TEDVİN DÖNEMİ ÖNCESİ AHKAM AYETLERİNİN TEFSİRİ

Bu çalışma, Hz. Peygamber döneminden başlayarak, tedvin öncesi dönemde ahkâm âyetlerinin nasıl tefsir edildiği incelenmektedir. Makalede öncelikle ahkâm âyetleri kavramı üzerinde durulmuş, akabinde ahkâm âyetlerinin sayısıyla ilgili ulemanın görüşlerine yer verilmiştir. Mukâtil b. Süleyman’ın beş yüz ahkâm âyeti olduğunu savunduğu, Mâverdî ve Gazzâlî’nin bu tespiti kabul ettiği kaydedilmiştir. Diğer taraftan ulema arasında beş yüz sayısı üzerinde bir ittifak bulunmamaktadır. Şevkânî başta olmak üzere birçok müfessir bu konuda net bir sayı vermekten kaçınmıştır. Ahkâm âyetlerinin bir kısmı Kur’ân’ın nüzûlü döneminde bizzat Hz. Peygamber tarafından açıklanmıştır. Ancak Hz. Peygamber’in âyetlerin ne kadarlık bir kısmını açıkladığı hususunda müfessirler arasında ihtilaf bulunmaktadır. Nübüvvet döneminde ahkâm âyetlerinin tefsiri Kur’ân ve hadisle kısıtlıdır. Sahabe ve tabiin döneminde ise farklı anlayışların ortaya çıktığı, aynı ayetin farklı şekillerde yorumlandığı tespit edilmektedir.