AZERBAYCAN TÜRKÇESİ İLE TÜRKİYE TÜRKÇESİNİN CÜMLE ÖĞELERİ BAKIMINDAN KARŞILAŞTIRILMASI

Bu çalışmada Türk dillerinin sınıfladırılmasında genel olarak Güney-batı  (Oğuz) grubuna dâhil olan “Azerbaycan Türkçesi ile Türkiye Türkçesinin cümle öğeleri bakımından karşılaştırmalı bir çalışma yapılmıştır. Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesinin cümle öğeleri karşılaştırarak, her iki dilin cümlenin öğeleri olan “özne, yüklem, nesne, yer tamlayıcısı ve zarf başlıkları altında ele alınarak incelenmiştir, yapılan incelemede her iki dilin cümle öğeleri arasındaki benzerlikler ve farklar ortaya konmaya çalışılmıştır ve bu karşılaştırma sonucunda her iki Türkçenin cümle öğeleri bakımından ayıran yönlerin az olduğu, benzer yönlerin ise fazla olduğu görüldü. Özellikle belirtmemiz gerekir ki cümle öğeleri tasnifinde her iki dile özgü olan edebi metinlerden örnekler seçilerek üzerinde tahliller yapılarak ortak ve farklı özellikler mükayese edilmiştir. Ayrıca, Türkiye Türkçesi ile Azerbaycan Türkçesi cümle öğeleriyle ilgili yapılan çalışmalar (Tahir Nejat Gencan’ın “Dilbilgisi” kitabı, Pr. Dr. Tuncer Gülensoy’un “Türkçe El Kitabı” adlı eseri, Haydar Edikun’un “Türk Dilbilgisi” adlı kitabı, Q. Ş. Kazımov’un “MüassirAzərbaycan Dili”, Tofiq Hacıyeva, Nizami Cefərov ve Nəzami Xudiyev’in “Azərbaycan Dili”, vb.) esas alınarak gidilmiştir.  (Not: Her iki türkçeyi karşılaştırdığımızda terim karmaşası göze çarpmaktadır. Örneğin, Türkiye Türkçesindeki olan nesne, Azerbaycan Türkçesindeki karşılığı “tamamlıq”, vs. )