ELEKTRİK TÜKETİM VERGİSİ, SORUNLAR VE ÇÖZÜM ÖNERİLERİ

Öz

Elektrik faturalarında genellikle “ETV” kısaltmasıyla görmeye aşina olduğumuz “Elektrik Tüketim Vergisi”, belediyeler için gelir kaynağı teşkil eden bir tür dolaylı tüketim vergisidir. Belediyelerin gelir kaynakları arasında 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu kapsamında düzenlenen ETV’nin, bu hususiyetine atfen, uygulamada “Belediye Tüketim Vergisi” şeklinde ya da “BTV” kısaltmasıyla anıldığı da olur. Belediyelerin gelir kaynaklarını ve bu bağlamda ETV’yi de düzenleyen 2464 sayılı Kanun 26.05.1981 tarihinde kabul edilerek yasalaştırılmıştır. 1981 yılında kabul edilen 2464 sayılı Kanunun ETV’ye ilişkin hükümlerinde her ne kadar 2008 yılında 5784 sayılı Kanunla yeni piyasa şartlarına göre kısmî bir değişiklik yapılmış ise de Kanunun temel kurgusu 80’li yıllardaki elektrik piyasasının şartlarını yansıtmaya devam etmektedir. Kanunun güncel piyasa koşullarıyla uyumlu olmayan hükümleri, ETV’nin uygulamasında birtakım sorun ve tereddütlere yol açmaktadır. Makalemizin konusunu, ETV’nin unsurları itibarıyla incelenmesi ve ETV’ye ilişkin olarak uygulamada yaşanan ve yaşanması muhtemel sorunların tespiti ve bunlara yönelik çözüm önerileri oluşturmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Elektrik Tüketim Vergisi
• Elektrik
• Tedarikçi
• Tüketici
• Matrah

Electricity Consumption Tax, Problems and Solutions

Abstract

Electricity Consumption Tax, which we are familiar with seeing its abbreviation of “ETV” on electricity bills, is a kind of indirect consumption tax that constitutes a source of income for municipalities. Since it constitutes an income for municipalities and is regulated under the Law (No:2464) on Incomes of Municipalities, it is also called as “Municipality Consumption Tax” or “BTV” in practice. Law on Incomes of Municipalities, which regulates the incomes of municipalities including ETV, was enacted on the date of 26.05.1981. Since then although a partial amendment in the provisions of the ETV was made in the year of 2008 with the Law (No:5784), main structure of the ETV provisions still represents 1980s’ conditions of the electricity market. These outdated provisions of the Law cause hesitations and some problems in the enforcement of the ETV. The aim of this article is to determine the actual and potential problems on the enforcement of the ETV and to bring solutions against these problems by examining elements of the ETV.

Keywords

• Electricity Consumption Tax
• Electricity
• Supplier
• Consumer
• Tax Base

Kaynakça

1. Albrecht, Matthias. “Kommunale Wegerechte, Konzessionsverträge, Stromnetzübernahmen.” İç. Recht der Energiewirtschaft, Hrsg. Jens-Peter Schneider, und Christian Theobald, 493-543, 4. Auflage. München: Verlag C. H. Beck, 2013.
2. Agun, Bilge Hakan ve Çavdar, Fatih. “Belediyelerde Vergi İnceleme Yetkisi: Olmalı Mı? Bir Öneri.” İç. II. Uluslararası Multidisipliner Çalışmaları Kongresi Bildirimi Tam Metin Kitabı, 146-155, ed. Haşim Akça, C. 2. Ankara: Akademisyen Kitapevi, 2018.
3. Akdoğan, Abdurrahman. Kamu Maliyesi, 10. Baskı. Ankara: Gazi Kitapevi, 2005.
4. Altınay, Galip. “Elektriğin Ülke Ekonomisindeki Yeri ve Önemi.” İç. Enerji Hukuku-Elektrik Piyasasında Rekabet ve Regülasyon, 1-31, C. 1. Bursa: Ekin Yayınevi, 2007.
5. Arıkboğa, Ülkü. “Türkiye’de Yerel Vergi Yönetimi.” Maliye Dergisi 168, no. 1 (2015): 1-18.
6. Arıkboğa, Ülkü. “Türkiye’de Belediyelerin Gelir Yapısı: Sorunlar ve Çözüm Önerileri.” Mustafa Kemal Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 13, no. 33 (2016): 276-297.
7. Ateş, Muhammet Ali. “Elektrikli Araç Şarj İstasyonlarının ve İstasyon İşletmecilerinin Hukukî Statüsü.” Uzman Gözüyle Enerji, no. 14-15 (2019): 36-40. Erişim Tarihi: Nisan 4, 2020. http://enerjiuzmanlari.org.tr/wp-content/uploads/2020/03/Uzman-Gozuyle-Enerji_14-15.-Sayi_WEB.pdf.
8. Boesche, Katharina Vera. “Sind Ladepunkte für Elektrofahrzeuge Letzverbraucher?” Recht der Energiewirtschaft, no. 10-11 (2015): 449-454.

9. Bongartz, M., Jatzke, H., Schröer-Schallenberg, S. und Wundrack, R. Kommentar zum Energiesteuerrecht, Energisteuer, Stromsteuer, Zolltarif und Nebengesetze. München: Verlag Franz Vahlen GmbH, 2019.
10. Danner, Wolfgang und Theobald, Christian. Energierecht. Kommentar, Band 3. München: Verlag C. H. Beck, 2019.
11. Harendt, Bertram und Wolf, Catharina. Energierechtliche Einordnung der Ladeinfrastruktur für Elektrofahrzeuge. Information über geplante Änderungen des Energierechts im Jahre 2016, Frankfurt am Main: Begleit- und Wirkungsforschung Schaufenster Elektromobilität Ergebnispapier 19, 2016.
12. Khazzoum, B., Kudla, C. und Reuter, R. Energie und Steuern, Energie- und Stromsteuerrecht in der Praxis. Wiesbaden: Gabler Verlag, 2011.
13. Laloux, Damián and Rivier, Michel. “Technology and Operation of Electric Power Systems.” İç. Regulation of the Power Sector, 1-46, ed. Ignacio J. Pérez Arriaga. London: Springer-Verlag, 2013.
14. Marmara Belediyeler Birliği. Belediyelerin Malî Sorunları ve Çözüm Önerileri. Çalıştay Raporu, İstanbul, 2015. Erişim Tarihi: Kasım 3, 2019. http://marmara.gov.tr/UserFiles/Attachments/2017/04/14/7d174b70-19d6-4e93-a8e6-2559cce259d9.pdf.
15. Öncel, Muallâ, Ahmet Kumrulu ve Nami Çağan. Vergi Hukuku, 14. Bası. Ankara: Turhan Kitapevi, 2006.
16. Paschotta, Rüdiger. Artikel “Pumpspeicherkraftwerk”. İç. RP-Energie-Lexikon. Erişim Tarihi: Nisan 3, 2020. https://www.energie-lexikon.info/pumpspeicherkraftwerk.html.
17. Sitti, Kenan. “Reaktif Enerjinin Kaynağı ve Şebekeye Etkileri.” Enerji Piyasası Bülteni, no. 9, (2009): 6-9. Erişim Tarihi: Ocak 2, 2020. http://www.enerjiuzmanlari.org.tr/bulten/Bulten_9.pdf.
18. Taylar, Yıldırım. Vergi Hukukunda Vergiyi Doğuran Olay. Doktora Tezi. İzmir: 2013.
19. Thomas, Henning. Rechtliche Rahmenbedingungen der Energiespeicher und der Sektorkopplung, EnWG mit Strommarktgesetz, EEG 2017 und KWKG 2016. Wiesbaden: Springer Vieweg, 2017.
20. Topsakal, Metehan. Türk Vergi Sisteminde Vergiyi Doğuran Olay. Doktora Tezi. İstanbul: 2007.