ÜLÜ’L-AZM PEYGAMBERLERİNİN BENZERLİKLERİ: KISSALARI BAĞLAMINDA BİR İNCELEME

Kur'an'ın kıssalarının çoğunluğunu oluşturan peygamber kıssaları, insanlara Allah'a kulluk etmeleri için yol gösteren peygamberlerin misyonlarını ve yaşamlarını detaylandırır. Yüce Allah, her topluma bir peygamber gönderdiğini vurgulamıştır. Bu peygamberlerin bazıları Kur'an'da isimleriyle anılmış, bazıları ise zikredilmemiştir. Kur'an'da anlatılan peygamber kıssaları, peygamberlerin mücadeleleri, kişisel özellikleri ve davranışları gibi birçok özellikte benzerlik gösterir. Adına Kur’an da yer verilen peygamberlerin tebliğ faaliyetleri, ibretlik hayat hikâyelerinin bir kısmının ayrıntılı biçimde, bir kısmının ise özet olarak aktarıldığı görülmektedir. Kur’ân-ı Kerim’de peygamber kıssalarına yer verilen bir takım peygamberler için ülü’l-azm nitelendirmesinin yapıldığı görülmektedir. Kıssaları bağlamında benzeyen yönlerinin tespiti, sayıları ve isimleri konusunda muhtelif görüşler bulunan peygamberlerin kimler olduğu hususunu ele alınmasını gerekli kılmaktadır. Ayetler ışığında değerlendirilen ülü’l-azm nitelendirmesine tabi olan peygamberlerin Hz. Nuh, Hz. İbrahim, Hz. Musa, Hz. İsa ve Hz. Muhammed olduğu yönündeki görüş isabetli görünmektedir. Bu minvalde İslam'ın beş büyük peygamberi olarak bilinen ülü'l-Azm peygamberlerinin kıssaları incelenmiştir. Ailevi açıdan benzerlikleri, akrabalarıyla yaşadıkları imtihanlar ve gönderildikleri toplumların özellikleri ele alınmıştır. Bu peygamberlerin tebliğ süreçlerinde karşılaştıkları zorluklar; yalancılıkla, sapıklıkla, büyücülükle, delilik ve Allah adına yalan söylemekle itham edilmeleri, taşlanma ve ölüm tehditleriyle karşı karşıya kalmaları gibi olaylarla örneklendirilmiştir. Çalışmada, ülü’l-azm peygamberlerin tebliğ yöntemleri açısından birbirine benzerlikleri, duaları ve istekleri incelenmiştir. Ülü'l-azm peygamberlerin, kavimlerinin hidayeti ve istiğfarı için dua etmeleri, peygamberlik görevlerini başarıyla yerine getirmek için Allah'a yönelmeleri vurgulanmıştır.