HİTİTLERİN TANRILARINI MEMNUN ETME YÖNTEMLERİ VE BUNUN HİTİT ARKEOLOJİSİNE YANSIMALARI
Öz
Anadolu’da birçok devlet kurulmuş, bu topraklar da çeşitli kavimler yaşamış ve yok olmuşlardır. Anadolu’da kurulup büyük bir medeniyet kuran Hititler, en bilinen ve en dikkat çekenlerin başında gelmektedir. Anadolu’da büyük bir uygarlık yaratan Hititler tanrılarını her alanda hayatlarına müdahil olarak görmüşlerdir. Dini inançları gereği tanrıları insanlar gibi düşünen Hititler başlarına gelen her türlü kötü ya da iyi olayların tanrılardan ileri geldiğine inanmışlardır. Bunun sonucu olarak da tanrıları memnun etmek adına çeşitli törenler, bayram törenleri, kült gezileri düzenlemişler ve bayramlarda, törenlerde tanrılar adına bazı ritüeller meydana getirmişlerdir. Tanrıların içinde barınacağı kendilerinin de onlara rahat ibadet edebileceği pek çok tapınak inşa etmişlerdir. Pek çok kült görevlisi de tanrılar adına düzenlenen kült ve bayram törenlerinde ve tanrılar adına inşa edilen tapınaklarda görev yapmış, tanrıların bakımından, tanrılara kurban sunulmasından, tanrıların müzik ve dans ile eğlendirerek hoşnut olmasından sorumlu olmuştur. Bu çalışmada Hitit dini inancı hakkında kısa bir bilgi verilerek, Hitit dini inancı içerisinde bayramlar, kült gezileri, bayram ritüelleri, tapınaklar ve kurban ritüelleri gibi tanrıları memnun etme yöntemleri üzerinde durulmuş ve Hititlerdeki bu anlayışın arkeolojideki yansımaları Yazılıkaya örneğinden hareketle değerlendirilmiştir. Bir toplumun dini hakkında çalışmak, aslında o toplumu medeniyet, kültür, sosyal yaşam vs. gibi her açıdan anlayabilmeyi sağlayacak belki en kapsamlı çalışma alanıdır. Özellikle arkaik toplumlar için din hayatın vazgeçilmez bir parçası hatta hayatın kendisidir. Bu bakımdan ilkel insanın, hayata bakışını anlamak için tanrıya bakışını bilmenin büyük yararı olacaktır. Bu çalışmada Hitit dini inancının hem kendine has özellikleri hem de başka kültürlerden alınmış her türlü tanrı anlayışını Yazılıkaya tanrı tasvirleri bağlamında ele alınarak tarihi bir bakış açısı ile bir değerlendirme yapmak amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- ALP, Sedat, Hitit Çağında Anadolu, TÜBİTAK Popüler Bilim Kitapları, Ankara, 2001.
- ALPARSLAN, Meltem Doğan, “Bin Tanrılı Halk”, National Geographic Türkiye, 2006.
- ARDZİNBA,V., Eskiçağ Anadolu Ayinleri ve Mitleri, İstanbul, 2010.
- ARIKAN, Yasemin, Hitit Dini Üzerine Bir İnceleme, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi Cilt 38 Sayı 1-2, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara, 1998 . --------------, “Hitit Dualarında Geçen Bazı Tanrı Adları”, III. Uluslararası Hititoloji Bildirisi Kongreleri, Ankara, 1998.
- BALCIOĞLU, Burhan, Bir Hitit Bayramı (EZEN-Hadauri-) Hakkında Bazı İzlenimler, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Dergisi XXXIV Sayı 1-2, Ankara Üniversitesi Dil ve Tarih-Coğrafya Fakültesi Yayınları, Ankara, 1990.
- BRYCE, Trevor , Hitit Dünyasında Yaşam ve Toplum, (Çev. Müfit Günay), Dost Kitabevi Yayınları,Ankara,2003.
- DARGA, Muhibbe, Eski Anadolu’da Kadın, İstanbul Üniversitesi Edebiyat Fakültesi Yayınları, İstanbul, 1984.
- DİNÇOL, Ali M., Hititler, Anadolu Uygarlıkları Görsel Anadolu Tarihi Ansiklopedisi, Görsel Yayınlar, İstanbul, 1982.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Özge Akdağ
Bu kişi benim
Yayımlanma Tarihi
28 Şubat 2018
Gönderilme Tarihi
1 Şubat 2018
Kabul Tarihi
-
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2018 Cilt: 5 Sayı: 2