MEHMET RAUF’UN ROMANLARINDA KADIN-ERKEK İLİŞKİLERİ ve EVLİLİK KURUMU

Öz

Servet-i Fünûn döneminin önde gelen isimlerinden biri olan Mehmet Rauf, Halit Ziya Uşaklıgil tarafından Hizmet’te yayınlanan “Düşmüş” adlı hikâyesiyle Türk edebiyatında yerini alır. Mehmet Rauf’un ilk eseri olan ve uzun hikâye olarak nitelendirilebilecek olan Garam-ı Şebab, 1896 yılında tefrika edilir. İkdam gazetesinde tefrika edilen bu eser, müstakil bir kitap hâlinde değil; Servet-i Fünûn’da tefrika edilen Serap adlı roman denemesi ile 1909’da bir arada yayınlanır. Bir Zambağın Hikâyesi, Bir Aşkın Tarihi ve Menekşe yazarın uzun hikâyelerindendir. Mehmet Rauf, roman türünde kitap hâline getirilmiş dokuz eser kaleme almıştır. Bu eserler Ferda-yı Garam (1897), Eylül (1901), Genç Kız Kalbi (1914), Karanfil ve Yasemin (1924), Böğürtlen (1926), Son Yıldız (1927), Define (1927), Kan Damlası (1928) ve Halâs (1929) şeklindedir. Cumhuriyet’te 22 Temmuz 1926‒27 Nisan 1927 tarihleri arasında 155 tefrika olarak yayınlanan Harabeler ve İkdam’da 30 Kanunısani‒4 Mart 1928 tarihlerinde yayınlanan Kâbus adlı eserleri kitap hâline getirilmemiştir. Mehmet Rauf’un eserlerinde ele aldığı konulara bakıldığında aşk temasının ön planda yer aldığı görülür. Aşkı merkez alan romanlarında özellikle kadın-erkek ilişkileri, cinsiyetler arasında görülen fikir ve duygu farklılıkları, evlilik kurumuna dair düşünceler ayrıntılı olarak işlenir. Bu çalışmada Mehmet Rauf’un kitap hâlinde yayınlanmış dokuz romanında, kadın-erkek ilişkilerinin içeriği ve evlilik düşüncesinin roman kişileri üzerinden nasıl ele alındığı değerlendirilecektir.

Anahtar Kelimeler

• Mehmet Rauf,Servet-i Fünûn,roman,aşk,evlilik.

Kaynakça

1. Çıkla, Selçuk. (2001). “Halit Ziya ve Mehmet Rauf’un Hayatları ile Romanları”. Dergâh, 12, 14-17.
2. Enginün, İnci. (2013). Yeni Türk Edebiyatı-Tanzimat’tan Cumhuriyet’e (1839-1923). İstanbul: Dergâh Yayınları.
3. Karaosmanoğlu, Yakup Kadri. (2017) Gençlik ve Edebiyat Hatıraları. İstanbul: İletişim Yayınları.
4. Özbalcı, Mustafa. (1997). Mehmet Rauf’un Romanlarında Şahıslar Kadrosu. İstanbul: Milli Eğitim Bakanlığı Yayınları.
5. Rauf, Mehmet. (1926). Böğürtlen. İstanbul: Akşam Matbaası.
6. Rauf, Mehmet. (1927). Son Yıldız. İstanbul: Gündoğdu Matbaası.
7. Rauf, Mehmet. (1997). Genç Kız Kalbi. İstanbul: Arma Yayınları.
8. Rauf, Mehmet. (2002). Karanfil ve Yasemin. (Haz. Berire Umaz, Pınar Güven) İstanbul: İnkılâp Kitabevi.

9. Rauf, Mehmet. (2008a). Edebî Hatıralar. İstanbul: Kitabevi.
10. Rauf, Mehmet. (2008b). Kan Damlası. (Haz. Tuba Şimşek Uzun) İstanbul: Lacivert Yayıncılık.
11. Rauf, Mehmet. (2009). Ferda-yı Garam. (Haz. Mehmet Yaman) İstanbul: Kitapzamanı.
12. Rauf, Mehmet. (2010). Halâs (Kurtuluş). (Haz. Zeynep Berktaş) İstanbul: Lacivert Yayıncılık.
13. Rauf, Mehmet. (2011). Define. (Haz. Mehmet Yaman) İstanbul: Kitapzamanı.
14. Rauf, Mehmet. (2014). Eylül. (Haz. Sabahattin Çağın) İstanbul: Özgür Yayınları.
15. Tarım, Rahim. (2000). Mehmet Rauf’un Hayatı ve Hikâyeleri Üzerine Bir Araştırma. Ankara: Akçağ Yayınları.
16. Törenek, Mehmet. (1999). Roman ve Hikâyeleriyle Mehmet Rauf. İstanbul: Kitabevi.
17. Uşaklıgil, Halit Ziya. (2014). Kırk Yıl. (Haz. Nur Özmel Akın) İstanbul: Özgür Yayınları.
18. Yalçın, Hüseyin Cahit. (2002). Edebiyat Anıları. İstanbul: Türkiye İş Bankası Kültür Yayınları.