Derleme

Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar

Cilt: 12 Sayı: 3 22 Ekim 2026
PDF İndir
EN TR

Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar

Öz

Bu çalışma, sağlık profesyonellerinin maruz kaldığı ergonomik risk faktörlerini branş bazlı prevalans verileriyle analiz ederek, kurumsal düzeyde uygulanabilir kanıta dayalı koruyucu stratejiler geliştirmeyi amaçlamaktadır. Araştırmada, Google Scholar, PubMed ve DergiPark veri tabanları kullanılarak betimleyici derleme yöntemi benimsenmiş; cerrahi, diş hekimliği, radyoloji, sonografi ve fizyoterapi gibi farklı branşların özgün risk haritaları incelenmiştir. Literatür sentezi, sağlık çalışanlarının %70 ile %90 gibi kritik bir oranla meslek hayatları boyunca en az bir kez kas-iskelet sistemi hastalığı deneyimlediğini kanıtlamaktadır. En yüksek prevalans oranı %90 ile sonografi uzmanlarında saptanmış olup; bu durum prob kullanımı sırasındaki statik kas kasılması ve omuz abdüksiyonu ile ilişkilendirilmiştir. Diş hekimliğinde boyun (%58.5) ve üst sırt ağrıları ön plana çıkarken; radyoloji teknisyenleri (%75.2) ve fizyoterapistlerde hasta transferine bağlı bel bölgesi hasarları baskındır. Cerrahlar ise iskelet hasarlarının yanı sıra %50’ye varan oranlarda dolaşım sistemi problemleriyle en kompleks risk grubunu oluşturmaktadır. Çalışmanın yeni ve önemli yönü, risklerin "tek tip" olmadığını, her branşın kendine özgü biyomekanik yüklenmelere sahip olduğunu ortaya koymasıdır. Bu bağlamda; yükseklik ayarlı ekipmanlar gibi mühendislik kontrolleri ile mikro-mola sistemlerini içeren idari düzenlemelerin branşa özgü yapılandırılması zorunludur. Görev ve iş istasyonu analizine dayalı proaktif bir ergonomi yönetimi hem çalışan sağlığını hem de hizmet kalitesini sürdürülebilir biçimde iyileştirmektedir.

Anahtar Kelimeler

Destekleyen Kurum

Bu araştırma hiç bir kurum tarafından desteklenmemektedir.

Etik Beyan

Makale akademik etik sorumluluk kapsamına hazırlanmıştır.

Kaynakça

  1. Akkaya, A., & Karadağ, M. (2020). Ameliyathane Hemşirelerinin Çalışma Ortamından Kaynaklanan Mesleki Risklerinin ve Sağlık Sorunlarının Belirlenmesi. Ege Üniversitesi Hemşirelik Fakültesi Dergisi, 11-22. https:// dergipark.org.tr/tr/pub/egehemsire/issue/62035/794963
  2. Akpınar, T., Çakmakkaya, B. Y., & Batur, N. (2018). Ofis Çalışanlarının Sağlığının Korunmasında Çözüm Önerisi Olarak Ergonomi Bilimi. Balkan and Near Eastern Journal of Social Sciences Balkan ve Yakın Doğu Sosyal Bilimler Dergisi Akpınar et al, 02, 76-98. http://yalinosgb.com/content/ergonomi-
  3. Aksüt, G., Eren, T., & Tüfekçi, M. (2020). Ergonomik Risk Faktörlerinin Sınıflandırılması: Bir Literatür Taraması. Ergonomi, 3, 169-192. https:// doi.org/10.33439/ergonomi.773896
  4. Aldhabi, R., Alzahrani, A., Alsobhi, M., Albadi, M., Alfawaz, S., Alabasi, U., Almaddah, M., Gmmash, A., Neamatallah, Z., & Gaowgzeh, R. A. (2025). Prevalence and Risk Factors of Musculoskeletal Disorders Among Clinical Laboratory Technicians. Sağlık (Basel), 13(12). https://doi.org/10.3390/HEALTHCARE13121406
  5. Alshuweihi, H. H., Zadeh, S. A. M., Al-Sharman, A., Nambi, G., Azab, A. R., Elsayed, S. H., Abdelbaset, W. K., & Abdelbasset, W. K. (2025). Prevalence and Risk Factors Associated With Work-Related Musculoskeletal Disorders Among Physiotherapists In United Arab Emirates. Scientific Reports 2025 15:1, 15(1), 38878-. https://doi.org/10.1038/s41598-025-22619-6
  6. Asmare, M. Y., Yalew Mustofa, S., Enyew Ashagrie, H., & Gudayu Zeleke, T. (2021). Prevalence and Factors Associated with Work-Related Musculoskeletal Disorder among Health Care Providers Working in the Operation Room. Annals of Medicine and Surgery, 72, 1-7. https://doi. org/10.1016/j.amsu.2021.102989
  7. Aydemir, İ., & Yaşar, G. Y. (2016). Ergonomik Tasarımın Sağlık Çalışanları ve Hasta Güvenliğine Etkisi. Sağlık ve Hemşirelik Yönetimi Dergisi, 174-184. https://doi.org/10.5222/SHYD.2016.174
  8. Baysal, B., Umut, G. U., & Saka, S. (2023). Farklı Alanlarda Çalışan Fizyoterapistlerde Mesleğe Bağlı Kas İskelet Sistemi Yaralanmaları, Yorgunluk ve Tükenmişlik Düzeyleri Arasındaki İlişkinin İncelenmesi. H.Ü. Sağlık Bilimleri Fakültesi Dergisi, 426-440. https://doi.org/10.21020/husbfd.1080741

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Sağlık Yönetimi

Bölüm

Derleme

Yayımlanma Tarihi

22 Ekim 2026

Gönderilme Tarihi

7 Ocak 2026

Kabul Tarihi

30 Ocak 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 3

Kaynak Göster

APA
Solmaz, S., & Hoşten, G. (2026). Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar. Aydın Sağlık Dergisi, 12(3), 171-189. https://izlik.org/JA82YB92XL
AMA
1.Solmaz S, Hoşten G. Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar. Aydın Sağlık. 2026;12(3):171-189. https://izlik.org/JA82YB92XL
Chicago
Solmaz, Selenay, ve Gülizar Hoşten. 2026. “Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar”. Aydın Sağlık Dergisi 12 (3): 171-89. https://izlik.org/JA82YB92XL.
EndNote
Solmaz S, Hoşten G (01 Ekim 2026) Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar. Aydın Sağlık Dergisi 12 3 171–189.
IEEE
[1]S. Solmaz ve G. Hoşten, “Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar”, Aydın Sağlık, c. 12, sy 3, ss. 171–189, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82YB92XL
ISNAD
Solmaz, Selenay - Hoşten, Gülizar. “Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar”. Aydın Sağlık Dergisi 12/3 (01 Ekim 2026): 171-189. https://izlik.org/JA82YB92XL.
JAMA
1.Solmaz S, Hoşten G. Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar. Aydın Sağlık. 2026;12:171–189.
MLA
Solmaz, Selenay, ve Gülizar Hoşten. “Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar”. Aydın Sağlık Dergisi, c. 12, sy 3, Ekim 2026, ss. 171-89, https://izlik.org/JA82YB92XL.
Vancouver
1.Selenay Solmaz, Gülizar Hoşten. Sağlık Çalışanlarında Ergonomik Risk Faktörleri ve Koruyucu Yaklaşımlar. Aydın Sağlık [Internet]. 01 Ekim 2026;12(3):171-89. Erişim adresi: https://izlik.org/JA82YB92XL

All site content, except where otherwise noted, is licensed under a Creative Common Attribution Licence. (CC-BY-NC 4.0)

by-nc.png