"ESÂTÎRU’L-EVVELÎN" BAĞLAMINDA KISSA VE MİTOLOJİ İLİŞKİSİ

Öz: Bu çalışma mitolojinin mahiyetini ele alarak “esâtîru’l-evvelîn” ifadesi bağlamında vahiy, kıssa ve mitoloji ilişkisi üzerinde durmaktadır. Kur’an vahyini anlamak için vahyin nazil olduğu toplumun kültürel yapısını ve kutsal saydıkları inançları bilmek gerekmektedir. Kutsal, insan için önemli ve belirleyici bir değerdir. Vahiy, hakikati ifade eden kutsaldır. Mitoloji ise insan kökenli olup ait olduğu toplum ve medeniyetin duygu, düşünce, inanç ve dünya görüşüne ait, insanın kutsal olanla ilişkisine etki eden, kutsallaştırılmış hikâyelerden oluşmaktadır. Kadim toplumlarda motolojik bilgi, bilimsel bilgi şeklindedir. Mitolojiyi yıkmak için gönderilen vahiy tarih boyunca mitolojinin etkilerine maruz kalmıştır. Mitoloji ehl-i kitabın mukaddes kitaplarına girmeye başarmıştır. Kur’an, ehli kitabın kutsal kitaplarındaki bu mitolojik unsurları tashih ederek doğru olan tarihsel vakıayı kıssalar şeklinde tarihsel gerçekliği ile haber vermektedir. Mitoloji, gerçekliği olmayan sahte, uydurma ve kutsal dışıdır. Hakikat olan vahiy ve mitoloji hep birbiri ile çatışma hâlinde olmuştur. İnsan, kendisini bu çatışmanın ortasında bulmuştur. İlk insan Hz. Âdem’den sonra birçok peygamber, tahrif ve mitoslaştırılan ilâhî vahyi, tashih için gönderilmiştir. Vahiy ve mitoloji hakikati ve olayları açıklama iddiası taşımaktadır. Mekke müşriklerinin “esâtîru’l-evvelîn” dedikleri mitolojidir. Mitoloji, profan ve pagan değer yargısı üretmektedir. Vahiy, ilahi hakikattir. Mitoslar kendisine inananlar olduğu müddetçe insanların hayatına ritüel ve seremoniler aracılığı ile girmiştir. Mitoloji ise beşerî kökeni ve içinde taşıdığı şirk unsurları ile batıldır. Mitolojik unsurlar, tefsire tarihsel bilgiler taşıyan israilliyyat şeklinde girmiştir. Vahyin nazil olduğu toplumlarda mitoloji, vahye karşı bir tarihsel bir delil olarak ileri sürülmüştür. Bugün Batı’da mitololi kendisini “kutsal gelenek” olarak kabul ettirmiştir.