MÜELLİFİ BİLİNMEYEN BİR TAʿBÎR-NÂME ÜZERİNE
Öz
Rüya kelimesi sözlüklere bakıldığında “görmek” manasındaki
rü’yet kökünden gelmekte ve uyku esnasında zihinde oluşan
görüntülerin tamamını ifade etmektedir. İnsanoğlu hayatta hep
bilinmeyenin peşinde olmuştur. Okültizmin içerisinde yer alan falnâme, taʿbîr-nâme, yıldız-nâme vs. türler bu merakın bir sonucu
olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu çalışmada İBB Atatürk Kitaplığı,
Melih Cevdet Osmanlıca Kitaplar Koleksiyonu 406 kayıt
numarasıyla tespit edilen Taʿbîr-nâme isimli eserin incelemesi
yapılmıştır. Mezkûr eserde yer alan rüyalar, rüyaların çeşitleri ve
bu rüyaların yorumlamaları ile ilgili değerlendirmelerde
bulunulmuştur.
Çalışmamız “Giriş” ve “Sonuç” kısımlarının dışında dört başlıktan
oluşmaktadır. Giriş kısmında rüya ilminin Türk İslam
edebiyatındaki yerinden bahsedildikten sonra taʿbîr-nâme
üzerinde genel bilgiler verilmiştir. İkinci bölümde Taʿbîr-nâme adlı
eserin tanıtımı, şekil ve içerik özelliklerine dair bilgi verilmiştir.
Üçüncü bölümde metinde yer alan ayetler, Türkçe meali ve sayfa
numarasıyla birlikte örneklendirilmiştir. Dördüncü bölümde ise
Taʿbîr-nâme'nin çeviri yazısına yer verilmiştir. Çalışmamızın nihai
kısmında ise eser içerisinde yer alan rüyalar ve bu rüyaların
yorumları aktarılmıştır. Sonuç olarak Taʿbîr-nâme adlı bu eserde
genelde Türk İslam edebiyatına, özelde ise taʿbîr-nâme türüne
katkıda bulunulması amaçlanmıştır.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Akçay, Gülçiçek. “Mesnevilerde Rüya Teorileri.” Türkbilig Dergisi, s.36, (2018): 213-234. Erişim Tarihi 17.02.2022. https:// dergipark.org.tr/en/download/article-file/991568.
- Annemarie Schimmel. Halifenin Rüyaları. Çev. Tuba Erkmen. İstanbul: Kabalcı Yayınları, 2005.
- Balaban, Âdem. “Türkçe Yazma Tabirnameler”. Dil ve Edebiyat Eğitimi Dergisi, c. 9, 2014: 112-132.
- Bayraktar, Fatma Sibel. “Tâbirü’l-Menâmât’ın Söz Varlığı”, Trakya Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, c.23 s.1, 2021: 493-508.
- Bayram, Abdulkadir. Rüya Tâbirnâmesi Üzerine Düş Metaforu Temelinde Göstergebilimsel Bir Değerlendirme". Söylem Filoloji Dergisi, (2022): 7/586-609.
- Çelebi, İlyas. “Rüya”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi. 35/306-309. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2008.
- Devellioğlu, Ferit. Osmanlıca-Türkçe Ansiklopedik Lügat. Ankara: Aydın Kitabevi, 2000.
- Gökyay, Orhan Şaik ve Coşkun, Vildan Serdar. “Taʿbîr-nâme”. Türkiye Diyanet Vakfı İslam Ansiklopedisi.39/331-333. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı Yayınları, 2010.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
Çağdaş Türk Lehçeleri ve Edebiyatları (Diğer)
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yayımlanma Tarihi
28 Haziran 2023
Gönderilme Tarihi
2 Mart 2023
Kabul Tarihi
19 Haziran 2023
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2023 Cilt: 8 Sayı: 13