Araştırma Makalesi

TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ

Cilt: 4 Sayı: 2 18 Kasım 2026
PDF İndir
EN TR

TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ

Öz

Günümüzde finans ve bankacılık, teknolojik gelişmelerin hızlanması ve finansal hizmet türlerinin artmasıyla yoğun rekabet yaşanan sektörler arasındadır. Yoğun rekabet ortamında bankalar mevcut müşteri portföylerini koruyarak yeni müşteri portföyleri oluşturabilmek için müşteri ihtiyaç ve beklentilerini doğru analiz etmek ve buna uygun stratejiler geliştirmek zorundadır. Bankacılık hizmeti alan ticari müşteriler ise finansal ürün ve hizmetleri bireysel müşterilere kıyasla daha fazla kullanmaları nedeniyle banka tercihlerini belirlerken ayrıntılı değerlendirmeler yaparak daha rasyonel ölçütler kullanmaktadırlar. Ticari müşterilerin banka seçiminde etkili olan unsurların anlaşılması, bankaların karlılığı ve sürdürülebilirliği açısından stratejik bir önem taşımaktadır. Bu çerçevede, işletmelerin banka tercihlerini etkileyen faktörlerin bilimsel açıdan ele alınarak incelenmesi, bankalarda müşteri memnuniyetini artırırken bankaların rekabet avantajı elde etmelerini de sağlayacaktır. Literatürde banka tercihine ilişkin çeşitli çalışmalar bulunduğu, ancak bölgesel düzeyde ticari müşterilerin karar süreçlerini bütüncül bir yaklaşımla ele alan araştırmaların sınırlı olduğu görülmektedir. Bu çalışmada da Sivas ve Yozgat illerinde faaliyet gösteren firmaların banka tercihlerinde etkili olan kriterler incelenmiştir. Araştırma kapsamında belirlenen kriterlerin önem düzeylerini nesnel biçimde belirleyebilmek ve bankaları bu kriterlere göre değerlendirebilmek için çok kriterli karar verme yöntemlerinden CRITIC ve TOPSIS yöntemi kullanılmıştır. Çalışmada CRITIC yöntemiyle kriterlerin önem ağırlıkları hesaplanmış, TOPSIS yöntemiyle ise alternatif bankalar arasından seçim ve sıralama yapılmıştır. Çalışma sonuçları firmalar açısından çalışacakları banka tercihlerinde gelir ve maliyet unsurlarına dayalı kriterlerin diğer kriterlere kıyasla daha yüksek ağırlıklara sahip olduğunu göstermektedir. Mevduat faiz oranlarının yüksekliği, kredi faiz oranlarının düşüklüğü ve masraf–komisyon düzeyleri gibi kriterlerin önemli bulunması, firmaların banka tercihlerinde likidite yönetimi ve finansman maliyetlerini temel belirleyiciler olarak gördüklerini ortaya koymaktadır.

Anahtar Kelimeler

Kaynakça

  1. Acar, M. (2019). Firma performans değerlendirmesine çok kriterli yaklaşım: Bankacılık sektörü üzerine bir uygulama. Dilbilim Araştırmaları Dergisi.
  2. Apan, M. (2022). Firmaların konvansiyonel banka ve katılım bankası tercihini etkileyen faktörler: Karabük ilinden kanıtlar. İTOBİAD Journal. https://doi.org/10.15869/itobiad.868820-15352 A slantürk Çöllü, D., & Sevim, U. (2017). Müşterilerin banka seçimini etkileyen kriterlerin belirlenmesi: Giresun ili örneği. Uluslararası İktisadi ve İdari İncelemeler Dergisi, 18, 201–220.
  3. Atmaca, M. (2012). İMKB’de işlem gören spor şirketlerinin TOPSIS yöntemi ile finansal performans değerlendirmesi. İktisat, İşletme ve Finans, 27(320), 91–108.
  4. Aydoğmuş, U., Aydoğmuş, H. Y., Karaman, D., Yıldız, A., & Can, M. (2023). Bir KOBİ’nin banka seçim sürecinde Aralık Tip 2 Bulanık AHP yöntemi uygulaması. Mehmet Akif Ersoy Üniversitesi İİBF Dergisi, 10(2), 1042–1070. https://doi.org/10.30798/makuiibf.1097780
  5. Bayazıt Bedirhanoğlu, Ş., & Lezki, Ş. (2018). KOBİ’lerin banka tercihini etkileyen kriterlerin AHP yöntemi ile belirlenmesi. Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 18(1), 191–208. https://doi.org/10.18037/ausbd.550956
  6. Beck, T., Demirgüç-Kunt, A., & Martínez Pería, M. S. (2011). Bank financing for SMEs: Evidence across countries and bank ownership types. Journal of Financial Services Research, 39(1–2), 35–54. https://doi.org/10.1007/s10693-010-0085-4
  7. Berger, A. N., & Udell, G. F. (2002). Small business credit availability and relationship lending: The importance of bank organisational structure. The Economic Journal, 112(477), F32–F53. https://doi.org/10.1111/1468-0297.00682
  8. Berger, A. N., & Udell, G. F. (2006). A more complete conceptual framework for SME finance. Journal of Banking & Finance, 30(11), 2945–2966. https://doi.org/10.1016/j.jbankfin.2006.05.008

Ayrıntılar

Birincil Dil

Türkçe

Konular

Ekonometri Teorisi

Bölüm

Araştırma Makalesi

Yayımlanma Tarihi

18 Kasım 2026

Gönderilme Tarihi

4 Ekim 2026

Kabul Tarihi

18 Kasım 2026

Yayımlandığı Sayı

Yıl 2026 Cilt: 4 Sayı: 2

Kaynak Göster

APA
Koçtürk, G., & Karakış, E. (2026). TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ. Applied Science, Policy and Economics Research, 4(2). https://izlik.org/JA56KW94BS
AMA
1.Koçtürk G, Karakış E. TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ. Applied Science, Policy and Economics Research. 2026;4(2). https://izlik.org/JA56KW94BS
Chicago
Koçtürk, Gökhan, ve Engin Karakış. 2026. “TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ”. Applied Science, Policy and Economics Research 4 (2). https://izlik.org/JA56KW94BS.
EndNote
Koçtürk G, Karakış E (18 Kasım 2026) TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ. Applied Science, Policy and Economics Research 4 2
IEEE
[1]G. Koçtürk ve E. Karakış, “TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ”, Applied Science, Policy and Economics Research, c. 4, sy 2, Kas. 2026, [çevrimiçi]. Erişim adresi: https://izlik.org/JA56KW94BS
ISNAD
Koçtürk, Gökhan - Karakış, Engin. “TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ”. Applied Science, Policy and Economics Research 4/2 (18 Kasım 2026). https://izlik.org/JA56KW94BS.
JAMA
1.Koçtürk G, Karakış E. TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ. Applied Science, Policy and Economics Research. 2026;4. Available at https://izlik.org/JA56KW94BS.
MLA
Koçtürk, Gökhan, ve Engin Karakış. “TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ”. Applied Science, Policy and Economics Research, c. 4, sy 2, Kasım 2026, https://izlik.org/JA56KW94BS.
Vancouver
1.Gökhan Koçtürk, Engin Karakış. TİCARİ MÜŞTERİLERİN BANKA TERCİHLERİNİN CRITIC VE TOPSIS YÖNTEMLERİYLE İNCELENMESİ. Applied Science, Policy and Economics Research [Internet]. 18 Kasım 2026;4(2). Erişim adresi: https://izlik.org/JA56KW94BS