DİJİTAL MEDYADA YAYINLANAN VİETNAM SAVAŞ FOTOĞRAFLARININ GÖSTERGEBİLİMSEL ANALİZİ

Yıl 2025, Cilt: 12 Sayı: 4, 257 - 281, 31.10.2025

Rabia Demir Güvenli

Öz

Vietnam Savaşı, yaklaşık yarım milyon sivilin yaşamını yitirdiği ve on yıl boyunca devam eden bir çatışma olarak tarihsel kayıtlara geçmiştir. Özellikle çok sayıda kadın ve çocuğun hayatını kaybettiği bu süreçte çekilerek kamuoyuna sunulan fotoğraflar, küresel ölçekte tartışmalara yol açmış ve savaşın seyrini etkileyen önemli unsurlar arasında yer almıştır. Söz konusu fotoğrafların savaşın gidişatını değiştirecek bir güce sahip olması, içeriklerindeki göstergelerin kamuoyunda ortak değerleri harekete geçirebilmesiyle doğrudan ilişkilidir. Bu bağlamda, bu görsellerin topluma hangi mesajları ilettiğini incelemek, onları hangi ortak paydada birleştirdiğini değerlendirmek ve görsel materyallerin etkisini ortaya koymak, çalışmanın temel önemini oluşturmaktadır.
Bu çalışmada, dünya çapında ses getiren Vietnam Savaşına ait fotoğraflar, göstergebilim yöntemi ile incelenecektir. İncelenen fotoğraflarda yer alan göstergelerin, kamuoyuna ne anlattığı, insanları hangi ortak duyguda buluşturduğu, hangi yönü ile savaşın seyrini değiştirmiş olabileceği değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

Vietnam Savaşı , Fotoğraf , Savaş , Göstergebilim

SEMIOTICAL ANALYSIS OF VIETNAM WAR PHOTOGRAPHS PUBLISHED ON DIGITAL MEDIA

Öz

The Vietnam War has gone down in historical records as a decade-long conflict that claimed the lives of approximately half a million civilians. The photographs taken and released to the public during this period, which saw the deaths of numerous women and children in particular, sparked global debate and became a significant factor in influencing the course of the war. The power of these photographs to alter the course of the war is directly related to the ability of their images to mobilize shared values within the public. In this context, examining the messages these images convey to society, assessing the common ground they unite, and revealing the impact of the visual materials constitutes the fundamental importance of this study.
This study will examine photographs from the Vietnam War, which generated worldwide acclaim, using semiotics. We will assess what the images in these photographs convey to the public, what shared sentiments they evoked, and how they may have altered the course of the war.

Anahtar Kelimeler

Vietnam War , Photography , War , Semiotics

Kaynakça

• Aktulum, K. (2004). “Göstergebilim” Süleyman Demirel Üniversitesi Burdur Eğitim Fakültesi Dergisi Cilt:5 Sayı:7
• Ana Britannica Ansiklopedisi, (1994). Encyclopaedıa Brıtannıca -Ana Yayıncılık
• Barthes, R. (2014). Çağdaş Söylenler. Çev., Tahsin Yücel. 4. Baskı. İstanbul: Metis Yayınları.
• Barthes, R. (2016). Göstergebilimsel Serüven. Çev., Mehmet Rifat, Sema Rifat. 8. Baskı. İstanbul: Yapı Kredi Yayınları.
• Barthes, R. (2017). Görüntünün Retoriği, Sanat ve Müzik. Çev., Ayşenaz Koş. Ömer Albayrak. 2. Baskı. İstanbul, Yapı Kredi Yayınları.
• Berger Arthur Asa (1996), Kitle İletişiminde Çözümleme Yöntemleri, Eskişehir: TC Anadolu Üniversitesi Eğitim Sağlık ve Bilimsel Araştırma Çalışmaları Yayınları No:91
• Bilgin, R. (2014) Çatışma ve şiddet ortamında büyüyen çocuklar sorunu. Fırat Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 24(1): 135-151.
• Büyükalan Filiz, S. vd. (2018) Suriyeli Çocukların Suriye’ye Bakış Açılarına İlişkin Resimlerinin Analizi. Ahi Evran Üniversitesi Kırşehir Eğitim Fakültesi Dergisi. C. 19, S. 1, 519-536.
• Clausewitz, C. V. (1976) On War. Princeton: Princeton University Press. Collier’s Encyclopedıa, (1986)P.F.Collier yayın evi
• Ekim, B. (2011) “Görsel İletişim Tasarımı Açısından Dergi Kapak Tasarımları: Elele Dergisi Kapak Tasarımlarının Çözümlenmesi.” Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi. İstanbul Kültür Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Fiske, J. (1996), İletişim Çalışmalarına Giriş, (Çev: S. İrvan), Ankara: Bilim Sanat
• Geray, Haluk (2002). İletişim ve Teknoloji – Uluslararası Birikim Düzeninde Yeni Medya Politikaları, Ütopya Yayınevi, Ankara, s.20
• Glesne, Corrine (2012) Nitel Araştırmaya Giriş. (çev. ve ed. Ali Ersoy ve Pelin Yalçınoğlu). Ankara: Anı Yayıncılık.
• Grotıus, H. (1967) Savaş ve Barış Hukuku. (Çev. Seha L. Meray). Ankara: Ankara Üniversitesi Siyasal Bilgiler Fakültesi Yayınları.
• Guıraud, P., (1994). Göstergebilim, Ankara, İmge Kitabevi Herrnig, C. George (1990). “America and Vietnam: The Unending War”, Foreign Aff., 70, 104-119.
• Kaldor, M. (2010) “Inconclusive Wars: Is Clausewitz Still Relevant in These Global Times?”. Global Policy. 1(3), 271-281.
• Masten, Ann S., Narayan, Angela J. (2012). Child development in the context of disaster, war, and terrorism: pathways of risk and resilience, Annual Review of Psychology, 63 (2): 227–257.
• Mutlu, M., (2001) Vietnam’dan Körfez Savaşı’na Uluslararası Uyuşmazlıklarda Kamuoyu Oluşumu, Basılmış Doktora Tezi, İstanbul Üniversitesi 2001
• Pierce, C. S. (1958). Collected Papers, Cambridge, Mass.; Harvard University Press, 1958.
• Rıfat, M. (2013). Açıklamalı Göstergebilim Sözlüğü: Kavramlar, Yöntemler, Kuramcılar, Okullar, İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.
• Saçaklıoğlu, F., Hassoy, H. (2005). Savaş ve Halk Sağlığı içinde Irak’ta Savaş ve Sağlık, Ankara: Türk Tabipleri Birliği Yayınları.
• De Saussure, F. (1974). Course in General Linguistiçs, Londra: Fontana, 1974. (Genel Bilim Dersleri, Çev. Berke Vardar, Ankara: TDK, 1976)
• Sığırcı, İlhami (2016). Göstergebilim Uygulamaları, Metinleri, Görselleri ve Olayları Okuma, Ankara: Seçkin Yayıncılık.
• Sontag, S. (2004). Başkalarının acısına bakmak. Osman Akınhay (Çev.). İstanbul: Agora Kitaplığı (orjinal baskı tarihi 2003).
• Sontag, S. (2008). Fotoğraf üzerine. Osman Akınhay (Çev.). İstanbul: Agora Kitaplığı (orjinal baskı tarihi 1977).
• Şahin, I. (2015). İkinci Dünya Savaşının sinemadaki temsilini gerçeklikle olan ilişkisi. Yayınlanmamış Yüksek Lisans Tezi İstanbul: Bilgi Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
• Turner, P. (1987). History of photography. England: Hamlyn Publishing. Tzu, S. (2018) Savaş Sanatı. (çev. Yağmur Küçükbezirci). (ed. Teslime Gökgöl). İstanbul: Salon Yayınları.
• Wıest, Andrew (2003). The Vietnam War 1956-1975, The United Kingdom: Routledge.
• Yılmaz, T. (2016). Kötülüğün normalleşmesi ya da çıplak bedenler neden teşhir ediliyor?.
• İnternet Kaynakları
• https://www.pulitzer.org/article/i-sent-them-good-boy-and-they-made-him-murderer The My Lai story, as readers experienced it when it was first published in 1969. 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://ichi.pro/tr/vietnam-savas-suclusu-157269531587899 William Calley ve My Lai Katliamı’nın hikayesi bugün hala bizi rahatsız ediyor. 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://www.bilimseldunya.com/vietnam-savasi/ Vietnam Savaşı, 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://www.yenikadin.com/galeri/vietnam-savasi-nin-yil-donumu/resim-18/ Yeni Kadın Foto Galeri, Vietnam Savaşı’nın Yıl Dönümü, 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://dunyalilar.org/savasa-karsi-asker-isyanlari-vietnam.html/ Savaşa Karşı Asker İsyanları-Vietnam, Vietnam Savaşı, Amerika topraklarında yaşayan halkların sahiplendiği bir savaş olmadı. 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://www.trthaber.com/foto-galeri/fotograflarla-vietnam-savasi/2791/sayfa-6.html Fotoğraflarla Vietnam savaşı Vietnam Savaşı ya da İkinci Çinhindi Savaşı, Doğu Bloğu ülkeleri olan Kuzey Vietnam, Çin Halk Cumhuriyeti ve Sovyetler Birliği ile ABD destekçisi olan anti-komünist Güney Vietnam ve başta ABD arasında yaşanan savaştır. 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://www.trthaber.com/foto-galeri/fotograflarla-vietnam-savasi/2791.html Vietnam Savaşı ya da İkinci Çinhindi Savaşı, Doğu Bloğu ülkeleri olan Kuzey Vietnam, Çin Halk Cumhuriyeti ve Sovyetler Birliği ile ABD destekçisi olan anti-komünist Güney Vietnam ve başta ABD arasında yaşanan savaştır. 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://www.yenisafak.com/dunya/yirminci-yuzyilda-soykirimlar-abdnin-vietnam-isgali-2807052 Yirminci Yüzyılda soykırımlar: ABD’nin Vietnam işgali, 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://onedio.com/haber/dunyayi-degistiren-olaylar-vietnam-savasi-ve-o-donem-yasananlari-biliyor-musunuz-825705 Dünyayı Değiştiren Olaylar: Vietnam Savaşı ve O Dönem Yaşananlar, 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://www.haberturk.com/efsane-fotografin-oykusu-2548366 Efsane fotoğrafın öyküsü 08.03.2022 tarihinde erişildi.
• https://www.marxists.org/archive/marx/works/1867-c1Capital A Critique of Political Economy, 01.03.2022 tarihinde erişildi.