TR
EN
Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü
Öz
Mevcut araştırmanın temel amacı Makyavelyanizm, narsisizm, psikopati ve sadizmden oluşan Karanlık Dörtlü kişilik özellikleri ile bireylerin benlik saygısı düzeyleri arasındaki bağlantıda duygusal öz farkındalığın üstlendiği aracı rolü değerlendirmektir. Belirtilen hedef çerçevesinde, yaş aralığı 18-65 (ort. = 31.28 ± 12.146 yıl) olan 264 kadın ve 195 erkek katılımcıdan oluşan toplam 459 kişilik bir örneklem grubuyla çalışılmıştır. Araştırma kapsamında ihtiyaç duyulan veriler; Sosyo-Demografik Bilgi Formu, Karanlık Dörtlü (K4) Ölçeği, Duygusal Öz Farkındalık Ölçeği ve Coopersmith Benlik Saygısı Ölçeği aracılığıyla elde edilmiştir. Verilerin istatistiksel değerlendirme sürecinde betimsel istatistikler ve frekans dağılımlarının yanı sıra değişkenler arası yönü ve şiddeti belirlemek için Pearson korelasyon tekniği kullanılmıştır. Buna ek olarak, kurgulanan basit aracılık modellerinin sınanması aşamasında SPSS PROCESS Macro uzantısı üzerinden regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Çalışma bulgularına göre kurulan modeller sırasıyla incelenmiştir. Makyavelyanizm modelinde, Makyavelyanizmin benlik saygısını ve duygusal öz farkındalığı negatif yönde anlamlı olarak yordadığı saptanmıştır. Aynı zamanda Makyavelyanizmin benlik saygısı üzerinde anlamlı bir toplam, doğrudan ve duygusal öz farkındalık üzerinden dolaylı etkiye sahip olduğu bulunmuştur. Narsisizm modelinde, narsisizmin benlik saygısını ve duygusal öz farkındalığı pozitif yönde yordadığı görülmüştür. Buna ek olarak narsisizmin benlik saygısı üzerinde anlamlı bir toplam, doğrudan ve dolaylı etkisi olduğu belirlenmiştir. Psikopati modelinde, psikopatinin duygusal öz farkındalığı negatif yönde yordadığı tespit edilmiştir. Psikopatinin benlik saygısı üzerinde anlamlı bir doğrudan etkisi saptanmamış, ancak duygusal öz farkındalık üzerinden benlik saygısını etkileyen anlamlı bir dolaylı etkisi olduğu bulunmuştur. Son olarak sadizm modelinde, sadizmin benlik saygısını ve duygusal öz farkındalığı negatif yönde anlamlı olarak yordadığı görülmüştür. Sadizmin de benlik saygısı üzerinde anlamlı bir toplam, doğrudan ve dolaylı etkiye sahip olduğu tespit edilmiştir. Araştırma sonucunda elde edilen veriler güncel literatür ışığında yorumlanmış ve önceki çalışma sonuçlarıyla mukayese edilerek değerlendirilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Destekleyen Kurum
Haliç Üniversitesi
Etik Beyan
Araştırma, Haliç Üniversitesi Sosyal ve Beşeri Bilimler Araştırmaları Etik Kurulu tarafından 25.02.2026 tarihli toplantıda onaylanmıştır. Çalışma kapsamında tercih edilen veri toplama araçlarının katılımcılara uygulanabilmesi amacıyla, ölçekleri geliştiren araştırmacılardan ve ilgili yetkili mercilerden gerekli onaylar temin edilmiştir.
Teşekkür
Bu çalışmanın geliştirilme sürecindeki değerli görüşleri ve katkıları için Dr. Behmen Çelikbaş’a ve yardımları için Davud Eren Koncagül’e teşekkür ederim. Ayrıca bu araştırmanın gerçekleştirilmesine katılarak destek veren tüm katılımcılara şükranlarımı sunarım.
Kaynakça
- Aytaç, M. B. (2022), Karanlık Dörtlü (The Short Dark Tetrad-Sd4) Ölçeği’nin Türkçeye Uyarlanması ve Karanlık Dörtlünün Pazarlama Araştırmalarındaki Yerinin Tartışılması, İşletme Ekonomi ve Yönetim Araştırmaları Dergisi, 5(1), 129-149. https://doi.org/10.33416/baybem.1041678
- Barrett, L. F., Gross, J. J., Chrıstensen, T. C., Ve Benvenuto, M. (2001), Knowing what you're feeling and knowing what to do about it: Mapping the relation between emotion differentiation and emotion regulation, Cognition and Emotion, 15(6), 713–724. https://doi.org/10.1080/02699930143000239
- Baumeıster, R. F., Smart, L., Ve Boden, J. M. (1996), Relation of threatened egotism to violence and aggression: The dark side of high self-esteem, Psychological Review, 103(1), 5–33. https://doi.org/10.1037/0033-295X.103.1.5
- Bekiroğlu, B., Tatar, A.,Ve Saltukoglu, G. (2025), Karanlık Dörtlü (K4) Ölçeği’nin Geliştirilmesi ve Temel Psikometrik Özelliklerinin İncelenmesi, Aydın Sağlık Dergisi, 11(3), 193-218.
- Belwal, R., Ve Khanam, A. (2023), Relationship of the Dark Triad with Psychological Well-being and Resilience, Indian Journal of Positive Psychology, 14(2), 112-118.
- Berg, J. M., Smith, S. F., Watts, A. L., Ammıratı, R., Green, S. E., Ve Lılıenfeld, S. O. (2013), Misconceptions regarding psychopathic personality: Implications for clinical practice and research, Neuropsychiatry, 3(1), 63- 74. https://doi.org/10.2217/nep.12.79
- Blötner, C., Ve Beısemann, M. (2022), The Dark Triad is dead, long live the Dark Triad: An item-response theoretical examination of the Short Dark Tetrad, Personality and Individual Differences, 199, 111858. https://doi.org/10.1016/j.paid.2022.111858
- Blötner, C., Zıegler, M., Wehner, C., Back, M. D., Ve Grosz, M. P. (2022), The nomological network of the Short Dark Tetrad scale (SD4), European Journal of Psychological Assessment, 38(3), 187-197. https://doi.org/10.1027/1015-5759/a000714
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Ruh Sağlığı Hizmetleri
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
22 Ekim 2026
Gönderilme Tarihi
2 Eylül 2026
Kabul Tarihi
1 Ekim 2026
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2026 Cilt: 12 Sayı: 3
APA
Karaman, Ş., & Çelikbaş, B. (2026). Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü. Aydın Sağlık Dergisi, 12(3), 219-243. https://izlik.org/JA84MJ98WS
AMA
1.Karaman Ş, Çelikbaş B. Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü. Aydın Sağlık. 2026;12(3):219-243. https://izlik.org/JA84MJ98WS
Chicago
Karaman, Şimal, ve Behmen Çelikbaş. 2026. “Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü”. Aydın Sağlık Dergisi 12 (3): 219-43. https://izlik.org/JA84MJ98WS.
EndNote
Karaman Ş, Çelikbaş B (01 Ekim 2026) Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü. Aydın Sağlık Dergisi 12 3 219–243.
IEEE
[1]Ş. Karaman ve B. Çelikbaş, “Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü”, Aydın Sağlık, c. 12, sy 3, ss. 219–243, Eki. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84MJ98WS
ISNAD
Karaman, Şimal - Çelikbaş, Behmen. “Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü”. Aydın Sağlık Dergisi 12/3 (01 Ekim 2026): 219-243. https://izlik.org/JA84MJ98WS.
JAMA
1.Karaman Ş, Çelikbaş B. Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü. Aydın Sağlık. 2026;12:219–243.
MLA
Karaman, Şimal, ve Behmen Çelikbaş. “Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü”. Aydın Sağlık Dergisi, c. 12, sy 3, Ekim 2026, ss. 219-43, https://izlik.org/JA84MJ98WS.
Vancouver
1.Şimal Karaman, Behmen Çelikbaş. Karanlık Dörtlü Kişilik Özelliklerinin Benlik Saygısı ile İlişkisi: Duygusal Öz Farkındalığın Aracı Rolü. Aydın Sağlık [Internet]. 01 Ekim 2026;12(3):219-43. Erişim adresi: https://izlik.org/JA84MJ98WS
