Friedrich Schleiermacher ve Martin Heidegger’de Hermeneutik Bağlamda Anlama Sorunu

Öz

İnsanoğlu düşünen ve üreten varlık olması nedeniyle varoluşundan itibaren çeşitli ürünler ortaya koymuş ve bu ürünler ile anlam dünyası üzerine düşünmeye yönelmiştir. Ancak tarihsel süreç içerisinde kullanılan düşünme ve anlama biçimlerinin zamanla yetersiz kalması, bu yaklaşımların yeniden ele alınmasını gerekli hâle getirmiştir. Bu yetersizlik, filozofları felsefenin yönünü soyut ilkelerden ziyade doğrudan insan yaşamına ve deneyimine çevirmeye yöneltmiştir. Söz konusu yönün insan yaşamı, deneyimi ve ürettiği ürünlere çevrilmesi sonucunda ortaya çıkan Hermeneutik, insanı ve onun ortaya koyduğu ürünleri anlamaya yönelik bir yöntem olarak önem kazanmıştır. Çünkü insanın üretmiş olduğu ürünleri anlamak demek, onu anlamak demektir. Hermeneutiğin kökenleri oldukça geçmişe dayanmaktadır. Ancak özellikle modern dönemde hermeneutik, anlamanın sistematik bir problem olarak ele alınmasına imkân tanımıştır. Bu bağlamda modern dönem düşünürlerinden Friedrich Schleiermacher ve Martin Heidegger’in ön plana çıktığını söylemek gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı, Friedrich Schleiermacher ve Martin Heidegger’in hermeneutik anlayışlarını merkeze alarak, anlama sorununu her iki düşünürün yaklaşımları doğrultusunda mukayeseli biçimde incelemektir.

Anahtar Kelimeler

• Felsefe
• Hermeneutik
• Dasein
• Anlama
• Fenomenoloji

The Problem of Understanding in the Hermeneutical Context in Friedrich Schleiermacher and Martin Heidegger

Öz

Human beings, as thinking and productive beings, have produced various works since their existence and have been led to reflect on these products and the world of meaning associated with them. However, the inadequacy of the modes of thinking and understanding used throughout the historical process gradually made it necessary to reconsider these approaches. This inadequacy directed philosophers to turn the orientation of philosophy from abstract principles toward human life and experience directly. As a result of this orientation toward human life, experience, and the products created by human beings, hermeneutics gained importance as a method aimed at understanding both humans and the products they produce. Because understanding the products created by human beings means understanding humanity itself. The roots of hermeneutics date back to ancient times. Nevertheless, especially in the modern period, hermeneutics enabled understanding to be treated as a systematic problem. In this context, it is necessary to emphasize modern thinkers such as Friedrich Schleiermacher and Martin Heidegger. This study aims to comparatively examine the problem of understanding through their hermeneutical approaches.

Anahtar Kelimeler

• Philosophy
• Hermeneutik
• Dasein
• Understanding
• Phenomenology

Kaynakça

1. Akkayagil. A. (2022). Hermeneutik Yöntem: Heidegger ve Gadamer. Erişim: https://www.akademikkaynak.com/hermeneutik-yontem-heidegger-ve-gadamer.html.
2. Aşkın. Z. (2015). Hermeneutiğin Ontolojik Temellendirilişi: Heidegger ve Gadamer. Beytülhikme Dergisi. 5(2), 1-32.
3. Becermen. M. (2004). Dilthey, Heidegger ve Gadamer’de Anlama Sorunu. Bursa Uludağ Üniversitesi Fen-Edebiyat Fakültesi Sosyal Bilimler Dergisi. 5(6), 35-66.
4. Cevizci. A. (2020). Bilgi Felsefesi. İstanbul: Say Yayınları.
5. Cevizci. A. (2010). Felsefe Tarihi “Thales’ten Baudrillard’a”. İstanbul: Say Yayınları.
6. Cevizci. A. (1999). Paradigma Felsefe Sözlüğü. İstanbul: Paradigma Yayınları.
7. Çüçen, A. K. (2018). Martin Heidegger: Varlık ve Zaman. Bursa: Sentez Yayıncılık.
8. Dilthey. W. (1999). Hermeneutik ve Tin Bilimleri. (Çev. Doğan Özlem). İstanbul: Paradigma Yayınları.

9. Gadamer. H. G. (2008). Hakikat ve Yöntem. Cilt. 1. Çev. Hüsamettin Arslan-İsmail Yavuzcan. İstanbul: Paradigma Yayıncılık.
10. Heidegger. M. (1998). Tekniğe İlişkin Soruşturma. (Çev. Doğan Özlem). İstanbul: Paradigma Yayınları.
11. Heidegger. M. (2003). Metafizik Nedir? (Çev. Mazhar Şevket İpşiroğlu-Suut Kemal Yetkin). İstanbul: Kaknüs Yayınları.
12. Heidegger. M. (2008). Varlık ve Zaman. (Çev. Kaan H. Ökten). İstanbul: Agora Kitaplığı.
13. Kasapoğlu. A. (2022). Kur’an’ı Anlamada Metin Dışı (Psikolojik) Bağlam ve Schleiermacher Hermenötiği. Tafsir Dergisi. 2(1), 1-14.
14. Kuvancı. C. (2013). Friedrich Schleiermacher’e Göre Din. Felsefe Dünyası Dergisi. 57, 113-131.
15. Öztürk. E. (2009). Hermeneutiğin Tarihsel Dönüşümü. Sanat ve İnsan Dergisi. 1(1), 11-38.
16. Palmer. R. E. (2003). Hermenötik. (Çev. İbrahim Görener). İstanbul: Anka Yayınları.
17. Schleiermacher. Friedrich. D. E. (1893). On Religion: The Speeches to Its Cultured Despisers. (Trans. John Oman B. D.). London.
18. Schleiermacher. Friedrich. D. E. (1977). Hermeneutics: The Handwritten Manuscripts. (Ed. Heinz Kimmerle). Scholars Press.
19. Schleiermacher. Friedrich. D. E. (1998). Hermeneutics and Criticism. (Ed. Andrew Bowie). Cambridge.
20. Taşdelen. V. (2007). Çağdaş Hermeneutiğe Doğru: Schleiermacher ve Genel Hermeneutik. Felsefe Dünyası Dergisi. 46, 189-203.
21. Tatar. B. (2004). Hermenötik. İstanbul: İnsan Yayınları.
22. Topakkaya. A. (2007). Felsefî Hermeneutik. FLSF Felsefe ve Sosyal Bilimler Dergisi. 4, 75-92.
23. Zamanalou. H. (2022). Husserl ve Heidegger'in Hermeneutik-Fenomonolojik Düşünümünde Kriz üzerine bir İnceleme. https://www.academia.edu/11182443 Husserl_ve_Heideggerin_Hermeneutik_Fenomonolojik_D%C3%BC%C5%9F%C3%BCn%C3%BCm%C3%BCnde_Kriz_%C3%BCzerine_bir_%C4%B0nceleme.