AZERİ SAHASI EDEBİ ESERLERİNDE FELEĞİN KATMANLARINA DAİR BİR İNCELEME

Öz

Yıldızlara inanç, temeli oldukça eski zamanlara dayanan bir inanç sistemidir. Zaman geçtikce birçok âlimler bu konu üzerine çalışmalar yapmış ve hatta bazıları hayatları pahasına fikirlerini savunmuşlardır. Önceleri ve hatta günümüzde de çoğu zaman bâtıl inanç olarak değerlendirilen bu konu, din kitaplarında da kendine yer edinmiştir. Bilimin önemli dallarından biri olan yıldızlar ilmi; aynı zamanda sanat ve edebiyatın da önemli kaynaklarından birisi haline gelmiştir. Klasik edebiyatta oldukça sık rastlanan bu konuya, çalışmamızda Azerbaycan edebiyatı penceresinden bakılmıştır.

Çalışmamızın birinci kısmında ilm-i nücûm, felekler, yıldızlar ve burçlar hakkında  bilgiler verilmiş, sonraki kısımlarda; klasik Azerbaycan edebiyatının her üç döneminde (eski, orta, yeni dönem) yaşamış şairlerden nitelikli olanlarının eserleri ele alınarak onların yıldızlar ilmine bakış açıları tespit edilmeye çalışılmıştır.

Çalışmamızın neticesinde, ele aldığımız şairlerin yıldızlar ilmi ile alakalı çok farklı fikirler ortaya koydukları görülmüştür. Yıldızlar ilminin hayattaki herşey üzerinde, hatta devletlerin kaderi üzerinde dahi etkisine inanan düşüncelerin yanında, bu tür düşünceleri tenkit eden bakış açılarına da rastlanmıştır. 

Anahtar Kelimeler

• İlm-i nücûm,Felekler,Azerbaycan Edebiyatı

Kaynakça

1. ACALOĞLU, Arif, Celal Beydili. Esatirler, Efsane ve Rivayetler. Bakü: Şark-Garb, 2005. Şirvani, Seyyid Azim. Gazeller. Bakü: Azerneşr, 1950. AHUNDOV, Mirza Feteli. Seçilmiş Eserler. Bakü: Maarif, 1985. AKTAŞ, Şerif. “Roman olarak Hüsn ü Aşk”. Türk Dünyası Araştırmaları Dergisi 27, (1983). BAKIHANOV, Abbaskulu Ağa. Seçilmiş Eserler. Bakü: Yazıcı, 1984. ÇELEBİOĞLU, Amil. “Kültür ve Edebiyatımızda Ay”. Eski Türk Edebiyatı Araştırmaları, (1998). ÇINAR, Bekir. “Şeyh Galib’in Hüsn ü Aşk Mesnevisinde Felekler”. A. Ü. Türkiyat Araştırmaları Dergisi, Prof. Dr. Hüseyin Ayan Özel Sayısı 39, (2009). Erzurumlu İbrahim Hakkı. Marifetname. Ankara: ATAÇ yayınları, 2016. GÜLER, Turgut. Demir Kuşaklı Cihangir Süleymanname. İstanbul: Ötüken Neşriyatı, 2016. KARATAŞ, İbrahim Ethem. “Erzurumlu İbrahim Hakkı’nının Marifetname’sinde Anasırı-ı Erbaa (Dört Unsur ) Görüşü”. Muğla Sıtkı Koçman Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi 33, (2014). KISAKÜREK, Necip Fazıl. Edebiyat Mahkemeleri. İstanbul: Büyük Doğu Yayınları, 1997. LEVEND, Agah Sırrı. Divan Edebiyatı. İstanbul: Enderun kitabevi, 1980. ONAY, Ahmet Talat. Türk Edebiyatında Mazmunlar ve izahı. Ankara: Kurgan yayınları, 2016. PALA, İskender. Ansiklopedik Divan Şiiri Sözlüğü. Ankara: Akçağ yayınları, 1995. Şah İsmail. Eserleri 2 ciltte: 2’nci cilt. Bakü: Azerneşr, 1976. ŞENTÜRK, Ahmet Atilla. “Osmanlı Edebiyatında Felekler, Seyyare ve Sabiteler (Burçlar)”.Türk Dünyası Aaraştırmaları Dergisi 90, (1994). SUDİ, Hafız şerhi. TECHNOLOGY&SCIENCE IN ISLAM. Erişim 10 Eylül, 2019. http://www.scienceinislam.com/arap-islam-kokenli-kuresel-usturlap/ Wikipedia. Erişim 23 Eylül, 2018. http://www.wikizero.biz/index.php?q=aHR0cHM6Ly9hei53aWtpcGVkaWEub3JnL3dpa2kvQXN0cm9sb2dpeWE