POETRY WHICH DO NOT EXIST IN SELIM II’S DIVAN

Öz

Poet sultans have always been the focus of researchers. However, apart from the books and articles that Ali Emîrî wrote with a great deal of labor, it can be said that most of the writings written on this subject are rather superficial. Especially, the books prepared as an anthology involve repetitive elements of the previous books.

One of the Ottoman sultan’s poets is Selim II (1524-1574). Also known as Selim the Yellow in history, II. Selim himself did not write a “divan” or “divanche”. However, his poems were piled together by an unknown person in the collection of the Millet Library AE Arabi 4341 (75b-85b) to form a kind of “divanche”. This divanche was published as a book by Beyhan Kesik in 2012. Even if there are a few poems of his in the anthologies prepared on the sultan poets, they are defective due to the missing or wrong readings, and the sources not being indicated.

This article aims to serve a purpose that the unknown poetry of a poet sultan should be published consists of Selim II’s poetry, which are not found on his divan, but we have found in some poetry collections and junks.

Anahtar Kelimeler

• Selim II,poetry collections and junks,sultan poems,divanche

II. SELÎM’İN DİVANÇE’SİNDE BULUNMAYAN ŞİİRLERİ

Öz

Şair padişahlar öteden beri araştırmacıların ilgi odağında olmuştur. Bununla birlikte, Ali Emîrî’nin gerçekten yoğun bir emekle hazırladığı kitap ve makaleleri dışında, bu konuda yazıp çizilenlerin çoğunun oldukça yüzeysel kaldığını da söylemek gerekir. Özellikle “antolojik” mahiyette hazırlanan kitapların hemen hepsi bir öncekinin tekrarı kabilindendir.

Osmanlı’nın sultan şairlerinden biri de II. Selîm’dir (1524-1574). Tarihte Sarı Selîm olarak da anılan II. Selîm, bizzat bir divan veya divançe yazmamıştır. Ancak onun şiirleri, bilinmeyen biri tarafından Millet Kütüphanesi AE Arabi 4341 numarada kayıtlı mecmua içinde (75b-85b) bir araya getirilerek bir tür “divançe” oluşturulmuştur. Bu divançe 2012 yılında Beyhan Kesik tarafından kitap olarak neşredilmiştir. Şairin, sultan şairler üzerine hazırlanan antolojilerde birkaç şiiri varsa da bunlar eksik, hatalı okuma ve kaynak göstermeme gibi kusurlarla maluldür.

Bir hükümdar şairin bilinmeyen şiirlerinin neşredilmesi gerektiği düşüncesiyle kaleme alınan bu makalede II. Selîm’in söz konusu divançe neşrinde bulunmayan, başta şiir mecmuaları ve cönkler olmak üzere türlü kaynaklarda tespit ettiğimiz şiirleri yayımlanacaktır.

Anahtar Kelimeler

• II. Selîm,şiir mecmuaları ve cönkler,sultan şairler,divançe

Kaynakça

1. Açıkgöz, Cenk (2012). Süleymaniye Kütüphanesi Hamidiye Kitaplığı 1186’da Kayıtlı Mecmu’a-i Eş’âr (vr. 50b-120a), İnceleme-Metin. Yüksek Lisans Tezi, İstanbul: M.Ü. Türkiyat Araştırmaları Enstitüsü.
2. Alî Emîrî (1319). Cevâhirü’l-mülûk. 1. cüz -mukaddime- s. 3. İstanbul: Asır Matbaası.
3. Arslan, Mehmet (2010). Tayyâr-zâde Atâ Osmanlı Saray Tarihi -Târîh-i Enderûn-. 4 Cilt. İstanbul: Kitabevi Yay.
4. Azap, Samet (2010). Koyunoğlu Müzesi Kütüphanesi’ndeki 11452 Numaralı Şiir Mecmuası (İnceleme-Metin). Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
5. Cönk. İBB Kütüphanesi, Atatürk Kitaplığı: MC_Yz_K 0554.
6. Cönk. Milli Kütüphane: Cönk 151.
7. Durmuş, Tuba Işınsu (2015). Selîmî. Türk Edebiyatı İsimler Sözlüğü, http://www.turkedebiyatiisimlersozlugu.com/index.php?sayfa=detay&detay=7545 (e.t.: 20.06.2016).
8. Emecen, Feridun (2009). Selim II. İslâm Ansiklopedisi. C. 36. İstanbul: Türkiye Diyanet Vakfı. s. 414-418.

9. Gıynaş, Kâmil Ali (2014). Pervâne Bey Mecmuası. 3 Cilt. İstanbul: Akademik Kitaplar.
10. Gürbüz, İncinur Atik (2011). Mecmû‘atü’l-Letâ’if ve Sandûkatü’l-Ma‘ârif [Bursa (İnebey) Print and Manuscripts Library, No. 2276] [İstanbul University Rare Books Library, No. T 739], Part I: Analysis-Transcription Of The Text. (Edited by Cemal Kafadar, Gönül Alpay Tekin). The Department of Near Eastern Languages and Civilizations, Harvard University, Cambridge, MA, USA, 2015, Sources of Oriental Languages and Literatures 121.
11. Gürbüz, Mehmet (2012). Kâbilî, Sultān-ı Hûbâna Münâsib Eş’âr (Poems to Sing for the Leading Beautiful Beloved) (Millet Library, Ali Emiri Manzum No. 744-745) Part III: Transcription of the Text-Index. The Department of Near Eastern Languages and Civilizations. X, Cambridge, MA, USA: Harvard University Sources of Oriental Languages and Literatures 111.
12. İsen, Mustafa - A. Fuat Bilkan (1997). Sultan Şairler. Ankara: Akçağ Yay.
13. Kaplan, Hasan (2016). İki Şair Bir Şiir. Atatürk Üniversitesi Türkiyat Araştırmaları Dergisi, 56, s. 1031-1062.
14. Kaya, Tufan (2007). Konya Bölge Yazmalar Kütüphanesi’ndeki 13467 Numaralı Mecmuanın Metni. Yüksek Lisans Tezi, Konya: Selçuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü.
15. Kesik, Beyhan (2012). Selîmî (II. Selîm) Divançesi). Ankara: Vizyon Yayınevi.
16. Köksal, M. Fatih (1997). Bir Kaside İki Şair: Nef’î-Cevrî. Türklük Bilimi Araştırmaları, S. 4, s. 191-202.
17. Köksal, M. Fatih (2017). Yavuz Sultan Selîm’in Türkçe Şiirleri. Türklük Biliminin Ulu Çınarı Mertol Tulum Kitabı. (Ed. Ahmet Kartal - Zafer Koylu). İstanbul: Doğu Kütüphanesi. s. 465-528.
18. Kutluk, İbrahim (1989). Kınalı-zâde Hasan Çelebi - Tezkiretü’ş-şu’arâ. 1. Cilt. Ankara: TTK Yay.
19. Mecmû’a-i Eş’âr. Berlin Devlet Kütüphanesi: Ms. or Oct. 2216.
20. Mecmû’a-i Eş’âr. İBB Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı: MC Yz K 0287.
21. Mecmû’a-i Eş’âr. İBB Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı: Yz. O0072.
22. Mecmû’a-i Eş’âr. İBB Kütüphanesi Atatürk Kitaplığı: Yz. O0092.
23. Mecmû’a-i Eş’âr. İstanbul Üniversitesi Kütüphanesi: TY 9651.
24. Mecmû’a-i Eş’âr. Millet Kütüphanesi Ali Emîrî Mnz.: Nu. 571.
25. Mecmû’a-i Eş’âr. Nuruosmaniye Kütüphanesi: 4962.
26. Mecmû’a-i Eş’âr. Süleymaniye Kütüphanesi: Ali Nihat Tarlan 21.
27. Mecmû’a-i Eş’âr, Süleymaniye Kütüphanesi: Ali Nihat Tarlan 26.
28. Mecmû’a-i Eş’âr. Topkapı Sarayı Müzesi Kütüphanesi: Revan 1969.
29. Mecmua’a-i Eş’âr ve Fevâyid, Süleymaniye Kütüphanesi: Aşir Efendi 1459.
30. Mecmû’a-i Eş’âr, Millet Kütüphanesi: Ali Emiri, Mnz. 610.
31. Mecmû’a-i Eş’âr, Millet Kütüphanesi: Ali Emiri, Mnz. 701.
32. Mecmû’a-i Eş’âr, Ankara İl Halk Kütüphanesi: 06 HK 240.
33. Mecmû’a-i Eş’âr. Milli Kütüphane: Yz A 2209.
34. Mecmû’a-i Eş’âr, Milli Kütüphane: Yz A 7301.
35. Mecmû’a-i Eş’âr, Milli Kütüphane: Yz A 796.
36. Reşit, Muzaffer (1958). Divan Şiiri Antolojisi (Başlangıcından Bugüne Türk Şiiri I). İstanbul: Varlık Yayınları.
37. Subaşı, M. Hüsrev (1982). Yavuz Sultan Selîm’in Türkçe Şiirleri ve Bunlara Yazılan Nazireler. Öğretim Üyeliği Tezi, İstanbul: İstanbul Yüksek İslâm Enstitüsü.
38. Tuman, Mehmet Nâil (2001). Tuhfe-i Nâ’ilî (Divân Şairlerinin Muhtasar Biyografileri). [Tıpkıbasım]. 2 Cilt. (haz. Cemal Kurnaz, Mustafa Tatcı). Ankara: Bizim Büro Yayınları.
39. Yılmaz, Kâşif (2001). III. Selîm (İlhâmî) Hayatı, Edebî Kişiliği ve Dîvânının Tenkitli Metni. Edirne: Trakya Üniversitesi Rektörlüğü Yayınları.
40. Yücebaş, Hilmi (1960). Şair Padişahlar. İstanbul: Ahmed Halit Kitabevi.