Dijital Dönemde Haberciliğin Yeniden Yapilandirilmasi: Sosyal Medya Platformlari Üzerine İnceleme

Öz

İletişim teknolojilerinin dijitalleşmesi, gazetecilik pratiğinde önemli dönüşümlere yol açmakla birlikte yeni kavramların ve pratiklerin gelişmesine zemin hazırlamıştır. Sosyal medya platformlarının yükselmesiyle birlikte gazetecilik, yalnızca bilgi aktarımına dayanan bir faaliyet olmaktan çıkmış, bu bilgilerin iletilmesinde kullanılan araçların etkisi büyük bir öneme sahip hale gelmiştir. Bu çalışmada, Azerbaycan’da sosyal medya aracılığıyla şekillenen habercilik pratikleri araştırılmış ve analiz edilmiştir. Araştırma, Azerbaycan’da en yaygın kullanılmakta olan sosyal medya platformları, Facebook, X, YouTube, Instagram, TikTok ve Telegram üzerinden yapılmıştır. Ayrıca, Azerbaycan merkezli en fazla tıklama sayısına sahip altı haber sitesi de çalışmaya dahil edilmiştir. Veri toplama sürecinde, sosyal medya kullanımına dair istatistikler için Global Overview Report'tan yararlanılmıştır. Bu kaynaklar, hem global hem de yerel düzeyde sosyal medya kullanıcı alışkanlıklarını ve haber tüketim eğilimlerini anlamaya yönelik bilgiler sunmaktadır. Araştırmada doküman analizi tekniği ile veriler toplanmış ve içerik analizi yöntemi ile bu veriler incelenmiştir. Elde edilen bulgular, sosyal medyanın haberciliğe sunduğu avantajları, özgürlük, hız ve operasyonel etkinlik gibi önemli unsurlar üzerinden göstermektedir. Bu çalışma, dijitalleşen gazeteciliğin yeni dinamiklerini ve sosyal medyanın bu süreçteki etkisini anlamaya yönelik önemli katkılar sunmaktadır.

Anahtar Kelimeler

• Dijital medya
• sosyal medya
• haber
• gazetecilik pratiği
• yeniden gazetecilik

Journalism In The Digital Age: A Study On Social Media Platforms

Abstract

The digitalization of communication technologies has led to significant transformations in journalistic practices, creating a foundation for the development of new concepts and practices. With the rise of social media platforms, journalism has evolved from being merely an activity based on information transmission to one where the tools used for conveying this information have become highly significant. This study investigates and analyzes journalistic practices shaped through social media in Azerbaijan. The research was conducted through the most widely used social media platforms in Azerbaijan: Facebook, X, YouTube, Instagram, TikTok, Telegram. Additionally, the six most visited news websites based in Azerbaijan were also included in the study. For the data collection process, statistics on social media usage were obtained from the Global Overview Report. These sources provide valuable insights into social media user habits and news consumption trends at both global and local levels. In the study, data were collected using the document analysis technique and examined through content analysis. The findings reveal the advantages that social media offers to journalism, such as freedom, speed, and operational efficiency. This study makes a significant contribution to understanding the new dynamics of digital journalism and the role of social media in this process.

Keywords

• Digital media
• Social Media
• News
• Journalism Practice
• Re-Journalism

Kaynakça

1. Adıgüzel, O., H. (2019). Yeni toplumsal hareketlerde yeni medya etkisi: Kuzey ormanları savunması. Gümüşhane Üniversitesi İletişim Fakültesi Elektronik Dergisi, 7(3), pp. 1655-1674. https://doi.org/10.19145/e-gifder.582953
2. Altunay, U. M. C. (2010). Gündelik yaşam ve sosyal paylaşım ağları: Twitter ya da “Pıt Pıt Net”. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi (12), pp. 31-56.
3. Bakan, Ö. (2008). Halkla İlişkiler Aracı Olarak İnternet. Halkla İlişkiler. Tablet Yayınları.
4. Burns, A. (2008). Blogs, Wikipedia, Second Life, and beyond: From production to produsage. Peter Lang.
5. Brings, M. (2007). Journalism 2.0: How to survive and thrive: A digital literacy guide for the information age. J-Lab. University of Maryland.
6. Burgess, J., ve Green, J. (2010). Youtube online video and participatory culture. Polity Press.
7. Çaba, D. (2019). Sosyal medya çağında gazetecilik ve inovasyon: Twitter’da gazetecilik pratikleri üzerine bir analiz. Ankara Üniversitesi İlef Dergisi 6(1), pp. 95-120. https://doi.org/10.24955/ilef.574429
8. Çetinkaya, A. (2019). Çevrimiçi gazetelerin Instagram üzerinden haber paylaşımı. Kritik İletişim Çalışmaları Dergisi, 1(2), pp. 1-28.

9. Çetinkaya, A. & Dondurucu, Z. B. (2022). Haber üretim ve dağıtım pratikleri bağlamında tiktok kullanımı. İletişim Kuram ve Araştırma Dergisi. 61. pp. 80-97. https://doi.org/10.47998/ikad.1135661
10. Çevikel, T. (2011). Profesyonel haber medyasında yurttaş katılımı: CNN Türk – haberim örneğinde katılımcı gazeteciliğin sınırları. Galatasaray Üniversitesi İletişim Dergisi, 14, pp. 55 – 77.
11. Çelik, S. (2021). 2017 Katalan bağımsızlık referandumunu açıklayan gerekçeler. Kesit Akademi Dergisi, 7 (26), pp. 100-109.
12. Erol, S. (2022). Tiktok ve gazetecilik ilişkisi üzerine ülkeler arası karşılaştırmalı içerik analizi. Yeni Medya, (12), pp. 302-325. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1089436
13. Geyik, K. (2021). Savaş haberciliğinde değişen roller: 2. Karabağ Savaşı örneği. Atatürk İletişim Dergisi(21), pp. 53-71. https://doi.org/10.32952/atauniiletisim.886017
14. Gürcan, H. İ. (2014). Haber sitelerinde içerik ve tasarıma yönelik değerlendirme ölçütlerine bir yaklaşım. Selçuk İletişim, 2(4), 90-99. https://doi.org/10.18094/si.27047
15. Glaser, M. (2024). Twitter founders thrive on micro-blogging constraints. Erişim tarihi: 05.01.2024.
16. Merabet, M., & Özkurt Dördüncü, F. Z. (2023). Sosyal medyada siyasal iletişim: 46. ABD başkanı Joe Biden’in sosyal medya kullanimi ve ABD 2020 dijital seçim kampanyasinin analizi. Akademik Hassasiyetler, 10(23), pp. 312-345. https://doi.org/10.58884/akademik-hassasiyetler.1332858
17. Koz, K., A., & Işık, U. (2022). İnternet gazeteciliği için klavuz: Google trendlerde haber keşfi. Uluslararası Medeniyet Çalışmaları Dergisi, 7(1), pp. 24-48.
18. Kurt, H. (2014). Gazetecilik pratiği ve sosyal medya. Gaziantep University Journal Of Social Sciences, 13(4), pp. 821-835. https://doi.org/10.21547/jss.256793
19. Küçükvardar, M. (2021). Haber ajanslarının anlık mesajlaşma servisi kullanımı üzerine bir inceleme: Telegram örneği. Gaziantep Üniversitesi Sosyal Bilimler Dergisi, 20(4), pp. 1757-1778. https://doi.org/10.21547/jss.915740
20. Kırık, A., M. (2012). Arap Baharı bağlamı’nda sosyal medya-birey etkileşimi ve toplumsal dönüşüm. 21. Yüzyılda Eğitim ve Toplum. 1(3). pp. 87-98.
21. Kahraman, S., & Temel, F. (2022). Sosyal içerik üreten internet sitelerinde ‘clickbait’ yansımaları. Erciyes Akademi, 36(2), pp. 539-558. https://doi.org/10.48070/erciyesakademi.1066782
22. Parlak, M. O. (2018). Yeni medya ve haberciliğin dönüşümü. Ufuk Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Dergisi, 7(14), 59-82.
23. Sayımer, İ. (2008). Sanal ortamda halkla ilişkiler, Beta Yayınları.
24. Turancı, E. & Gölönü, S. (2022). Ticari reklam ve tanıtımlara ilişkin düzenlemeler bağlamında tüketicilerin ınfluencerlara ve sponsorlu içeriklere ilişkin düşünceleri, Yeni Medya, (13), pp. 74-105. https://doi.org/10.55609/yenimedya.1152332
25. Yavaşçalı, A. H., & Şirvanlı, T. (2022). Dijital mecrada alternatif medya ve anaakım medyadaki sağlık haberelerinin karşılaştırılmalı analizi: Medyascope ve Hürriyet Örneği. Kurgu, 30(1), pp. 27-46.
26. Yağmurlu, D., A. (2013). Kamu yönetiminde halkla ilişkiler ve sosyal medya. Selçuk İletişim, 7(1), pp. 5-15. https://doi.org/10.18094/si.57021
27. Yeşilyurt, Y. (2015). Twitter’da Sözlü, Yazılı ve Görsel Kültürün İzleri. Heretik Yayınları.
28. Yıldız, E. & Özmen, Ş., Y. (2023). Sosyal medya platformlarıyla birlikte habercilik pratiklerinin dönüşümü. Düşünce ve Toplum Sosyal Bilimler Dergisi, 5(1), pp. 1-30. https://doi.org/10.55796/dusuncevetoplum.1191122
29. Yılar, Ö. E., & Şen, A. F. (2022). Yerel medyanın dijitalleşmesi ve değişen gazetecilik pratikleri: Elâzığ örneği. Asya Studies, 6(21), 209-238. https://doi.org/10.31455/asya.1129167
30. We Are Social. (2024). Sosyal medya araçlarının kullanım statistikleri. Erişim tarihi: 15.12.2024: https://datareportal.com/reports/digital-2024-global-overview-report