CYBERPUNK MEKÂN OLUŞUMUNA ETKİ EDEN BAŞLICA ÜSLUPLAR: MİNİMALİZM, FÜTÜRİZM VE RETRO-FÜTÜRİZM

Süphan Kaan Çiftci; Sibel Demirarslan

CYBERPUNK MEKÂN OLUŞUMUNA ETKİ EDEN BAŞLICA ÜSLUPLAR: MİNİMALİZM, FÜTÜRİZM VE RETRO-FÜTÜRİZM

Öz

Cyberpunk, teknolojik gelişmelerin en üst noktaya ulaştığı, insan ve makine birleşimlerinin yaşandığı, yapay zekanın insan zekasına ulaştığı ve hatta geçtiği, karanlığın, umutsuzluğun ve kaosun hâkim olduğu bir geleceğin tasviri olan bilim kurgu türüdür. Teknolojinin her geçen gün ivmelenerek gelişmesi gelecek yıllarda teknolojiden bağımsız yaşamı imkânsız hale getirecektir. 1980’lerden bu yana edebiyat başta olmak üzere, müzik, video oyunları ve sinema sektöründe Cyberpunk türünde birçok eser verilmiştir. Cyberpunk birçok sanat akımından, kültürden, siyasetten, yazıldığı dönemin koşullarından etkilenerek gelişimini devam ettiren bir türdür. Mimarlık ve iç mekân tasarımı bağlamında etkilendiği akımların arasında; Minimalizm, Fütürizm ve Retro-Fütürizm göze çarpmaktadır. Bu akımlardan bazı esinlenmelerle aynı eserde birlikte kullanılabildiği gibi birbirinden bağımsız bir şekilde kullanılmasına da rastlanılmaktadır. Bazı eserlerde kültürel unsurlara da yer verildiği, sosyal hayattan renk kullanımına ve mekân tasarımına kadar bu unsurların yansıtıldığı izlenmektedir. Bu çalışmada temel olarak belirlenen üç akım ve Cyberpunk üzerindeki etkileri, benzerlikleri ve farklılıkları, örneklem olarak belirlenen filmler ve video oyunu üzerinden incelenmekte ve karşılaştırılmaktadır. Çalışmada ele alınan akımların kullanılan özelliklerinin belirlenmesi ve Cyberpunk’ın kimlik kazanmasına olan etkileri çalışmanın ana konusudur. Sonuç olarak bu türün bir çeşit kolaj üslup olduğu ve eklektik bir tasarım akımı özelliği gösterdiğinin belirtilmesi hedeflenmektedir. Böylece çalışmada Cyberpunk türünün içerdiği üslupların netleştirilerek literatüre katkı sağlanması amaçlanmaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

Altan, İ. (1993). Mimarlikta Mekân Kavramı. Psikoloji Çalışmaları, 19, 75-88
Ayyıldız, S. ve Müştak, S. (2016). Sinema-mimarlık arakesitinde cyberpunk (siberpunk) ve ‘’Ada’’ filmi üzerinden eleştirel bir yaklaşım. Mimarlık ve Yaşam Dergisi, 1 (1), 127-142
Bailey, S. (Yapımcı), Kitsis, E., Horowitz, A. (Senarist), Kosinski, J. (Yönetmen), 2010. Tron: Legacy (Bilimkurgu, Cyberpunk). ABD: Walt Disney Pictures.
Başaran, B. (2007). FÜTÜRİZM’DEN SİBER PUNK’A: YİRMİNCİ YÜZYIL SANATINDA TEKNOLOJİNİN DEĞİŞEN YANSIMASI. Yüksek Lisans Tezi.
Beşışık, G. (2013). Sinema ve Mimarlıkta Mekân Kurgusu ve Kavrayışı (Yüksek lisans tezi). Erişim adresi: https://acikerisim.deu.edu.tr/xmlui/handle/20.500.12397/7585
Cavallaro, D. (2000). Cyberpunk and Cyberculture, Londra: The Athlone Yayınevi, ISBN: 9780485006070
Ersümer, O. (2013). Bilimkurgu Sinemasında Cyberpunk. İstanbul: Altıkırkbeş Yayın
Guffey, E. ve Lemay, K. (2014). Retrofuturism and Steampunk. The Oxford Handbook of Science Fiction. DOI: 10.1093/oxfordhb/9780199838844.013.0034

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

-

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yazarlar

Süphan Kaan Çiftci ^*
0000-0001-5875-142X
Türkiye

Sibel Demirarslan
0000-0002-6979-5150
Türkiye

Yayımlanma Tarihi

30 Ekim 2022

Gönderilme Tarihi

1 Ekim 2022

Kabul Tarihi

23 Ekim 2022

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2022 Cilt: 9 Sayı: 4

IZ

https://izlik.org/JA56DZ89DR

Kaynak Göster

RIS / Bibtex

APA

Çiftci, S. K., & Demirarslan, S. (2022). CYBERPUNK MEKÂN OLUŞUMUNA ETKİ EDEN BAŞLICA ÜSLUPLAR: MİNİMALİZM, FÜTÜRİZM VE RETRO-FÜTÜRİZM. Avrasya Sosyal ve Ekonomi Araştırmaları Dergisi, 9(4), 345-364. https://izlik.org/JA56DZ89DR