KENT GÜVENLİĞİNDE ARAÇ BOMBA SALDIRISI TEHDİDİ
Öz
Kentler, toplumun sosyal, ekonomik, siyasi, psikolojik ve dini ağırlık merkezi konumundadır. Ayrıca, ülke için kritik öneme haiz sağlık, eğitim, enerji, haberleşme gibi teknik alt yapılarında merkezidir. Bu durum terör örgütlerinin kent merkezinde saldırılar düzenlemeleri için önemli bir gerekçedir. Günümüzde kentlerde terör örgütleri tarafından el yapısı bomba, araç bomba, bombalı araç, ateşli silah, roket, havan, motorlu araç ve insansız araçlar kullanılarak pusu, tuzak veya intihar saldırıları gerçekleştirilmektedir.
Arap Baharı sonrasında kentlerde gerçekleştirilen terör saldırılarında el yapısı bombaların önceki dönemlere oranla daha yaygın olduğu görülmektedir. 2011-2014 yılları arasında gerçekleştirilen el yapısı bomba ile gerçekleştirilen saldırılar incelendiğinde 58% oranında araç bomba, 36% intihar saldırısı ve 6%’sı diğer yöntemler ile gerçekleştirilmiştir.
Türkiye’de ilk araç bomba saldırısı 14 Şubat 1991 tarihinde gerçekleştirilmiştir. 01 Ocak 1991 ile 17 Aralık 2016 tarihleri arasında kentlerde toplam 89 adet araç bomba saldırısı gerçekleştirilmiştir. Kentlerin hedef alınmasının temel nedenleri topluma güvensizlik duygusunu vermek, ekonomik ve sosyal hayatı sekteye uğratmak, toplumda ilk terör saldırısının ardından ikinci saldırının beklentisini doğurmak, sivil kayıplar ile hükümetler üzerinde siyasi baskı oluşturmak olarak sıralanabilir.
Literatürde araç bomba ve bombalı araç kavramları birbirlerine karıştırılmaktadır. Araç Bomba, aracın iç kısımlarına, bagajına veya araç ile çekilen römorka patlayıcı madde ile ateşleme sisteminin yerleştirildiği, aracın bombanın taşıyıcı kabı haline getirildiği bir El Yapısı Bomba türüdür. Bombalı araç ise, aracın veya araç içerisindeki kişilerin hedef alındığı ve bu amaçla el yapısı bomba yerleştirilmiş araçlardır. Araç bomba saldırında hedefin özelliğine göre bisikletten kamyona kadar uzanan geniş yelpazedeki taşıyıcı araçlar kullanılabilmektedir.
Bir el yapısı bombanın tahrip gücünü; patlayıcı maddenin TNT denkliğindeki gücü, patlayıcı maddenin miktarı, şarapnel yükü miktarı, taşıyıcı kabın özelliği, yerleştirildiği ortamın özelliği ve patlayıcı maddenin yerleştirilme şekli belirler.
Bu çalışmada, araç bomba saldırılarında patlayıcı madde miktarına bağlı olarak meydana getirmesi muhtemel tahribat ve kentlerde tahribatı azaltacak tedbirler ile araç bombaların önceden tespit edilmesine yönelik tedbirler üzerine bilgilere yer verilmiştir.
Anahtar Kelimeler
Kaynakça
- Bielecki, Z., Janucki, J., Kawalec, A., Mikołajczyk, J., Pałka, N., Pasternak, M., Tadeusz, P., Tadeusz, S., Wojtas, J. (2012). “Sensors And Systems For The Detection Of Explosive Devices – An Overview”. Metrology And Measurement Systems, 19 (1), 3-28.
- Bosher L. S., Dainty A. R. J., Carrillo P. M., Glass J. ve Price A. D. F. (2007). “Integrating Disaster Risk Management into Construction: A UK perspective”. Building Research & Information, 35 (2), 163–177.
- Bunker, R. (2016). “Daesh/IS Armored Vehicle Borne Improvised Explosive Devices (AVBIEDs): Insurgent Use and Terrorism Potentials”. Claremont Graduate University Trends Research & Advisory. Claremont: Claremont Graduate University.
- Caygill, J., Davis, F., & Higson, S. (2012). “Current Trends In Explosive Detection Techniques”. Talanta, 88, 14-29.
- Coaffee, J. (2009). “Protecting the Urban The Dangers of Planning for Terrorism Theory”. Culture & Society, 26 (7–8), 343–355.
- Coaffee, J. C. (2008). “Resilient Design For Community Safety And Terror-Resistant Cities”. Proceedings of the ICE: Municipal Engineer, 161 (2), 103-110.
- Federal Emergency Management Agency (FEMA). (2003). Reference Manual to Mitigate Potential Terrorist Attacks Against Buildings FEMA-426. Washington DC: Department of Homeland Security.
- Federal Emergency Management Agency (FEMA). (2005). Risk Assessment A How-To Guide to Mitigate Potential Terrorist Attacks Against Buildings FEMA-452. Washington DC: Department of Homeland Security.
Ayrıntılar
Birincil Dil
Türkçe
Konular
-
Bölüm
Araştırma Makalesi
Yazarlar
Yayımlanma Tarihi
23 Eylül 2019
Gönderilme Tarihi
26 Ağustos 2019
Kabul Tarihi
18 Eylül 2019
Yayımlandığı Sayı
Yıl 2019