HÜKMÜN AÇIKLANMASININ GERİ BIRAKILMASI KARARININ HUKUKİ DENETİMİ

Öz

Hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararı, ceza muhakemesi uygulamasında sıklıkla verilen kararlar arasındadır. 32487 sayılı Resmî Gazete’de 7499 sayılı “Ceza Muhakemesi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” yayımlanmıştır. İlgili kanunun 15. maddesi ile 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 231. maddesinde düzenlenmiş olan “Hükmün Açıklanması ve Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması” başlıklı hükmün bazı fıkraları tekrar düzenlenmiştir. Yapılan değişikliklerden en önemlisi, 01/06/2024 tarihinden sonra verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararlarına karşı 272. maddenin 3. fıkrası saklı kalmak üzere, istinaf kanun yoluna başvurulmasının mümkün hâle gelmesidir. Bu çalışmada, hükmün açıklanmasının geri bırakılması kurumunun hukuki niteliği tartışılarak sanık hakkında yarattığı sonuçlar incelenmiştir. Hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karşı itiraz kanun yoluna başvurulabildiği dönemde itiraz kanun yolunda denetimin kapsamı, öğretide yapılan tartışmalar ve Yargıtay kararları ele alınmış, bu sürece neden olan Anayasa Mahkemesi kararları irdelenmiştir. Ayrıca, Anayasa Mahkemesi tarafından verilen iptal kararından sonra yeniden yapılan düzenlemenin kapsamı ve kanun yolu tercihinin yerindeliği tartışılarak uygulamada ortaya çıkabilecek hukuki sorunlar ve bunlara ilişkin çözüm önerileri paylaşılmıştır.

Anahtar Kelimeler

• HAGB
• istinaf
• itiraz
• kanun yolu
• Anayasa Mahkemesi

Legal Review Of The Suspension Of The Pronouncement Of The Judgment

Öz

Suspension of the pronouncement of the judgment is among the is among the decisions frequently made in criminal procedure practice. Law No. 7499 on the Amendment of the Code of Criminal Procedure and Certain Laws was published in the Official Gazette dated 12.03.2024 and numbered 32487. With Article 15 of the relevant law, some paragraphs of the provision titled “Pronouncement of the judgment and suspension of the pronouncement of the judgment” regulated in Article 231 of the Code of Criminal Procedure No. 5271 have been rearranged. The most important amendment is that it has become possible to apply to the legal remedy of appeal, without prejudice to the third paragraph of Article 272, against the decisions to suspension of the pronouncement of the judgment given after 01.06.2024. In this study, the legal nature of the suspension of the pronouncement of the judgment is discussed and its consequences for the defendant are analyzed. In the period when the legal remedy of objection could be applied against the deferral of the announcement of the verdict, the scope of the review in the legal remedy of objection, the discussions made in the doctrine and the decisions of the Supreme Court were discussed, and the decisions of the Constitutional Court that led to this process were examined. In addition, the scope of the re-regulation made after the annulment decision of the Constitutional Court and the appropriateness of the legal remedy preference were discussed, and the legal problems that may arise in practice and the solution suggestions regarding them were shared.

Anahtar Kelimeler

• Suspension of the pronouncement of the judgement
• appeal
• objection
• legal remedy
• Constitutional Court

Kaynakça

1. Akkaş, Ahmet Hulusi. “Ceza Muhakemesinde İtiraz Kanun Yolunun Teorik Çerçevesi.” Kamu Hukukunun Güncel Meseleleri Sempozyumu – I, Türk Ceza Muhakemesi Hukukunda Kanun Yolları, Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sempozyum Dergisi, no. 1(2), (2019): 45-70.
2. Akyıldız, Anıl. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kurumuna İlişkin Sorunlar”. Yeditepe Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 17, Özel Sayı (2020): 65-88.
3. Apaydın, Cengiz. Ceza Muhakemesine Egemen İlkeler Işığında Olağan ve Olağanüstü Kanun Yolları. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2020.
4. Aras, Bahattin. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kurumu ve Uygulamadaki Sorunlar”. Terazi Hukuk Dergisi 3, no. 22 (Haziran 2008): 71-88.
5. Aydın, Devrim. “Ceza Muhakemesi Kanunu’nda İtiraz”, Türkiye Barolar Birliği Dergisi 65, (2006): 61-72.
6. Beulke, Werner. Strafprozessrecht. Heidelberg: Verlag C.F. Müller, 2005.
7. Canpolat, Can. “Anayasa Mahkemesinin İptal Kararı Çerçevesinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Müessesesine İlişkin Bir İnceleme”. Sakarya Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 11, no. 2 (2023): 1271-1295.
8. Centel, Nur ve Hamide, Zafer. Ceza Muhakemesi Hukuku. İstanbul: Beta Yayınevi, 2022.

9. Çığlı, Halil. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararlarına İtiraz ve İtiraz Merciinin Yetkileri”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 5, no. 18 (Temmuz 2014): 387-418.
10. Çınar, Çağlayan. “HAGB’nin Bazı Ülkelerdeki Örnekleri ve 8. Yargı Paketine Kadar Türkiye’de HAGB Kurumunun Evrimi”. NKÜ Hukuk Fakültesi Dergisi 1, (2024): 151-164.
11. Değirmenci, Olgun. “Yargı Kararları Çerçevesinde Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararının Hukuki Denetimi ve İtirazın Kapsamı.”. Erciyes Üniversitesi Hukuk Fakültesi Sempozyum Dergisi 1, no: 2 (Temmuz 2019): 71-106.
12. Dirican, Derya. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması ve Uygulama Sorunları. Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.
13. Donay, Süheyl. “Hükmün Açıklanmasının Ertelenmesi”, İstanbul Barosu Dergisi 86, no. 5 (2012): 152-163.
14. Dönmezer, Sulhi ve Sahir, Erman. Nazari ve Tatbiki Ceza Hukuku Cilt III. Ankara: Der Yayınları, 2020.
15. Dülger, Murat Volkan ve Şaban Cankat, Taşkın. Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
16. Epözdemir, Rezan. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması. Ankara: Adalet Yayınevi, 2017.
17. Erdem, Mustafa Ruhan. Yeni Bir Denetim Muhakemesi Yolu Olarak İstinaf. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2010.
18. Erdem, Mustafa Ruhan ve Cahide, Şentürk. Ceza Muhakemesinde Kanun Yolları. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2018.
19. Erdoğan, İhsan. Hükmün Açıklanmasının Ertelenmesi. Ankara: Bilge Yayınları, 2021.
20. Ersoy, Uğur. Ceza Muhakemesi Hukukunda Aleyhe Değiştirme (reformatio in peius) Yasağı. Ankara: Adalet Yayınevi, 2018.
21. Ersoy, Uğur. “Ceza Muhakemesi Hukukunda Hukukî Çare ve Kanun Yolu Kavramları Bağlamında Yargıtay Cumhuriyet Başsavcısı’nın İtiraz Yetkisi.”. Ceza Hukuku Dergisi 29 (Aralık 2015): 67-124.
22. Ersoy, Uğur. “Seri Muhakeme ve Basit Yargılama Usullerinde İtiraz Kurumuna İlişkin Sorunlar ve Çözüm Önerileri.”. Selçuk Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 28, no: 2 (2020): 857-885.
23. Evirgen, Selen. Ceza Muhakemesi Hukukunda Kesin Hüküm. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.
24. Fezer, Gerhard. Strafprozessrecht. München: Verlag C. H. Beck, 1986.
25. Gökcen, Ahmet, M. Emin, Alşahin, ve Kerim, Çakır. Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.
26. Güngör, Devrim ve Güneş, Okuyucu Ergün. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 65, no. 4 (2016): 1951-1965.
27. Henkel, Heinrich. Strafverfahrensrecht. Stuttgart: Kohlhammer Verlag, 1968.
28. İpek, Ali İhsan. “İtiraz Merci, Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararları Açısından Esastan Denetim Yapabilir mi? (Yargıtay Ceza Genel Kurulu 15.01.2013 tarih ve E. 2012/10-534, K. 2013/15 Sayılı Kararın Değerlendirilmesi.”. Terazi Hukuk Dergisi 8, no. 86 (Ekim 2013): 49-63.
29. Kaya, Emir. “İnsan Hakları Açısından Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması”. Ankara Barosu Dergisi 3, (2013): 410-436.
30. Kaymaz, Seydi. “Ceza Muhakemesinde Aleyhte Değiştirme Yasağı.”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 19, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, no. 2, (2013): 1397-1452.
31. Kaymaz, Seydi. “Ceza Muhakemesi Hukukunda İstinaf Kanun Yoluna İlişkin Bazı Değerlendirmeler”. İstanbul Üniversitesi Hukuk Fakültesi Mecmuası LXXIV, no. 1 (2016): 107-121.
32. Kaymaz, Seydi. Ceza Muhakemesinde İstinaf. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
33. Keskin, İbrahim. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararları ve Disiplin Soruşturmalarına Etkisine Dair Bir Değerlendirme”. Türkiye Adalet Akademisi Dergisi 14, no. 54 (Nisan 2023): 1-38.
34. Kindhäuser, Urs, Ulfrid, Neumann, Hans-Ullrich, Paeffgen und Frank, Saliger. Strafgesetzbuch- NK-StGB. Baden-Baden: Nomos Verlag, 2023.
35. Kudlich, Hans und Bernd, von Heintschel-Heinegg. BeckOK StGB. München: Verlag C.H Beck, 2024.
36. Kumbasar, Enver. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2012.
37. Meyer-Goßner, Lutz und Jürgen, Cierniak. Strafprozessordnung (StPO) mit GVG und Nebengesetzen-Münchener Kommentar. München: Verlag C.H. Beck, 2010.
38. Olgun, Sevinç. “Ceza Muhakemesi Kanununa Göre Hükmün Açılanmasının Geri Bırakılması.”. Terazi Hukuk Dergisi 22 (Haziran 2008): 63-69.
39. Özbek, Veli Özer ve İsa, Başbüyük. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararlarına İtirazın İncelenme Usulünün Mağdur/Suçtan Zarar Gören Bakımından Ortaya Çıkardığı Sorun Üzerine.”. Ceza Hukuku Dergisi 21, (Nisan 2013): 7-19.
40. Özbek, Veli Özer, Koray, Doğan ve Pınar, Bacaksız. Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
41. Özbek, Veli Özer ve Serkan, Meraklı. “Karar İncelemesi Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararına İtiraz Üzerine Yapılacak Denetim.”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 19, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, no. 2 (2013): 221-236.
42. Özdemir, Süleyman Emre. Ceza Muhakemesinde İtiraz Kanun Yolu. Ankara: Adalet Yayınevi, 2018.
43. Özen, Muharrem, “Türk Ceza Muhakemesinde İstinaf”. Ankara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 65, no. 4 (2016): 2331-2388.
44. Özen, Mustafa. Ceza Muhakemesi Hukuku Dersleri. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.
45. Özen, Mustafa. Ceza Muhakemesi Hukukunda İtiraz Kanun Yolu. Ankara: Adalet Yayınevi, 2011.
46. Özen, Mustafa. Öğreti ve Uygulama Işığında Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.
47. Öztürk, Bahri, Durmuş, Tezcan, Mustafa Ruhan, Erdem, Özge, Sırma Gezer, Yasemin H., Saygılar Kırıt, Esra, Alan, Özdem, Özaydın, Efser, Erden Tütüncü, ve Mehmet Can, Tok. Nazari ve Uygulamalı Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
48. Roxin, Claus und Bernd, Schünemann. Strafverfahrensrecht. München: Verlag C. H. Beck, 2014.
49. Sarıgül, Ali Tanju. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararlarının Denetiminde Kanun Yolu Sorunu.”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi 125 (2016): 59-84.
50. Sarıgül, Ali Tanju. “Türk ve Alman Hukukunda Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması”. Türkiye Barolar Birliği Dergisi 118, (2015): 125-162.
51. Schäfer, Gerhard, Günther M., Sander und Gerhard, van Gemmeren. Praxis der Strafzumessung. München: Verlag C.H. Beck, 2024.
52. Schlüchter, Ellen. Das Strafverfahren. Köln: Carl Heymanns Verlag, 1983.
53. Schönke, Adolf und Horst, Schröder. Strafgesetzbuch Kommentar. München: Verlag C.H. Beck, 2022.
54. Şahin, Cumhur. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararına İtirazda İncelemenin Kapsamı.”. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi Hukuk Araştırmaları Dergisi 19, Prof. Dr. Nur Centel’e Armağan, no. 2, (2013): 283-294.
55. Şahin, Cumhur ve Neslihan, Göktürk. Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
56. Şahin, Cumhur ve Neslihan, Göktürk. Ceza Muhakemesi Hukuku-2. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2022.
57. Şen, Ersan ve Mert, Maviş. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2014.
58. Taner, Fahri Gökçen. “Hükmün Açıklanmasının Ertelenmesinin (Geri Bırakılmasının) Hukuki Niteliği ve Ertelemeyi Kabul Edip Etmediğinin Sanığa Duruşma Devresinin Sona Ermesinde Önce Sorulmasının Hukuka Aykırılığı Üzerine”. Ankara Barosu Dergisi 4, (2011): 285-298.
59. Toroslu, Nevzat ve Metin, Feyzioğlu. Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Savaş Yayınevi, 2023.
60. Tulay, M. Emre. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması: Yasal Şartların Yerindeliği ve Kararın Hukuki Etkileri Üzerine Bir Değerlendirme”. Ankara Hacı Bayram Veli Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 25, no. 4 (2021): 477-571.
61. Turhan, Faruk. “Yeni Türk Ceza Kanununa Göre Cezaların Ertelenmesi ve Uygulamada Ortaya Çıkan Bazı Sorunlar”. Erzincan Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi 10, no. 3-4 (2006): 27-54.
62. Ünsal, Cengiz. Ceza Muhakemesinde İstinaf. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2024.
63. Ünver, Yener ve Hakan, Hakeri. Ceza Muhakemesi Hukuku, Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.
64. Ünver, Yener ve Hakan, Hakeri. Ceza Muhakemesi Hukuku Cilt III. Ankara: Adalet Yayınevi, 2024.
65. Yabanoğlu, Mustafa. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması. Ankara: Adalet Yayınevi, 2023.
66. Yalçın, Can. Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2021.
67. Yenisey, Feridun ve Ayşe, Nuhoğlu. Ceza Muhakemesi Hukuku. Ankara: Seçkin Yayıncılık, 2023.
68. Yıldırım, Akif. “Mayınlı Bir Alan: Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararlarının Denetimi”. Uyuşmazlık Mahkemesi Dergisi 6, no. 11 (2018): 435-480.
69. Yüce, Turhan Tufan. “Ceza Muhakemeleri Usulünde İtiraz.”. Adalet Dergisi 53, no. 5-6 (1962): 491-507.
70. Zafer, Hamide. “Hükmün Açıklanmasının Geri Bırakılması Kararına Karşı Yapılacak İtirazın İncelenmesi Usulü (Ceza Muhakemesi Kanunu m.231/12)”, İş Dünyası ve Hukuk, Prof. Dr. Tankut Centel’e Armağan (2011): 846-860.
71. İNTERNET KAYNAKLARI
72. https://adlisicil.adalet.gov.tr/Home/SayfaDetay/adalet-istatistikleri-yayin-arsivi. Erişim tarihi Eylül 22, 2024. https://www.gesetze-im-internet.de/. Erişim tarihi Eylül 20, 2024.
73. https://hudoc.echr.coe.int/. Erişim tarihi Eylül 8, 2024.
74. https://kararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr. Erişim tarihi Eylül 13, 2024.
75. https://www.lexpera.com.tr. Erişim tarihi Eylül 5, 2024.
76. https://normkararlarbilgibankasi.anayasa.gov.tr/. Erişim tarihi Eylül 22, 2024.
77. https://sen.av.tr/tr/makale/yeni-degisiklikle-hagbnin-tatbikinde-ortaya-c%C4%B1kabilecek-sorunlar. Erişim tarihi Eylül 29, 2024.