7. Bağış, Radiye Canan. “Çocukları Suça Sürükleyen Çevresel Nedenler: Sosyal Bağ ve Sosyal Öğrenme Teorileri Işığında Bir Değerlendirme”. Uluslararası Sosyal Bilimler Dergisi: Humanitas 14, s. 7 (2019): 203-222. Erişim 5 Ocak 2023. https://doi.org/10.20304/humanitas.571431.
8. Bajpai, Nishtha. “Technology and Juvenile”. Journal of Juvenile And Family Laws (2018): 1-12. Erişim 7 Ocak 2023. https://www.academia.edu/39393732/TECHNOLOGY_AND_JUVENILE.

9. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Sektörel Araştırma ve Strateji Geliştirme Dairesi Başkanlığı. “Dijitalleşen Dünyada Bilişim Suçları ve Mücadele Yöntemleri”. Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Raporu (2022): 1-108. Erişim 3 Ocak 2023, https://www.btk.gov.tr/uploads/pages/arastirma-raporlari/dijitallesen-dunyada-bilisim-suclari-ve-mucadele-yontemleri-6218e2417eaea.pdf.
10. Canbek, Gürol ve Sağıroğlu, Şeref. ”Kötücül ve Casus Yazılımlar: Kapsamlı Bir Araştırma”. Gazi Üniversitesi Mühendislik Mimarlık Fakültesi Dergisi 22, sy. 1 (2007): 121- 136. https://dergipark.org.tr/tr/pub/gazimmfd/issue/6671/88359.
11. Cihan, Murat ve Yıldız, Sıtkı. “Sosyal Medya Aracılığı ile İşlenen Suçlar: Facebook, Twitter Ve Instagram Örnekleri”. Kırıkkale Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi 11, sy. 1 (2021): 135-150. Erişim 25 Aralık 2022. https://dergipark.org.tr/tr/pub/kusbd/issue/60105/807337.
12. Çelik, Soner ve Çeliktaş, Barış. “Güncel Siber Güvenlik Tehditleri: Fidye Yazılımlar”, Cyberpolitik Journal 3, sy. 5 (Temmuz 2018): 105-132. Erişim 5 Ocak 2023. https://dergipark.org.tr/tr/pub/cyberj/issue/39157/460303.
13. Çopur, Ebru, Ulutaşdemir, Nilgün ve Balsak, Habip. “Çocuk ve Suç” Uluslararası Katılımlı 3. Çocuk Gelişimi ve Eğitimi Kongresi “Erken Müdahale”. Hacettepe Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi (2015): 120-125. https://dergipark.org.tr/tr/pub/husbfd/issue/7893/103879.
14. Dağ, Yeliz Suna, Yayan, Yakup Ömer ve Yayan, Emriye Hilal. “COVİD-19 Sürecinde Çocukların Oyun Bağımlılığı Düzeylerinin Uyku ve Akademik Başarılarına Etkisi”. Bağımlılık Dergisi 22, s. 4 (2021): 447-454. Erişim 5 Ocak 2023. https://doi.org/10.51982/bagimli.930996.
15. Erdoğan, Oktay. Çocuk Ceza Hukuku. Ankara: Bilge Yayınevi, 2012.
16. Ereş, Figen. “Toplumsal Bir Sorun: Suçlu Çocuklar ve Ailenin Önemi”. Sosyal Politika Çalışmaları Dergisi 17, sy. 17 (2009): 88-96.
17. Hekim, Hakan. “Oltalama (Phishing) Saldırıları”, Siber Suçlar: Farkındalık, Tehditler ve Adli Bilişim (2015): 57-83. Erişim 1 Ocak 2023. (https://www.academia.edu/35136881/Oltalama_Phishing_Saldirilari).
18. Kontoğlu, Sena, “Avrupa Birliği Hukukunda Dezenformasyonla Mücadele ve Öz Regülasyon Modeli”, Sosyal Medya Hukuku ve Yalan Haber (Ülke İncelemeleri) içinde, ed. Bülent KENT ve Merve Ayşegül KULULAR İBRAHİM, 125-152. Ankara: Adalet Yayınevi, 2022.
19. Kulular İbrahim, Merve Ayşegül– Aluç, Rümeysa. “6112 Sayılı Kanun Kapsamında İsteğe Bağlı Yayınların İnternet Ortamından Sunumunda Çocukların Korunması”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 0, sy. 51 (Temmuz 2022): 329-364. Erişim 3 Ocak 2023. (http://dx.doi.org/10.54049/taad.1140173).
20. Kulular İbrahim, Merve Ayşegül. “Metaverse Avatarlarının Telif Hakkı”. ASBÜ Hukuk Fakültesi Dergisi 4, sy. 2 (2022): 540-580. Erişim 3 Ocak 2023. (https://doi.org/10.47136/asbuhfd.1164658).
21. Kulular İbrahim, Merve Ayşegül. “Sosyal Medyaya Yönelik Yeni Düzenlemelerin Hukuken Değerlendirilmesi”. Bilişim Hukuku Dergisi 4, sy. 1 (2022): 1-32. Erişim 9 Ocak 2023. (https://doi.org/10.55009/bilisimhukukudergisi.1114305).
22. Kurt, Levent. Tüm Yönleriyle Bilişim Suçları ve Türk Ceza Kanunundaki Uygulaması. Ankara: Seçkin Yayınları, 2005.
23. Onur, Esin. “Çocuk Suçluluğu ve Çocuk Mahkemeleri Sempozyumu” Ankara (22-23 Haziran 1983). Ankara Üniversitesi Eğitim Bilimleri Fakültesi.
24. Ögel, Kültegin. Riskli Davranış Gösteren Çocuk ve Ergenler. İstanbul: Yeniden Yayın Yayınevi, 2007.
25. Öngören, Hakan ve Katılmış, Ahmet. “Çocukları Suça İten Nedenler ve Alınması Gereken Önlemler: İstanbul Emniyet Müdürlüğü Çocuk Şube Müdürlüğü Görevlilerinin Görüş ve Değerlendirmeleri”, Çocuk ve Medeniyet Dergisi 6, sy. 11 (2021): 83-108.
26. Özbay, Halil İbrahim. “İnternet Ortamında Çocukların Korunması”. Türk Dünyası Araştırmaları 128, sy. 253 (2021): 441-460. Erişim 8 Ocak 2023. (https://dergipark.org.tr/tr/pub/tda/issue/64608/897372).
27. Özcan, Ali. “Dijital Medya Okuryazarlığı: Sorunlar, Uygulamalar ve Beklentiler”. AJIT-e: Academic Journal of Information Technology 8, sy. 28 (2017): 55-66. Erişim 4 Ocak 2023. (https://doi.org/10.5824/1309-1581.2017.3.004.x).
28. Özkaya, Pelin. “Dijital Dünyada Çevrimiçi Riskler, Bilişim Suçları ve Mağdur Çocuk”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 14, sy. 53 (2023): 13-42.
29. Saruç, Semra ve Kayma Güneş, Derya. “Suça Sürüklenen Çocuklar Hakkında Hazırlanan Sosyal İnceleme Raporlarının Mahkeme Kararlarına Etkisi”. Toplum ve Sosyal Hizmet Dergisi 25, sy. 1 (2014): 109-132.
30. T.C. Adalet Bakanlığı Adli Sicil ve İstatistik Genel Müdürlüğü. “Adalet İstatistikleri”. Resmi İstatistik Programı Yayını (2022). Erişim 2 Ocak 2023 (https://adlisicil.adalet.gov.tr/Resimler/SayfaDokuman/29032023141410adalet_ist-2022cal%C4%B1sma100kapakl%C4%B1.pdf).
31. T.C. Sağlık Bakanlığı. “Dijital Oyun Bağımlılığı Çalıştayı Sonuç Raporu”. Ankara (07-08 Kasım 2018). Erişim 4 Ocak 2023. (https://sggm.saglik.gov.tr/Eklenti/39937/0/dijitaloyunbagimliligipdf.pdf).
32. Tatar, Samet “Amerikan Sosyal Medya Hukuku ve Yalan Haber”, Sosyal Medya Hukuku ve Yalan Haber (Ülke İncelemeleri) içinde, ed. Bülent KENT ve Merve Ayşegül KULULAR İBRAHİM, 101-121. Ankara: Adalet Yayınevi, 2022.
33. Topçuoğlu, Tuba. “Çocuk Suçluluğu ve Gelişimsel (Risk-odaklı) Suç Önleme”. Karamanoğlu Mehmetbey Üniversitesi Sosyal ve Ekonomik Araştırmalar Dergisi 3 (2014), s. 217-226. Türkiye İstatistik Kurumu. “Çocuklarda Bilişim Teknolojileri Kullanım Araştırması", Haber Bülteni (2021). Erişim 2 Ocak 2023. https://data.tuik.gov.tr/Bulten/Index?p=Cocuklarda-Bilisim-Teknolojileri-Kullanim-Arastirmasi-2021-41132.
34. Uluslararası Çocuk Merkezi (ICC). “Birleşmiş Milletler Çocuk Hakları Komitesi’nin Çocuk Haklarına dair Sözleşme’ye ilişkin Genel Yorumları”. ICC Çocuk Hakları Serisi (2008): 1-882. Erişim 27 Aralık 2023. https://www.unicef.org/turkiye/media/7941/file/%C3%87HDS%20ve%20%C4%B0htiyari%20Protokoller,%20Usul%20Kurallar%C4%B1%20ile%20%C3%87ocuk%20Haklar%C4%B1%20Komitesi%20Genel%20Yorumlar%C4%B1.pdf.
35. Uysal Toraman, Aynur ve Kısa, Ökkeş. “COVID-19 Salgınının Çocuklar Üzerindeki Olası Etkileri: İstismar ve İhmal Boyutu”. Dokuz Eylül Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Elektronik Dergisi 1, sy. 15 (2022): 68-77. Erişim 2 Ocak 2023. https://doi.org/10.46483/deuhfed.890117.