HASTANELERDE İDARİ HİZMET ÇALIŞANLARININ SİBERKONDRİYA DÜZEYLERİNİN İNCELENMESİ: BURSA İLİ ÖRNEĞİ

Siberkondriya, bireylerin internet ortamında sağlık ile ilgili aramalar yaparak edindikleri bilgilerle sağlık kaygısını artırabilen, kişilere yanlış teşhis, tedavi vb. yollardan fiziksel, psikolojik ve maddi zararlar veren bir davranış türüdür. Bu çalışmada, hastane idari hizmet çalışanlarının internetten sağlık bilgisi arama düzeyleri ve bu düzeylerle ilişkili faktörlerin araştırılması amaçlanmıştır. Çalışmada Batıgün vd. tarafından geçerlilik ve güvenilirlik çalışması yapılan 27 maddelik Siberkondri Ölçeği kullanılmıştır. Ölçeğin güvenilirlik katsayısı Cronbach Alfa, 0,90 olarak hesaplanmıştır. Araştırmanın örneklemini Bursa’da araştırmaya katılmayı kabul eden hastanelerin idari çalışanları oluşturmaktadır. 291 kişiden 145’i çalışmaya gönüllü katılım göstermiştir. Katılımcıların %33,8’i erkek, %66,2’si kadın olup, %40’ı 31-40 yaş, %36,6’sı 21-30 yaş grubunda yer almaktadır. Eğitim durumlarının dağılımı, %46,9’u lisans, %24,1’i ön lisans, %20,7’si lise olacak şekildedir. Bireylerin %47,6’sı 4 ve üzeri saat, %42,8’i 2-3 saat günlük internet kullandığını belirtmiştir. İnternette %71,7 oranında hastalık ve %23,4 oranında tedavi sebepli aramaların yapıldığı tespit edilmiştir. Çalışanların %20’si “internet doktorlar kadar bilgilidir” ifadesine katılırken bu ifadeye katılmayanların oranı %80’dir. Ayrıca internetin doktorlar kadar bilgili olduğunu düşünen katılımcıların günlük internet kullanım sürelerinin ağırlıklı olarak 4 saat ve üzeri olduğu tespit edilmiştir. Elde edilen verilerden gerçekleştirilen analiz sonuçlarına göre erkeklerin kadınlara göre daha fazla hipokondriye eğilimlerinin olduğu tespit edilmiştir. İnternetin doktorlar kadar bilgili olduğunu düşünen katılımcıların siberkondri, kompülsiyon/hipokondri, kaygıyı azaltan faktörler ve işlevsel olmayan internet kullanımı boyutunun puan ortalamaları, bu yargıya katılmayan çalışanlara göre daha yüksek çıkmıştır. İnternette gerçekleştirilen aramalar çoğunlukla hastalık ile ilgiliyken, 51-60 yaş grubunun tedavi konusunda daha sık arama yaptığı sonucuna ulaşılmıştır. Çalışma sonunda siberkondrinin yönetilebilmesi için literatürde yer alan çeşitli öneriler derlenerek sunulmuştur.